علوی تبار: یزدی، نمی‌خواست قهرمان باشد

در مجموعه برخوردهایی که با مرحوم ابراهیم یزدی داشتم، متوجه اشتراک نظراتی شدم که ما را به‌هم نزدیک می‌کرد. اولین اشتراک ما، علاقه ایشان به «نواندیشی دینی» بود؛ تفسیر و استنباط‌هایی که در‌این‌باره داشت، با اندیشه‌های من نیز سازگار بود و باعث نزدیکی ما شده بود.

علیرضا علوی‌تبار در روزنامه شرق نوشت: در مجموعه برخوردهایی که با مرحوم ابراهیم یزدی داشتم، متوجه اشتراک نظراتی شدم که ما را به‌هم نزدیک می‌کرد. اولین اشتراک ما، علاقه ایشان به «نواندیشی دینی» بود؛ تفسیر و استنباط‌هایی که در‌این‌باره داشت، با اندیشه‌های من نیز سازگار بود و باعث نزدیکی ما شده بود.

ویژگی دوم ایشان، این بود که اصل کلی «محور جنبش اصلاحات ایران» را قبول داشت. مبنای جنبش اصلاحات، تلاش متکی بر شهروندان ایرانی برای گذار مسالمت‌آمیز به سوی مردم‌سالاری است. در این دیدگاه، فقط به شهروند ایرانی تکیه می‌شود نه بیگانگان، همچنین از قهر و خشونت پرهیز می‌شود و در نهایت به مردم‌سالاری خواهد رسید. مرحوم ابراهیم یزدی هر سه رکن را قبول داشت و در این زمینه نیز با او تفاهم داشتیم.

نکته دیگر، درباره روش اصلاح‌طلبی ایشان بود؛ مرحوم یزدی سال‌ها پیش از انقلاب و حتی اوایل انقلاب، از انقلابی‌بودن حمایت می‌کردند؛ اما به‌تدریج با جمع‌بندی تجربه‌های انقلاب، به سمت روش‌های اصلاح‌طلبانه رفتند؛ البته او روش اصلاحی را آگاهانه انتخاب کرده و یکباره به آن نرسیده بود.

نکته دیگر درباره ایشان، اعتقادش به «انضباط تشکیلاتی» بود؛ مرحوم یزدی با اینکه در تشکیلات خود، شخصا فردی تعیین‌کننده بودند؛ اما خود را فارغ از انضباط تشکیلاتی نمی‌دیدند که این برای ما درس مهمی بود.

ویژگی دیگر مرحوم ابراهیم یزدی، درگیرشدن و عمل‌گرابودن بود. ایشان همیشه می‌خواست در مسائل و وقایع اثرگذار باشد. او نمی‌خواست برای خود هاله تقدسی بسازد و قهرمان باشد. ابراهیم یزدی برای اعتقاداتش، هم گفت‌وگو می‌کرد و هم بحث، کوتاه می‌آمد و همراهی می‌کرد. او سیاست‌ورزی فعال و حاضر در صحنه بود و این برای کسانی که فقط آرمان‌گرا هستند، درس مهمی است.

مرحوم یزدی مثل هر سیاست‌مداری، شکست و موفقیت کم نداشت؛ اما شکست ناامیدش نکرد و به ما آموخت نباید منفعل بود و تسلیم شد. این تداوم از ویژگی‌های خاص او بود که در من نسبت به ایشان ایجاد احترام می‌کرد.