راه‌حلی برای ساماندهی دستفروشان شهرستانی

سیدعلی دوستی‌موسوی در جام جم نوشت: روشن است که همپای رشد بیکاری در شهرستان‌های کوچک، دستفروشی افزایش یابد. باز هم بدیهی است افزایش دستفروشی با تنش‌های اجتماعی - چه میان خود دستفروشان و چه صاحبان واحدهای صنفی با آنها - همراه باشد.

لذا باید پرسید راه‌حل ساماندهی دستفروشان در شهرهای کوچک چیست؟ با کمی جست‌و‌جو می‌توان به الگویی در این خصوص دست یافت که دهه‌هاست اجرا می‌شود و مشکل را تا حد زیادی حل کرده است. حتما هنگام تردد در شهرهای کوچک شمال به بازار روزهای متعددی برخورده‌اید که گاه حتی کنار جاده‌ها وجود دارد. مردم محلی در این بازارها به فروش محصولات تولیدی خود می‌پردازند و کسب و کار در آن با رونق و کمترین تنشی انجام می‌شود.

در این بازارروزها رسم بر این است که یک معتمد یا ریش‌سفید محلی، کار تقسیم عادلانه فضا در بازارها را برعهده داشته و قوانین لازم دیگر را وضع یا بر اجرای قوانین نانوشته موجود نظارت می‌کند. در سایر شهرستان‌های کشور نیز می‌توان از همین الگو استفاده کرد. کافی است فرمانداران، کار را به معتمدان محلی بسپارند و از آنان بخواهند با شناسایی فضاهای مناسب، دستفروشان سطح این شهرها را به تجمع در آن مکان‌ها فرابخوانند و خود نیز بر آنان نظارت کنند.

روشن است که نظارت محلی توسط ریش‌سفیدان بسیار موثرتر از نظارت دولتی یا شهرداری‌هاست و معمولا نیز باعث بروز درگیری یا زد و خورد، مانند آنچه دیروز در بندر ماهشهر خوزستان رخ داد، نخواهد شد.

لذا به نظر می‌رسد دولت اگر می‌خواهد همزمان با یک تیر چند نشان بزند، یعنی هم پدیده دستفروشی و تبعات اقتصادی، اجتماعی‌اش در شهرهای کوچک را جمع کرده و هم از ظرفیت اشتغالزایی این پدیده استفاده کند، شاه‌کلیدش استفاده از ظرفیت ریش‌سفیدان محلی، شوراهای محل و معتمدان است. آنانند که با برانگیختن حس تعاون، گره‌هایی را که شاید سال‌ها به دست دولتی‌ها باز نشده، به اشاره‌ای باز می‌کنند و از یک نابسامانی اجتماعی چون دستفروشی، ظرفیتی به نام «شغل» می‌سازند.