۵۹۰۹۲۹ ۰۸ شهریور ۱۳۹۶ ۰۸:۴۲

كره‌شمالي و خطر جنگ در شرق آسيا

آزمايش موشكي ديروز كره شمالي همزمان با رزمايش گسترده‌اي انجام شد كه امريكا و كره جنوبي در خاك و آب‌هاي اطراف كره جنوبي در حال برگزاري آن هستند. كره شمالي همواره به برگزاري اين رزمايش كه امريكا و كره جنوبي هر شش ماه يك بار برگزار مي‌كنند، اعتراض كرده است.

اسماعيل بشري در روزنامه اعتماد نوشت: آزمايش موشكي ديروز كره شمالي همزمان با رزمايش گسترده‌اي انجام شد كه امريكا و كره جنوبي در خاك و آب‌هاي اطراف كره جنوبي در حال برگزاري آن هستند. كره شمالي همواره به برگزاري اين رزمايش كه امريكا و كره جنوبي هر شش ماه يك بار برگزار مي‌كنند، اعتراض كرده است.

ابعاد اين رزمايش چه بر روي زمين، چه در آبها و چه در آسمان كره جنوبي بسيار وسيع است و نگراني‌هاي جدي براي كره شمالي پديد مي‌آورد. در رزمايش اخير، امريكا بيش از ١٩ هزار نيروي خود را در كنار نيروهاي ارتش كره جنوبي براي اين رزمايش در نزديكي مرزهاي كره شمالي به كار گرفته است.

در اين رزمايش انواع عمليات‌ مختلف با عنوان شبيه‌سازي جنگ با كره شمالي انجام مي‌شود. حتي ديروز شاهد بوديم كه هواپيماهاي كره جنوبي، عملياتي با عنوان «محو دولت مركزي كره شمالي» در نزديكي مرزهاي كره شمالي انجام دادند.

اقدامات امريكا و كره جنوبي به‌شدت براي كره شمالي تحريك‌آميز است. همواره در هنگام برگزاري اين رزمايش طي سال‌هاي گذشته شاهد واكنش‌هاي عملي پيونگ‌يانگ بوديم كه با آزمايش‌هاي موشكي خود به برگزاري اين رزمايش واكنش نشان مي‌دهد.

از جمله طي هفته گذشته در يك عمليات آزمايشي ناموفق كره شمالي سه موشك كوتاه برد را آزمايش كرد. اما روز گذشته كره شمالي اقدام به آزمايش يك موشك با برد بلند كرد، كه هرچند نمي‌توان آن را موشك قاره‌پيما ناميد، اما با توجه به مسافتي كه طي كرد، مي‌توان آن را گامي تازه از سوي كره شمالي براي رسيدن به فناوري موشك‌هاي قاره پيما عنوان كرد.

مهم‌ترين مساله‌اي كه در پي آزمايش موشكي ديروز كره شمالي رخ داد، اين بود كه پيونگ‌يانگ مسير آزمايش موشكي خود را بر فراز خاك ژاپن انتخاب كرده‌بود. هرچند هدف نهايي اين موشك آب‌هاي اقيانوس آرام بود، اما عبور آن از فراز آسمان ژاپن باعث نگراني جدي دولت ژاپن شده است.

اگرچه موشك كره شمالي تا ٥٥٠ كيلومتر ارتفاع گرفته است و به لحاظ حقوق بين‌الملل قاعده‌اي وجود ندارد كه جلوي پيونگ‌يانگ را براي اين آزمايش بگيرد، اما ژاپني‌ها نگران اين هستند كه آزمايش‌هاي موشكي كره شمالي و شكست احتمالي آنها خطرهايي را براي شهروندان ژاپن ايجاد كند.

بر اساس حقوق بين‌المللي استفاده از فضاي بالاي جو براي پرتاب موشك‌ها و قرار دادن ماهواره‌ها، مرزهاي زميني را نقض نمي‌كند و بسياري از ماهواره‌ها متعلق به كشورهاي مختلف در بالاي جو وجود دارند كه بدون هيچ تهديدي بر فراز آسمان كشورهاي ديگر حضور دارند.

اما به اعتقاد ژاپن اين آزمايش به‌شدت تحريك آميز و خطرناك بود. ژاپن به سرعت به اين اقدام كره شمالي واكنش تندي نشان داد و انتظار مي‌رود طي روزهاي آينده ژاپني‌ها اقداماتي عملي در واكنش به اين آزمايش موشكي انجام دهند. اما پيش‌بيني نمي‌شود كه اقدامات ژاپن در برابر كره شمالي رنگ و بوي نظامي به خود بگيرد.

