گونهشناسي روابط اداري از منظر جامعهشناختي
جنگ و صلح كارمند و ارباب رجوع!
امروزه از مهمترين مصاديق عيني توسعهيافتگي در هر كشوري كيفيت و كارايي سازمانهاي آن است. سازمانهايي كه بتوانند در جامعه كاركرد خودشان را به خوبي ايفا و نيازهاي مادي و معنوي جامعه را به خوبي برآورده كنند.
سيد مصطفي رنجبر در روزنامه جوان نوشت: امروزه از مهمترين مصاديق عيني توسعهيافتگي در هر كشوري كيفيت و كارايي سازمانهاي آن است. سازمانهايي كه بتوانند در جامعه كاركرد خودشان را به خوبي ايفا و نيازهاي مادي و معنوي جامعه را به خوبي برآورده كنند.
يكي از مصاديق عيني اين موضوع سرعت و كيفيت رسيدگي به مشكلات و مسائل ارباب رجوع توسط اين سازمانهاست. در جوامعي مانند ايران به دليل برخي نارساييهاي فرهنگي و اجتماعي در ارتباط با مشاغل، ميزان رضايت شغلي و در نتيجه وجدان كاري با چالش روبهرو شده است.
اگر تكريم ارباب رجوع را به عنوان بخشي از اخلاق و فرهنگ كار در نظام اجتماعي و روابط اجتماعي قلمداد كنيم در اينجا تحليل اجتماعي اين موضوع اهميت پيدا ميكند كه در سطوح خرد و كلان قابل بررسي است. آنچه در ادامه ميآيد به تعبير فانتزي روايت «جنگ» و «صلح» كارمند و ارباب رجوع در ادارات و سازمان ها، از منظر جامعهشناختي است.
اهميت جهتگيري رفتاري در روابط اجتماعي
در سطحي كلان چگونگي تعامل كارمندان و به طور كلي سازمانها را با ارباب رجوع ميتوان با نظريه جهتگيري رفتاري در روابط اجتماعي به عنوان يك پديده اجتماعي اينچنين تبيين كرد كه آيا جهتگيري رفتاري در روابط اجتماعي به سمت كمك متقابل و تعامل اظهاري يا به سمت دشمنيها و جنگها (تضادها) ميرود؟
به عبارت ديگر تعامل اجتماعي و جهتگيري رفتاري را ميتوان در دو بعد بررسي كرد. در بعد ابزاري تعامل، كارمندان و مردم، روابط نامتقارن سرد و مبتني بر زور و پرخاشگري، حسابگري و غيرعاطفي است. در اين نوع از تعامل، دستور و تنبيه و كالا مبادله ميشود. در بعد اظهاري تعامل كارمندان و مردم، ضمن تبادل اطلاعات، تفاهم، تعهد، تكليف و عاطفه روابط متقارن گرم از نوعي دوستي، صميميت و اعتماد حاكم است و پيامد اين نوع از تعامل، دگرخواهي و روابط گفتماني به عنوان يكي از پايدارترين روابط اجتماعي ميان مردم و كارمندان سازمانهاست.
روابط عمودي، روابط افقي
در تبيين جهتگيري رفتاري كارمندان در هر يك از سازمانهاي دولتي و خصوصي در تعامل با مردم لازم است به ساخت روابط اجتماعي توجه كرد و تحليل ساخت روابط اجتماعي در اين جا از اهميت اساسي برخوردار است،چراكه بسياري از مسائل جامعه ما از ساخت روابط اجتماعي نشئت ميگيرد.
اگر در جايي اين ساخت عمودي باشد، كساني كه در بالا هستند، احساس برتري و غرور خواهند كرد و تمايل دارند به ديگران دستور دهند و ديگران نيز از دستوراتشان اطاعت كنند و در جايي كه برخلاف عادتشان با عدم پيروي از دستور مواجه شوند، سخت بر آشفته ميشوند. در مقابل، افرادي كه در پايين قرار دارند، احساس حقارت و شكست ميكنند.
در نتيجه ساخت روابط اجتماعي عمودي، زير دستان، در ظاهر بله قربان ميگويند اما در باطن اينچنين نخواهند بود. در اين نوع ساخت آن نوع انعطاف سازماني كه لازم است در تعامل با مردم وجود داشته باشد نخواهد بود و نارضايتي، بدبيني و بياعتمادي در روابط اجتماعي ريشه پيدا ميكند.
در مقابل، در روابط اجتماعي كه ساخت آن بيشتر از نوع افقي است، افراد يك گروه يا جامعه به يكديگر علاقه قلبي و الفت پيدا ميكنند و بدون چشمداشتي مادي، با جان و دل در جهت رسيدن به هدف جامعه و گروه ميكوشند. در يك جامعه ايدهآل ساخت روابط اجتماعي بيشتر از نوع افقي است.
