شفافیت شهرداری، آزمون بزرگ اصلاح‌طلبان

اول شهریور، زمان آغازبه‌كار شورای اسلامی شهر بزرگ‌ترین كلانشهر ایران خواهد بود. شهرداری تهران به‌لحاظ گستردگی حوزه فعالیت، حجم وسیع فعالیت مالی، گستره عظیم شركت‌ها و سازمان‌های تحت پوشش، تنوع فعالیت‌های عمرانی، بودجه كلان سالانه و...

حسین احمدی نیاز در روزنامه آرمان نوشت: اول شهریور، زمان آغازبه‌كار شورای اسلامی شهر بزرگ‌ترین كلانشهر ایران خواهد بود. شهرداری تهران به‌لحاظ گستردگی حوزه فعالیت، حجم وسیع فعالیت مالی، گستره عظیم شركت‌ها و سازمان‌های تحت پوشش، تنوع فعالیت‌های عمرانی، بودجه كلان سالانه و بسیاری موارد دیگر فراتر از برخی وزارتخانه‌ها تلقی می‌شود، به‌نحوی كه این جایگاه همواره، سكوی پرش به سمت ریاست‌جمهوری محسوب شده است.

این مهم موجب شده تا گستردگی چرخش مالی و عمرانی در این نهاد به همان اندازه احتمال بروز فساد مالی داشته باشد. رانت‌های موجود در شهرداری بسیار زیاد و گسترده بوده و كافی است تا بتوان از آن استفاده كرد؛ از رانت جمع‌آوری زباله گرفته تا رانت فروش تراكم و از رانت وكالت دعاوی دادگستری پرونده‌های شهرداری تا رانت واگذاری مسكن و بسیاری رانت‌های دیگر كه هزاران مورد به‌شمار می‌روند، به‌نحوی كه می‌توان گفت این رانت‌ها به‌بزرگی تهران وسیع و زیاد هستند.

شهرداری تهران در ١٢سال گذشته و چند سال قبل از آن نیز در قبضه یك جناح خاص سیاسی بوده است كه به‌اندازه كافی از سفره پرنعمت این نهاد تناول كرده‌ و همواره محل انتقاد طیف مخالف بوده كه همانا اصلاح‌طلبان هستند. نبود شفافیت در شهرداری تهران و كلانشهرها همواره مرجع بسیاری از نابسامانی‌ها و رانت‌ها به‌حساب می‌آمده؛ البته این نبود شفافیت معضل بزرگ كشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌نیافته است و بسیاری از فسادها از همین بستر خلق می‌شوند.

اكنون كه اصلاح‌طلبان اكثریت مطلق را در کلانشهرها از آن خود كرده‌اند، در آزمونی بزرگ قرار دارند تا از یك سو با فراهم کردن شفافیت كامل مالی و كاری بسترهای سالم‌سازی را در این نهاد فراهم آورند، یا حداقل برای این دوره به این مهم پایان دهند و از دیگر سو گام‌های اساسی برای شایسته‌سالاری و مبارزه با رانت‌خواری بردارند.

شهرتهران از مصیبت‌های زیادی رنج می‌برد. از مصیبت آلودگی هوا تا سازه‌های ناهموار، از ترافیك مرگبار تا فروش شهر، از كمبود سرانه فضای سبز تا از بین رفتن باغات وسیع این شهر، از حاشیه‌نشینی‌های پرآسیب تا ساخت برج‌های عجیب و غریب در اطراف تهران، از ناهماهنگی مدیریت شهری تا كودكان كار و مشکلات دیگر.

شهر تهران دیگر نفس ندارد و به شهری بی‌قواره و بی‌‌‌دروپیكر تبدیل شده است. مردمان این شهر روح و روان خود را از دست داده‌اند و سازه‌های بی‌شمار سیمانی روح و روان آنان را هر روز صیقل می‌دهد. كافی است نیم‌نگاهی به مجتمع‌های تجاری در منطقه یك بیندازیم كه چگونه به معضل لاینحل ساكنان این منطقه تبدیل شده است.

تا دیروز باغات این منطقه بسان ریه‌های شهر در تلطیف هوا به آرامش آنان كمك می‌كرد، اما امروز به مشكل ترافیكی و دردسر آنان تبدیل شده است. براساس گفته یكی از اساتید، بسیاری از مجوزهای ساخت برج‌ها و مجتمع‌های تجاری تهران، خصوصا در مناطق یك و دو و پنج، در نبود شفافیت صادر شده و از ایهام و ابهام خاص برخوردارند.

حال باید دید اصلاح‌طلبان برای برطرف‌کردن تمامی این ایرادات و انتقادات چه اقداماتی خواهند كرد و آیا می‌توانند به رانت در شهرداری پایان دهند؟ آیا پارلمان شهری از عقلانیت و شایسته‌سالاری تبعیت خواهد كرد یا مرجع سفارش و لابیگری خواهد بود؟ باید دید شهردار جدید تهران، جناب دكتر نجفی، چه مكانیسمی برای سلامت این شهر و مبارزه با فساد و رانت‌خواری اتخاذ خواهد كرد؟

شهر تهران نیازمند خانه‌تكانی جدی و یك طرح جامع برای مبارزه با فساد و سالم‌سازی مناسبات شهرداری است. واقعیت مساله این است كه شفافیت عامل اصلی در مبارزه با فساد است. قدرت و رانت‌خواری اصلاح‌طلب و اصولگرا نمی‌شناسد، بلكه این شفافیت است كه مبنای اصلی مبارزه با رانت‌خواری و فساد است كه باید نهادینه شود.

شهر تهران باید احیا شود و از شر آلودگی هوا و سازه‌های سیمانی نجات پیدا كند. تهران باید زیست مشترك دوازده‌میلیون شهروند تهرانی براساس معیارهای حقوق بشر و شهروندی و مبتنی بر سلامت و شاد زیستن باشد. باید قشنگی زندگی را اولویت فعالیت این دوره شورای شهر و شهرداری تهران در نظر گرفت تا آن به ارمغان بیاورند و محقق کنند.

اكنون وقت این آزمون بزرگ است تا نمایندگان شورا اجازه ندهند سرمایه‌داری لجام‌گسیخته مبنای تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی بر این نهاد بزرگ شود. ثروت و خدمت، رفاه و آرامش در شهر تهران باید عادلانه تقسیم شود. این شهر از نابسامانی، نابردباری شهروندانش، از بی‌تفاوتی‌ها و از مصایب فراوانش، از شلوغی‌های بی‌فایده، از كودكان كار و بی‌شناسنامه، از اعتیاد و ناهنجاری‌ها رنج می‌برد. باید كاری كرد تا این رنج‌های فراوان جای خود را به گنج‌های تهران بدهند. شهرداری نباید كجو‌كوله و معیوب باشد، بلكه باید راست‌قامت و عاری از هر نوع عیب و نقص و فساد باشد.