خلع سلاح دونالد ترامپ

فدريكا موگريني، مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا: جهان به قدرتي معتبر، قابل اتكا و قابل پيش‌بيني نياز دارد تكرار مي‌كنم برجام، توافق بين دو كشور نيست.

روزنامه اعتماد: فدريكا موگريني، مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا: جهان به قدرتي معتبر، قابل اتكا و قابل پيش‌بيني نياز دارد تكرار مي‌كنم برجام، توافق بين دو كشور نيست.

هشت ماه حضور در قدرت كافي بود تا جهان از رييس‌جمهور جديد ايالات متحده و نقشي كه اين كشور مي‌تواند در معادله‌هاي بين‌المللي بازي كند، نااميد شود. دونالد ترامپ، مردي از تبار جمهوريخواهان كه البته اين روزها هم حزبي‌هايش نيز از وي دل‌خوشي ندارند جهان را گرفتار بلاتكليفي سنگين و بي‌سابقه‌اي كرده است.

تازه واردي كه با عالم سياست بيگانه است و نخستين و مهم‌ترين اولويتش در كاخ سفيد را هم از ميان برداشتن هرآنچه كه از باراك اوباما، رييس‌جمهور پيشين به جا مانده مي‌داند، شركاي امريكا در قاره سبز را به ستوه آورده، متحدان عرب و غيرعربش در منطقه خاورميانه را گرفتار آشوب و بي‌برنامگي كرده و حتي متحدي مانند اسراييل را هم به سمت روسيه براي استمداد سوق داده است.

در اين ميان فدريكا موگريني، مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا سريع‌تر و صريح‌تر از سايرين نااميدي از امريكاي ترامپ و لزوم استقلال اروپا از امريكا را فرياد زده است. روز گذشته فدريكا موگريني در جمع نمايندگان كشورهاي عضو اتحاديه اروپا در بروكسل تعارف را به حاشيه راند و در سخنراني احساسي و البته قوي از اروپايي گفت كه هم مي‌خواهد و هم بايد نقش بيشتري در جهان بپذيرد. از اروپايي كه مي‌تواند معلم و نه صرفا مقلد باشد.

از اروپايي كه پاي تعهدهاي داده شده مي‌ايستد و در اطمينان به او خسراني نبايد باشد و قابل اتكا است. سخنراني كه مخاطب بيشترين كنايه‌ها در آن دونالد ترامپ امريكايي بود كه هم در دوره رقابت‌هاي انتخاباتي‌اش و هم در تصميم‌گيري‌هاي پس از آن در اين هشت ماه تاكيد كرد و نشان داد كه تنها و تنها به امريكا مي‌انديشد اما به قول ركس تيلرسون، وزير خارجه‌اش نمي‌تواند از جانب امريكا بلكه بايد از طرف خودش سخن بگويد.

جهان شايد به دونالد ترامپ كه هنوز سه سال و سه ماه از نخستين دوره رياست‌جمهوري‌اش باقي مانده عادت كند اما تن به مسيري نخواهد داد كه مطلوب وي باشد.

تكرار مي‌كنم برجام، توافق بين دو كشور نيست

فدريكا موگريني در بخش‌هايي از سخنانش گفت: در سال جاري شاهد بوديم كه درخواست براي مداخله نيرومندانه اتحاديه اروپا در موضوعات جهاني به شكل چشمگيري افزايش يافته است. هر چه جهان سياست پرآشوب‌تر مي‌شود نياز به وجود يك قدرت جهاني قابل اعتماد، معتبر و قابل پيش بيني هم بيشتر مي‌شود. درخواست براي نگاه اروپايي به سياست خارجي كه مخلوطي از قدرت نرم و سخت باشد افزايش پيدا كرده است.

وي با اشاره به تنش‌هاي اخير در شبه جزيره كره و اجلاس «آسه‌آن» در اوايل ماه آگوست در مانيل گفت: همه شريكان ما در آسيا و فراتر از آسيا خواهان مداخله ما در حل بحران هستند و ما آماده اين كار هستيم. علت اين امر آن است كه مي‌دانند ما همواره به دنبال يك راه‌حل ديپلماتيك هستيم و ما مي‌دانيم كه حتي فكر كردن به راه‌حل نظامي براي چنين تنش‌هايي نه تنها خطرناك است بلكه مشكل را هم حل نمي‌كند.

آنها مي‌دانند كه ما همه تلاش خود را براي ميانجيگري و مذاكره با هدف عاري‌سازي شبه‌جزيره كره از سلاح‌هاي هسته‌اي انجام خواهيم داد؛ آنها مي‌دانند كه ما به دنبال يك راه‌حل چندجانبه خواهيم بود و به تجربه ما در زمينه منع اشاعه هسته‌اي به خصوص تجربه‌اي كه در مذاكره با ايران به دست آورده‌ايم ارج مي‌نهند.