اين نوع ساخت را در دوران جنگ هشت سال دفاع مقدس داشتيم كه بين فرماندهان و سربازان الفت و برادري حاكم بود،اما با وارد شدن ارزشهاي مادي از جمله پول، مقام و درجه به جامعه ايران و درجهبندي شدن مردم با ارزشهاي مادي احساس محروميت نسبي در بين شاغلان و كارمندان، فردگرايي و جست وجوي نفع فردي، خودخواهي و ژست گرفتنها، به جاي روحيه ايثار و فداكاري براي جمع جايگزين شد.
بنابراين اگر بخواهيم جامعهاي داشته باشيم كه در آن حقوق انساني مورد تكريم واقع شود لازم است به لحاظ ساخت روابط اجتماعي از حالت عمودي به حالتي افقي پيش برويم و اين ميسر نميشود مگر از طريق تغيير فرهنگ و باورهاي نسل جديد.
از طريق نوعي نظام آموزش و پرورش لازم است به كودكانمان ياد دهيم براي تمامي مشاغل كه جامعه بدان نيازمند است ارزش قائل شوند، از يك سرايدار مدرسه گرفته تا شغل يك چوپان كه حيات اقتصادي و اجتماعي بسياري از روستاهاي اين مملكت بدان وابسته است.
اما متأسفانه در وضعيت كنوني وقتي از كودكان پرسيده ميشود در آينده ميخواهي چه كاره شوي اكثراً سه الي چهار شغل را ميگويند يا ميخواهند خلبان شوند يا ميخواهند دكتر يا پزشك شوند يا مهندس، در حالي كه براي ساير مشاغل كه حيات اقتصادي و اجتماعي جامعه بدانها وابسته است كمترين جايگاه اجتماعي قائل نيستيم.
اين ذهنيت و فرهنگ محدود نسبت به مشاغل باعث ميشود كه صاحبان اكثر مشاغل به لحاظ منزلت و شأن اجتماعي احساس حقارت كنند. اينجاست كه نارضايتي شغلي شكل ميگيرد و نارضايتي شغلي نيز باعث ميشود كيفيت نيروي انساني در جامعه ايران تنزل پيدا كرده و يك كارمند ساده كه نسبت به درآمد و شغل خود در مقايسه با مديران و ساير مشاغل دست بالا احساس نارضايتي ميكند در تعامل با مردم و ارباب رجوع كم رمق و با حالتي سست رفتار كرده و كاري كه يك روزه انجام شود را يك هفته طول بدهد و ارباب رجوع را سر بدواند.
تبلیغات متنی
-
جشن غیرمعمول یک خانواده اهل ترکیه در اطراف کعبه
-
کودتای رونالدو ۳۰ میلیون دلار به عربستان ضرر زد
-
پدیده دنیای مداحان در شبکه سه رونمایی شد
-
حمله بازیکن پیشین پرسپولیس به مجری شبکه افق
-
زعفران کیلویی ۲۰۰ میلیون تومان را رد کرد!
-
ایده عجیب یک مسجد برای جذب نمازگزاران خبرساز شد
-
خانه ۱۰ متری زهرا خانم بعد طلاق دیدن دارد
-
عراقچی: ۱۸ تا ۲۰ دی ربطی به اعتراضات نداشت
-
موقعیت احتمالی ناو لینکلن روی نقشه مشخص شد
-
مردی که دو دهه در سردترین جنگل جهان دوام آورد
-
گبرلو، حساب پناهی را از فرخنژاد و کرمی جدا کرد
-
جزئیات «پیشنهاد جدید» مصر برای مذاکره ایران و آمریکا
-
توضیح کرملین درباره امکان انتقال اورانیوم مازاد ایران
-
واکنش تند رضا رشیدپور به اظهارات زننده مجری شبکه افق
-
جزئیات خبر آمادهسازی قبر برای سربازان آمریکایی
-
عراقچی: ۱۸ تا ۲۰ دی ربطی به اعتراضات نداشت
-
موقعیت احتمالی ناو لینکلن روی نقشه مشخص شد
-
گبرلو، حساب پناهی را از فرخنژاد و کرمی جدا کرد
-
پزشکیان دستور آغاز مذاکرات با آمریکا را صادر کرد
-
یک خبرگزاری داخلی مدعی مذاکره ایران و آمریکا شد
-
کاهش هزار تومانی نرخ دلار در بازار امروز
-
ایران تمام سفرای عضو اتحادیه اروپا را احضار کرد
-
بابک زنجانی کارزار مبارزه با فساد راه انداخت!
