پشت‌پرده‌ مجوز فیلم «سعید روستایی»

روزنامه صبح نو: «شش‌ونیم‌متر» عنوان فیلم‌نامه جدیدآقای سعیدروستایی است که هفته‌های گذشته درخواست مجوز ساخت کرد.

سعیدروستایی کارگردان جوانی است که ۲ سال پیش با فیلم «ابدویک‌روز» توانست نظرات زیادی را به سمت خود معطوف کند. فیلمی که موافقان و منتقدان زیادی داشت.

ابد ویک روز

فیلم‌ساز متولد سال68، پس از تجربه موفق چند فیلم کوتاه و نیمه‌بلند، نخستین فیلم خود با نام «ابد ویک روز» را کارگردانی کرد. خروجی فیلم، آن هم در مقام یک کارگردان فیلم اولی، توانست توجه بسیاری از منتقدان و مخاطبان را به خود جلب کند. 9سیمرغ از جشنواره سی‌وچهارم فیلم فجر، شروع موفقی برای یک کارگردان جوان است. این موفقیت در کسب جوایز در محافل دیگر سینمایی هم ادامه پیدا کرد و نهایتاً در زمان اکران با فروشی بالغ بر 11میلیارد تومان، توانست درگیشه هم فیلم موفقی باشد.

خانواده‌ای در پایین شهر که با مشکلات متعددی روبه‌رو هستند. از اعتیاد و کاسبی مواد مخدر توسط محسن گرفته تا مادرمریض، خواهرمطلقه، فقر و خواهرکوچک‌تری که قرار است با مردی افغان ازدواج کند. مؤلفه‌هایی که به وفور درجامعه وجود دارند اما کنار هم قرار گرفتن همه این‌ها به صورت یکجا، کمی اوضاع را عوض می‌کند. همان‌طور که گفته شد،

هیچ یک از مشکلات فوق غیرواقعی نیستند و در مناطق و شهرهای مختلف کشورمان دیده می‌شوند، همان‌طور که در دیگر کشورها وجود دارند؛ اما ترافیک ناهنجاری‌ها و دوز بالای تلخی داستان فیلم خوش‌ساخت ابدویک روز باعث شد که بخشی از منتقدان و مخاطبان این فیلم را جزو آثاری بدانند که خواسته یا ناخواسته به سیاه‌نمایی از جامعه ایرانی می‌پردازد. فیلمی که اگر در جشنواره‌های خارجی که خوراکشان فیلم‌هایی با این دست فرمان از جامعه ایرانی است، نمایش داده شود، احتمالاً حواشی زیاد و نامطلوبی در بر خواهد داشت.

برخی از منتقدان، درعین تاکید بر خوش ساخت بودن فیلم سعیدروستایی، درباره محتوای فیلم نقدهای جدی وارد کردند و بعضاً با تعبیر تندی چون، فیلم چرک و مریض از آن یاد کردند. فیلمی که در نمایش معضلات اجتماعی زیاده‌روی و اغراق می‌کند و ممکن است باعث سؤتفاهم مخاطب شود.

دومین فیلم روستایی

پس از ابدویک‌روز و با گذشت حدود 2 سال از تولید آن، سعید روستایی فیلم‌نامه جدیدی را به شورای پروانه ساخت معرفی کرد تا مجوز ساختش را دریافت کند. «شش‌ونیم‌متر» عنوان فیلم جدید روستایی بود که باز هم در ژانر اجتماعی و این بار با تهیه‌کنندگی پیمان معادی، که از دوستان روستایی است درخواست مجوز کرد. آن‌طور که در خبرها اعلام شد، قرار است پیمان معادی پس از ابدویک روز، در فیلم جدید روستایی بازی کند و در مقابلش شهاب حسینی حاضر شود که ستاره سال‌های اخیر سینمای ایران است.

پس از ارائه فیلمنامه شش‌ونیم‌متر به شورای پروانه ساخت، خبرهایی درباره عدم موافقت این شورا با پروژه جدید روستایی منتشر شد و علل مختلفی از جمله فضا و خط فیلم‌نامه بابت این موضوع مطرح شد. مسائلی که باعث شده فیلم جدید روستایی مجوز ساخت دریافت نکند.

