مكافات وعده‌های حسن‌ روحانی

چرا با وجود سر و صداهايي كه از قبل، پيرامون چینش کابینه دوازدهم در فضاي جامعه بلند شد، اعضای دولت جدید مطابق میل و مطالبات حامیان حسن روحانی در انتخابات ۹۶ نبوده و با آنچه انتظار می رفت فاصله فراواني دارند؟

محمدشمس در روزنامه قانون نوشت: چرا با وجود سر و صداهايي كه از قبل، پيرامون چینش کابینه دوازدهم در فضاي جامعه بلند شد، اعضای دولت جدید مطابق میل و مطالبات حامیان حسن روحانی در انتخابات ۹۶ نبوده و با آنچه انتظار می رفت فاصله فراواني دارند؟

به‌نظر مي‌رسد، برای پاسخ به این سوال ابتدا باید فضا و هدف روی کارآمدن حسن روحانی در سال ۹۲ را بدانیم. روحانی در حالی بر سرکار آمد که مشکلات اقتصادی، بی انضباطی و تنش سیاسی در داخل و خارج به‌خصوص بر سر پرونده هسته ای به بالاترین میزان خود در سال های پس از جنگ رسیده و نظام در مخاطره جدی قرار داشت؛ بنابراين، احساسي در مردم پدید آمد که علاوه بر پوشاندن جامه عمل به مطالبات سیاسی و اجتماعی جامعه، بهتر است ريیس‌جمهور فردی باشد که بتواند تا حد امکان در جنبه های مختلف، ثباتی نسبی را حاکم کند.

حسن روحانی نیز با سعی در افزایش همپوشی سیاسی میان جناح ها، نخست به‌گونه‌اي محسوس، تنش داخلي را کم کرد و تندروها را به محاق برد و سپس با توافق بر سر پرونده اتمی، با قدرت های جهان و به ويژه دولت وقت ایالات متحده، تنش در سطح بین المللی را کاهش داد.

معطل ماندن مطالبات مردم

با این وجود، نکته ظریفی که در رابطه با دولت های مختلف تاکنون مشخص بوده، تعهد دوسویه آن‌ها نسبت به حاکمیت و مردم است. نیاز نیست آنچنان که باید و شاید به ذهن خود فشار آوریم تا از نتایج اقدامات دولت حسن روحانی و مجموعه کارهایی که در چهار سال گذشته صورت داده این‌گونه برداشت کنیم که وزن تعهد دولت نسبت به حاکمیت بسیار بیشتر از تعهد آن نسبت به مردم است.

پر واضح است که کاهش تنش با غرب (به‌خصوص با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا) و نزدیک شدن جناح های سیاسی در داخل، بیش از آنکه مرهمی بر دردهای مردم باشد و متن جامعه، تاثیرش را در زندگی خویش ببیند، سوپاپ اطمینانی برای حاکمیت است.

انتصاب افراد وابسته به جناح اصولگرا و بعضی نیروهای امنیتی در رأس برخی از وزارتخانه‌ها، که در دولت قبل وجود داشت و در کابینه جدید نیز با غلظت بیشتری ادامه پیدا کرده، از مطالبات افرادی که حسن روحانی را حمایت کرده اند، فاصله ای از زمین تا آسمان دارد. معنایش آن است که مردم در اولویت دولت قرار ندارند.

نکته «پنهان کابینه جدید!» در ادامه روند احتمالی شدت یافتن وزن تعهد دولت نسبت به حاکمیت حتی بیش از گذشته و مقابله با تهدیدهای احتمالی دولت دونالد ترامپ در وارد آوردن فشار نسبت به جمهوری اسلامی در سطح بین‌المللی است.

بنابراین، دولتی که بايد در کمترین زمان ممکن به انجام يك رشته اقدامات مشخص مانند اصلاحات اجتماعي، اقتصادي و اداري به سود مردم دست می‌زد، علاوه بر اینکه به‌دلیل رویکرد ناموزون و یک‌طرفه در چهارسال گذشته نتوانست اصلاحات ذکر شده را انجام دهد، حال چگونه ممکن است دولت، با کابینه جدید که میان اعضای آن امتزاجی ناهمگون حاکم بوده و بعضی اعضایش کارنامه ای بس دچار اما و اگر دارند، به این مهم دست یابد؟ نگارنده باور دارد آنچنان كه بايد، اهميت و عمق تاثير‌گذاري این مساله شناسايي نشده است.

پیدای کابینه جدید!

اضافه بر این، حسن روحانی از ابتدای برسرکارآمدن، اظهارنظرهای نمادین و فیگورهای مخالفت با نگاه جناح رقیب نسبت به نقش و جایگاه زن در جامعه، همچنین اهل سنت و اقلیت‌های مذهبی را گرفت. بارها در سخنرانی های انتخاباتیش شعارهای امیدبخشی برای این اقشار می داد. حال آنکه با نگاهی دقیق نسبت به آنچه در عمل رخ داده، به‌راحتی می‌توان به این نکته پی برد که در این زمینه نیز خروجی دندان‌گیر و معطوف به نتیجه ای اتفاق نیفتاده است.

با وجود اینکه اکثریت رای دهندگان به حسن روحانی در انتخابات زنان بودند، همچنین اهل سنت و اقلیت های مذهبی نقش پررنگی در پیروزی وی داشتند اما «پیدای کابینه جدید!» نشانی از پاسخگویی به مطالبات این اقشار نیز ندارد و جامعه هنوز نگران و سردرگم است و نمی داند که « دم خروس یا قسم حضرت عباس»را باور کند .