-
محدودیتهای ترافیکی آخر هفته اعلام شد
-
خانم الناز ملک، میدانستی فحش میخوری، خب نمیرفتی!
-
هزینه زندگی در ایران، عربستان و امارات یکسان شد!
-
صداوسیما، اهداف ایران در جنگ احتمالی را لو داد
-
خبر واریز کالابرگ ماه رمضان تکذیب شد
-
اعزام پهپادهای سپاه برای تعقیب آبراهام لینکلن
-
لودگی دو مجری شبکه سه روی آنتن زنده خبرساز شد
-
ناو هواپیمابر لینکلن دریای عمان را ترک کرد
-
مداح مشهدی شعار «این آخرین نبرده» را اجرا کرد
-
یک افغانستانی صاحب جایزه بدترین خانه سال جهان شد!
-
خشم منوچهر هادی در جشنواره فجر: دیکتاتور هستید!
-
خبر فوری علی لاریجانی در رابطه با آمریکا
-
ورود کاروان نظامی بزرگ آمریکا به عراق
-
سفارت ایتالیا در تهران تعطیل شد
-
رابعه اسکویی از مردم عذرخواهی کرد
-
بازیگران در جشنواره فجر مشکیپوش شدند
-
ادامه اعزام نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه
-
تاریخ جدید رزمایش دریایی ایران، چین و روسیه مشخص شد
-
حضور بازیگر پرحاشیه در جشنواره فجر به چشم آمد
-
اندونگ نه؛ بمب پرسپولیس یک استقلالی دیگر است
-
خبر مهم؛ آمریکا در حال تخلیه پایگاه العدید قطر
-
مشتری جدید سوخو ۵۷ مشخص شد
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
-
سالن های آرایش و زیبایی
-
پزشکان پوست و مو
-
آموزشگاه آشپزی در تهران
-
گالری پوشاک
-
اخذ ویزا
-
کاشت ناخن
-
محصولات پزشکی
-
تدریس خصوصی
-
مزون و شوی لباس
-
اعزام دانشجو
-
خدمات آرایشی و زیبایی
-
خدمات درمانی
-
مدارس
-
طلا و جواهر و زیورآلات
-
صرافی
-
محصولات آرایش و زیبایی
-
خدمات حیوانات خانگی
-
مهد کودک
-
مبلمان
-
سیسمونی و نوزاد
-
مراکز درمانی
-
پت شاپ
-
رستوران و تهیه غذا
-
تعمیرات مبل در تهران
-
خدمات تفریح و سرگرمی
-
پزشکان متخصص
-
باشگاه های ورزشی
-
فست فودهای تهران
-
سرویس خواب
-
موبایل
-
دکتر زنان در تهران
-
فروشگاه ها و لوازم ورزشی
-
کافی شاپ و سفره خانه
-
دکوراسیون داخلی
-
لوازم خانگی
-
دندانپزشکان
-
آموزشگاه ها
-
صنایع غذایی
-
تزیینات داخلی
-
خدمات منزل
-
دندانپزشکی کودک
-
آموزشگاه زبان در تهران
-
تشریفات و موسسه پذیرایی
-
خدمات ساختمان
-
فروش و خدمات خودرو
-
پزشکان زیبایی و لاغری
-
آموزشگاه موسیقی
-
خدمات مجالس
-
قالیشویی در تهران
-
سایر خدمات
-
جراحی بینی و زیبایی
-
آموزشگاه هنری
-
آتلیه عکاسی
-
آژانس مسافرتی و هتل
نظر کاربران
تو ایران وقتی از یه کارمند دولت تقاضای انجام کار داری انگار که ارث پدرشو میخوای بگیری وای بحالت اگه کارمند رسمی هم باشه
دوستان شاید با این حرفم خیلیا ناراحت و دلگیر بشن.شاید درکت این قضیه برای برخی عزیزان سخت باشه. من خودم قبل ازاینکه کارمند باشم از رفتار خشک پرسنل اداراتی که برای انجام کاری بهشون مراجعه میکردن رنجیده خاطر میشدم اما حالا میگم که هر دوطرف معامله حق دارند.ارباب رجوع حق داره چون دوست داره بدون استرس مشکلش حل بشه و کارمند هم چون در روز با چندین ارباب رجوع سروکله میزنه براش سخته که بتونه رفتار اچبدون تنش داشته باشه.شما وقتی به یه اداره مراجعه میکنین فقط با یه کارمند کار دارین اما با یه کارمند چندین نفر در روز کار دارن.در هرصورت بهتره که رفتار دوطرف توافقی و مناسب باشه