فرصت از دست‌ رفته در روابط ترکیه و روسیه

با آغاز بحران روابط ترکيه و روسيه در سال ٩٤ که بعد از هدف قرارگرفتن جنگنده روسي در مرز ترکيه و سوريه اتفاق افتاد، روس‌ها براي تنبيه ترکيه، واردات خود از اين کشور را به حالت تعليق درآوردند.

مصطفي ملکوتي در روزنامه شرق نوشت: با آغاز بحران روابط ترکيه و روسيه در سال ٩٤ که بعد از هدف قرارگرفتن جنگنده روسي در مرز ترکيه و سوريه اتفاق افتاد، روس‌ها براي تنبيه ترکيه، واردات خود از اين کشور را به حالت تعليق درآوردند.

اين رويداد يک فرصت طلايي براي ايران بود تا کالاها و مواد غذايي ايراني در بازار بزرگ روسيه، جايگزين محصولات ترک شوند، اما به دلايلي که اجمالا اشاره مي‌شود، اين فرصت سوخت و ايران نتوانست سهم خود را از بازار روسيه به دست آورد.

مدتي قبل در اثر تيرگي روابط قطر با عربستان و امارات، فرصت مشابه ديگري براي ايران فراهم شد تا در زمينه صادرات کالا به اين کشور، فعال شود. اگرچه بازار کوچک قطر را نمي‌توان با روسيه مقايسه کرد، اما گسترش روابط تجاري با قطر، به‌ويژه از منظر اقتصاد حمل‌ونقل، اهميت استراتژيک دارد.

همچنين قطر مي‌تواند دروازه ورود محصولات ايراني به بازارهاي ديگر باشد. اين اتفاق هم به همان دلايل آماده‌نبودن زيرساخت‌هاي صادراتي و استفاده از شيوه‌هاي کاملا سنتي و منسوخ در اين حوزه، نيفتاد. در کسب‌وکار امروز به‌دست‌آوردن سهم بازار بسيار دشوار و گران است، به‌ويژه در بازارهاي بين‌المللي رقابت فزاينده‌اي در به‌دست‌آوردن سهم بازار در جريان است. اين رقابت از جنگ‌هاي فيزيکي جدي‌تر است و هيچ بازاري به‌راحتي در اختيار رقيب قرار نمي‌گيرد. بازار قطر نيز به‌راحتي فتح نخواهد شد.

بايد دانست محصولات ايران براي ورود به بازار‌هاي جهاني نيازمند استانداردهاي گوناگوني است و فعالان اقتصاد ايران نيازمند افزايش مهارت‌هاي خود در زمينه بازاريابي بين‌المللي هستند.

براي استفاده از همين فرصت‌هاي بادآورده رايگان نيز نيازمند حداقل شرايط حضور در بازارهاي بين‌المللي هستيم که کمترين آن کيفيت بسته‌بندي، درک سليقه مشتري و وجود زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل، به‌ويژه حمل‌ونقل دريايي به‌عنوان ارزان‌ترين نوع حمل‌ونقل است. در غير اين صورت نه‌تنها بازار از دست مي‌رود، بلکه حتي در صورت توليد محصولات باکيفيت در ايران، خاطره ناخوشايند امروز بازار قطر، مانع صادرات آينده به اين کشور خواهد شد.

خاطره منفي‌اي که از تجارت زودگذر ايرانيان در دو دهه قبل در کشورهاي CIS به‌جا ماند، نمونه‌اي از ورود ناپخته به يک بازار خارجي است. اميد است با درس‌گرفتن از ناکامي‌هاي گذشته در بازار روسيه و اغتنام فرصت پيش‌آمده و با همت بلند فعالان بخش خصوصي ايران و حمايت جدي دولت، گام‌هاي کوتاه، ولي درستي در راستاي گسترش بازرگاني با کشور قطر برداشته شود.

ناگفته نماند درحال‌حاضر بزرگ‌ترين شريک تجاري ايران، امارات متحده عربي است و سهم قطر در تراز تجاري ايران ناچيز است. فراموش نکنيم موازنه سهم شرکاي تجاري ما در کشورهاي همجوار، يک جهت‌گيري بايسته و استراتژيک است.