شورای پروانه ساخت گفته این فیلمنامه حتی از روایت تلخ «ابد و یک روز» هم سیاه‌تر و تلخ‌تر است و این کارگردان باید فیلمنامه‌اش را تلطیف و شیرین‌تر کند و مهم‌تر اینکه تغییراتی اساسی در روایت داستانی قصه داشته باشد و سرنوشت جدیدی برای کاراکترهای فیلمنامه‌اش خلق کند. اما آیا واقعاً مشکل اصلی عدم صدور مجوز، فیلمنامه این فیلم است؟

ماجرا چیست؟

طبق پیگیری‌های خبرنگارما در روزهای اخیر مشکل مجوز فیلم جدید سعید روستایی برطرف شده است. مشکلی که برخلاف مانور خبری انجام شده در هفته‌های اخیر، حتی بیشتر از مشکلات فیلمنامه، درباره تهیه‌کننده کار بوده است. ظاهراً شورای مذکور با تهیه‌کنندگی پیمان معادی در این فیلم مخالف بوده و از سمت دیگر سعید روستایی هم به‌طور جدی به روی حضور معادی در مقام تهیه‌کننده این فیلم پافشاری کرده است. از همان ابتدا شورا به روستایی اعلام کرده که با تهیه‌کننده کار مخالف است ولی ظاهراً کارگردان جوان با لجبازی در پی تغییر نظر شورا بوده است. رویه‌ای که نزدیک به هفت هفته به درازا می‌کشد و نهایتاً، پس از عوض نشدن نظر شورا، با موافقت روستایی مواجه می‌شود.

هنوز درباره تهیه‌کننده جدید شش‌ونیم‌متر خبر قطعی وجود ندارد ولی طبق برخی شواهد ممکن است آقای سیدجمال ساداتیان این فیلم را تهیه کند.

پافشاری حساسیت‌زا

اینکه هر فیلمسازی در انتخاب تهیه‌کننده فیلمش حساس و مختار باشد مسأله عجیبی نیست و طبیعتاً در این مورد محق است؛ اما این که سعید روستایی وقتی درهمان ابتدا با مخالفت اکثریت اعضای شورای پروانه‌ساخت، با حضور پیمان معادی در مقام تهیه‌کننده کار مواجه می‌شود، قدری حساسیت‌برانگیزاست.
درست یا غلط این رویه شوراست که فقط منحصر به روستایی و فیلم جدیدش نبوده و حتی در مورد مشهور اخیر، آقای محمدحسین مهدویان و لاتاری هم از ترکش‌های این اتفاق بی‌نصیب نبوده‌اند.

روستایی فیلمساز جوانی است که درعین استعداد زیاد، تجربه کمی دارد و ممکن است با برخی انتخاب‌های اشتباه، آینده حرفه‌ای خود را تحت تأثیر قرار دهد. در آن طرف ماجرا، شورای پروانه ساختی است که ظاهراً طبق تاکتیکی جدید، به مسأله تهیه‌کنندگان آثار حساسیت زیادی پیدا کرده و ترجیح می‌دهد بخشی از نظرات خود را از طریق حضور تهیه‌کنندگان مورد اعتماد اعمال کند.

به هرحال فیلم قبلی سعید روستایی فضایی داشت که نقدهایی به آن وارد شده بود و پافشاری غیرمنطقی روستایی بر تهیه‌کنندگی معادی در فیلم جدیدش، این حساسیت را ایجاد کرد که شش‌ونیم‌متر، فیلمی شود که خروجی مناسبی نداشته باشد. با یک تصور سخت‌گیرانه می‌توان این موضوع را بررسی کرد که احتمالاً سعید روستایی دنبال تهیه‌کننده‌ای بوده که سوار کارش نشود و بتواند با هردست فرمانی که می‌خواهد براند. حضور تهیه‌کننده باتجربه‌ای مثل ساداتیان از حواشی احتمالی فیلم خواهد کاست و در مواقع لزوم، اندکی بر پدال ترمزخواهد فشرد؛ اتفاقی که از خطرهای احتمالی جلوگیری خواهد کرد.

اتفاق اخیر نشان داد که هرچند برخی رویه‌های شورا سخت‌گیرانه به نظر می‌رسند و دربلندمدت مفید نیستند، ولی احتمالاً چه در مورد لاتاری مهدویان که منجر به تغییر تهیه‌کننده‌اش شد و چه اتفاق مشابه برای فیلم جدید سعیدروستایی، منجر به خیر شده و هردو فیلم ساخته شوند؛ آثاری که احتمالاً ستاره‌های جشنواره فیلم فجر خواهندبود.