موگريني در ادامه سخنانش دقايقي را به سخن گفتن در مورد توافق هسته‌اي و برجام گذراند و گفت: توافق هسته‌اي با ايران نشان‌دهنده شيوه اتحاديه اروپا در سياست خارجي است. اين توافقي بين دو كشور نبود؛ بارها اين را تكرار كرده‌ام و احساس مي‌كنم كه ناچاريم در ماه‌هاي آينده هم بارها اين موضوع را تكرار كنيم. اين توافق تعهد كل جامعه بين‌المللي از يك طرف و ايران از طرف ديگر بود كه با يك قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل هم حمايت شده و به طور منظم مورد تاييد آژانس بين‌المللي انرژي اتمي هم قرار گرفته است.

امروز پس از دوسال، آژانس و همچنين كميسيون مشترك، تبعيت از برجام را تاييد كرده‌اند و ما بايد اين را در ماه‌هاي آينده در هر جايي كه هستيم تكرار كنيم زيرا اين مساله مربوط به امنيت بين‌المللي، ايمني بين‌المللي و همچنين موضوع اعتبار توافق‌هاي بين‌المللي است.

من خوشحال شدم كه در ابتداي اين ماه از زبان رييس‌جمهور روحاني كه دوباره انتخاب شده است در سخنراني تحليفش تعهد شخصي او را به ادامه اجراي تعهدات ايران در برجام را شنيدم. اين چيزي است كه در اين لحظه براي ما بسيار مهم است. به اين ترتيب شركاي ما مي‌دانند كه مي‌توانند روي ما حساب كنند. آنها مي‌دانند كه ما چه جايگاهي داريم و مسائل استراتژيك ما چه هستند. در شرايط حساس پرتنش كنوني آسان نيست كه استراتژيك رفتار كنيم.

پيام فرانسه براي امريكا

حمايت از توافق هسته‌اي با ايران تنها به فدريكا موگريني محدود نشد و امانوئل ماكرون، رييس‌جمهور فرانسه نيز در سخناني به حمايت تمام‌قد از توافق هسته‌اي پرداخت. صداي واحد از اروپا در حالي به گوش مي‌رسيد كه دونالد ترامپ هفته گذشته نيكي هيلي، نماينده امريكا در سازمان ملل را براي گفت‌وگو و رايزني با يوكيا آمانو، مديركل اژانس بين‌المللي انرژي اتمي و برخي از كارشناسان اين سازمان در پرونده ايران راهي وين كرده بود.

نيكي هيلي در آن سفر تمركز خود را بر مساله بازديد آژانس از تاسيسات نظامي ايران متمركز كرده بود و البته كه با دستان خالي به واشنگتن بازگشت. كمتر از يك هفته از آن سفر جنجالي و البته موضع‌گيري‌هاي منفي ايالات متحده، اروپايي‌ها با هم همصدا شده‌اند تا توافقي را كه در نيمه جولاي سال ٢٠١٥ به آن دست يافتند، حفظ كنند.

همزمان با سخنان فدريكا موگريني و امانوئل ماكرون نيز اخباري مبني بر سفر وزير امور خارجه آلمان به واشنگتن براي رايزني با مقام‌هاي امريكايي در مورد ضرورت حفظ برجام به گوش مي‌رسد. امانوئل ماكرون رييس‌جمهور فرانسه در سخناني كه به تشريح برنامه‌هاي مربوط به سياست‌خارجي كشورش مي‌پرداخت، اعلام كرد كه پاريس از توافق هسته‌اي با ايران حمايت مي‌كند و معتقد است كه هيچ جايگزيني براي اين توافق وجود ندارد.

مسكو در تلاش براي قانع كردن امريكا به اجراي تعهدات برجامي خود است

در حالي كه دونالد ترامپ مي‌گويد تيم امنيتي و اطلاعاتي وي به اضافه وزارت امور خارجه‌اش بايد تا پايان ماه اكتبر بهانه لازم براي اعلام عدم پايبندي ايران به توافق هسته‌اي را بيابند، در اين سوي ميدان روسيه و چين همصدا با اتحاديه اروپا دايم براي جامعه بين‌المللي تكرار مي‌كنند كه توافق هسته‌اي با ايران دو سال پس از حصول آن و يك سال و اندي پس از اجرايي شدن آن كارايي دارد و نبايد ناديده گرفته شود.

سرگئي ريابكوف، معاون وزير خارجه روسيه در يك سخنراني تاكيد كرد كه مسكو در تلاش براي قانع كردن امريكا به اجراي تعهدات برجامي خود است و همچنين درباره خروج واشنگتن از توافق هسته‌اي ايران و گروه ١+٥ هشدار داد. سرگئي ريابكوف افزود: ما (روسيه) در حال متمركز كردن تلاش‌هاي‌مان روي قانع كردن شركاي‌مان در دولت امريكا درباره اينكه آنها بايد تعهدات و وظايف‌شان طبق مفاد برجام را اجرا كنند، هستيم.

او درباره كنار زدن برجام نيز هشدار داد و گفت: اگر امريكا تحت هر شرايطي از توافق هسته‌اي با ايران خارج شود، هر طرفي (كه از توافق خارج شود)، ضربه‌اي جبران‌ناپذير به امنيت بين‌المللي و منطقه‌اي خواهد زد. روسيه با هرگونه تغيير در توافق هسته‌اي ايران مخالف است و همه طرف‌ها بايد از تصميمات يكجانبه خودداري كنند.