کسادی ناشی از کاهش تقاضاست

در جامعه گاهی اوقات گفته می‌شود که تورم کاهش پیدا کرده و تک‌رقمی شده است که به‌تبع آن، این سوال در ذهن همگان ایجاد می‌شود که اگر تورم کاهش پیدا کرده، آیا قدرت خرید پول اضافه شده‌ است؟

اکبر ترکان در روزنامه آرمان نوشت: در جامعه گاهی اوقات گفته می‌شود که تورم کاهش پیدا کرده و تک‌رقمی شده است که به‌تبع آن، این سوال در ذهن همگان ایجاد می‌شود که اگر تورم کاهش پیدا کرده، آیا قدرت خرید پول اضافه شده‌ است؟ یا اینکه اگر تورم کاهش پیدا کرده، موجب بهتر‌شدن زندگی مردم شده است که نیاز به توضیح دارد.

درواقع وقتی سخن از تورم ۹‌درصدی است، بدین معناست که همچنان قدرت خرید پول ما کمتر شده، ولی نرخ کاهش قدرت خرید پول ۹‌درصد است. وقتی می‌گویند تورم ۲۵‌درصد است،یعنی اینکه قدرت خرید پول با سرعت ۲۵‌درصد کاهش پیدا کرد. بنابراین وقتی که تورم بالای صفر داریم، معنایش این است که همچنان قدرت خرید پول پایین می‌آید و همچنان اجناس گران می‌شوند. اما سرعت گران‌شدن اجناس کاهش پیدا کرده.

اگر تورمی ۲۵‌درصد است، سرعت گران‌شدن اجناس به‌طور متوسط ۲۵‌درصد است؛ یعنی با انتخاب یک سبد کالا که با سبد مصرفی زندگی مردم تناسب دارد، خواهیم دید که بخشی از درآمد مردم در زندگی به مسکن، خوراک، پوشاک، تعلیم و تربیت، تفریحات و... اختصاص می‌یابد. درواقع نوع مصرفی که هر خانوار دارد، سبد مصرفی آن خانوار است.

چنانچه این سبد نسبت به سال قبل ۲۵‌درصد گران‌تر شده باشد، می‌گویند که تورم ۲۵‌درصد است. اگر می‌گویند تورم کاهش پیدا کرده و به ۱۰‌درصد رسیده، معنایش این نیست که قیمت کالاها کاهش پیدا کرده، بلکه بدین معناست که نسبت به پارسال ۱۰‌درصد گران‌تر شده، پس همچنان گران‌تر شده است. لذا این ابهام گاهی اوقات پیش می‌آید و تصور می‌کنند که با کاهش تورم، قدرت خرید پول بالا می‌رود. درحالی که این‌طور نیست، بلکه سرعت افزایش قیمت‌ها، کمتر از سال گذشته است و همچنان افزایش قیمت داریم.

حال در یک مقطع زمانی ۲۵‌درصد در سال رشد می‌کرده و حالا بین ۷ تا ۱۰‌درصد رشد کرده است. درواقع تورم به زیر ۱۰‌درصد رسیده، یعنی افزایش قیمت امسال نسبت به سال گذشته زیر ۱۰‌درصد است، اما باز هم افزایش قیمت است و نرخ کالاها بالا می‌رود، اما با سرعت کمتری. از طرفی آنچه اکنون در اقتصاد ما وجود دارد، رکود بخشی است.

وقتی نرخ رشد اقتصادی ما از صفر بالاتر است، یعنی ما رکود نداریم. اما وقتی نرخ رشد اقتصادی‌مان به زیر صفر می‌رسد و منفی می‌شود، رکود داریم. در حال حاضر رکود نداریم، چون نرخ رشد اقتصادی‌مان بالای صفر و مثبت است، ولی کارخانه‌های زیادی داریم که زیر ظرفیت خود کار می‌کنند.