همان‌گونه كه روز سه‌شنبه هم شاهد بوديم ژاپني‌ها اقدامات خود در حوزه ديپلماتيك را در واكنش به آزمايش موشكي پيونگ‌يانگ پي گرفتند، از جمله با شوراي امنيت و دبيركل سازمان ملل متحد براي تشكيل جلسه اضطراري شوراي امنيت تماس گرفتند.

پيش‌بيني مي‌شود اگر اقدامات كره شمالي در آزمايش‌هاي موشكي از فراز آسمان ژاپن ادامه يابد، ژاپن تصميم بگيرد با استفاده از سامانه موشك‌هاي ضد موشكي كه از طرف امريكا در اختيارش قرار مي‌گيرد، اين موشك‌ها را در آسمان منهدم كند.

اما در مجموع روال اتفاقات در شبه جزير كره، مانند سال‌هاي گذشته است و پيش‌بيني نمي‌شود كه اين اقدامات سابقه‌دار منجر به وقوع يك جنگ در شبه جزيره كره حتي به صورت محدود شود. همه طرفين درگير در بحران كره از ورود به يك جنگ جدي در اين منطقه اجتناب مي‌كنند و سعي مي‌كنند از بالا گرفتن درگيري‌ها سياسي به يك درگيري تمام عيار فاجعه‌بار خودداري كنند.

در عين حال دولت امريكا معتقد است دولت چين كه بيشترين مرزهاي زميني با كره شمالي را دارد، مي‌تواند عامل كنترل‌كننده پيونگ‌يانگ براي پايان بحران در منطقه باشد. چين همواره فشار خود بر كره شمالي را در ابعاد محدودي نگه داشته است و هر چند مي‌تواند فشار بيشتري به پيونگ‌يانگ وارد كند، اما از وارد كردن فشار بيشتر به اين كشور خودداري كرده است. با اين وجود چين طي ماه‌هاي گذشته همراه و هم‌راستا با ديگر كشورهاي عضو شوراي امنيت حركت كرده است.

دولت پكن هيچ يك از قطعنامه‌هاي مطرح شده در شوراي امنيت بر عليه كره شمالي را وتو نكرده است و سعي كرده با امريكا در زمينه تحريم كره شمالي همكاري كند. چين اما ملاحظاتي دارد كه باعث مي‌شود از اقدامات تندتر در برابر كره شمالي پرهيز كند.

به هر حال تنها كشور جهان كه مواد غذايي و كالاهاي ضروري كره شمالي را تامين مي‌كند و تنها خريدار كالاهاي صادراتي كره شمالي چين است. با وجود همه تلاش چين براي كاهش فشارها بر كره‌شمالي، اين كشور نيز حاضر نيست در مرزهاي شرقي خود يك قدرت نظامي هسته‌اي جديد را بپذيرد.

چين، روسيه و امريكا از جمله مخالفان هسته‌اي شدن كره شمالي هستند و به نظر نمي‌رسد كه هيچ يك از پنج كشور هسته‌اي پذيرفته‌شده در پيمان NPT حاضر باشند يك عضو جديد را در باشگاه هسته‌اي رسما بپذيرند.

هر چند پيش از اين شاهد بوديم كه هند و پاكستان خارج از پيمان NPT به قدرت نظامي هسته‌اي دست يافته‌اند، اما اين پنج كشور حاضر به پذيرش رسمي آنها نشده‌اند و همواره به كنار گذاشتن سلاح‌هاي هسته‌اي و پيوستن به NPT توسط اين دو كشور اصرار كرده‌اند.

اگر امريكا حاضر به پذيرش كره شمالي به عنوان دارنده سلاح هسته‌اي شود، آنگاه امكان كنترل كشورهاي ديگر به خصوص كشورهاي همسايه كره شمالي، از جمله كره جنوبي و ژاپن براي جلوگيري از دنبال كردن برنامه تسليحات هسته‌اي غيرممكن مي‌شود.

اين باعث شده است كه امريكا، چين، آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و شوراي امنيت سازمان ملل متحد حق دنبال كردن برنامه تسليحات هسته‌اي را به كره شمالي را به رسميت نشناسند.