خلیل‌آبادی: وضعیت آسیب‌ها بحرانی است

روزنامه آرمان: طی ۵۲ مرحله در سال ۹۵، ۱۳‌هزار و ۴۲۱ نفر معتاد متجاهر مرد از مناطق آلوده شهر تهران، جمع آوری و به مراکز ترک اعتیاد مجاز تحویل داده شدند.

در این زمینه، حسن‌خلیل‌آبادی، عضو شورای‌ شهر تهران گفت‌: «مساله مهم‌ در جمع‌آوری معتادان، توانمندسازی و جلوگیری از بازگشت مجدد آنها به استعمال مواد مخدر است. برنامه‌ریزی‌ها در این حوزه باید به‌گونه‌ای باشد که تعداد معتادانی که دوباره به مصرف موادمخدر روی می‌آورند به حداقل ممکن برسد.»

مهم‌ترین برنامه‌‌های شورای پنجم در راستای ساماندهی محلاتی مانند هرندی چیست؟

برای جمع‌آوری معتادان و کارتن‌خوابان باید برنامه‌های حمایتی برای آنها داشت. در واقع مراکز زیر نظر شهرداری باید این افراد را ساماندهی کنند تا آنها در سطح شهر ایجاد مزاحمت نکنند. شورا به این منظور از مردم و سازمان‌های مردم‌نهاد درخواست کمک می‌کند. همچنین سایر سازمان‌های مربوطه نیز برای کمک به حل این مساله و انجام وظیفه قانونی آنها باید تلاش ‌کنند، شهردار و برخی اعضای شورا نیز در چند روز در مناطق آسیب‌خیز حضور داشته و از نزدیک شاهد مشکلات در این زمینه بودند.

ایرادات وارده به برنامه‌های قبلی اجرا شده در زمینه ساماندهی معتادان را چه می‌دانید؟

آسیب‌های اجتماعی برآیند یک عامل نیستند و عوامل متعددی دارند، اما شورا در حال حاضر در مرحله پیشگیری از آسیب‌های‌ اجتماعی قرار ندارد و متاسفانه با یک بحران در این زمینه مواجه هستیم که باید مدیریت شود. مدیریت این بحران نیازمند یک عزم ملی، همگانی و همکاری تمام دستگاه‌ها و مسئولان کشور با یکدیگر است. شورا و شهرداری در این زمینه تمام تلاش خود را به کار می‌گیرند.

در گذشته با این مسائل به صورت نمایشی برخورد می‌شد و گاهی تنها این افراد از یک‌ محله به محله‌دیگری منتقل می‌شدند. برای مثال معتادان متجاهر را از منطقه هرندی به منطقه 13 منتقل می‌کردند. این کار پاک کردن صورت مساله بود. امیدواریم این حرکات نمایشی دیگر تکرار نشود و با یک برنامه‌ریزی دقیق، امکانات حساب‌شده و با بهره‌گیری از نظرات کارشناسی شده افراد، مددکاران و مشارکت مردم این بحران را مدیریت کنیم تا شاهد چهره کریه اعتیاد در شهر نباشیم.

چرا مساله معتادان متجاهر و کارتن‌خوابان در تهران به شکل یک بحران درآمد؟

این مساله یک پدیده اجتماعی است که به دلایل مختلفی رخ می‌دهد و کارشناسان باید دلیل آن را ارزیابی کنند. علل اصلی آن بیکاری، مسائل اقتصادی، عاطفی و مهاجرت افراد به تهران و حضور باندهای مافیایی پخش مواد مخدر در تهران است. این باند‌ها در مناطق جرم‌خیز تهران به میزان بیشتری حضور دارند.

اگر دستگاه‌های مختلف وظایف خودشان را به درستی انجام می‌دادند مساله معتادان متجاهر و کارتن‌خواب به شکل یک بحران در شهر در نمی‌آمد. شهرداری تا حدودی کارهایی انجام داده اما سایر دستگاه‌ها به دلایل متعدد مانند کمبود امکانات مالی، انسانی و حتی برنامه‌ریزی این موضوع را مدیریت نکردند. اکنون این معضل به شکل یک بحران درآمده و آسیب جدی را به بدنه اجتماعی جامعه وارد می‌کند.

شورای پنجم چه تغییراتی در رویکرد خود به منظور حل این بحران ایجاد کرده است؟

بزرگ‌ترین تغییر رویکرد برای اداره شهر، باور و اعتقاد به انسان‌محوری این شهر است. در صورت انسان‌محور یک شهر مسائل، آسیب‌های اجتماعی و انسانی شهر مساله اول آن می‌شود. در گذشته به ایجاد ساختمان، احداث اتوبان و وضعیت خودرو در شهر فکر شد اما امروز بنا داریم به انسان‌ها فکر کنیم تا شهری آرام و منطبق بر آرامش روحی و روانی آنها ایجاد شود.

هنگامی که اولویت نگاه به مسائل تغییر کند و انسان‌مدارانه با شهر برخورد شود‌ به‌طور طبیعی آسیب‌های اجتماعی که بر وضعیت زندگی انسان‌ها بسیار تاثیرگذارند در اولویت برنامه‌های شورا قرار می‌گیرند.

در بودجه‌های سال‌های آینده قطعا برنامه وسیع‌تر و امکانات بیشتری را در راستای کاهش و مدیریت آسیب‌های اجتماعی و بحران‌ها در شهرتهران، ری و تجریش پیش‌بینی می‌کنیم. در این صورت برای افرادی که در این حوزه کمک‌های انسان‌دوستانه می‌کنند نیز تسهیلات بهتری در نظر گرفته می‌شود.

آیا امضای تفاهمنامه‌ میان شهرداری و دولت می‌تواند روند بهبود شرایط آسیب‌های‌اجتماعی را تسهیل کند؟

بیش از ۱۰ دستگاه در بحث کاهش آسیب‌های‌اجتماعی مسئول هستند و شهرداری باید با تمام این دستگاه‌ها تفاهمنامه امضا کند تا هر کدام موظف به اجرای برنامه‌های خود شوند. دولت نیز در اجرای برنامه شهرداری نقش موثری دارد و از دولت تقاضامندیم که به شهرداری برای حل مساله آسیب‌های اجتماعی کمک کند و شهرداری با وزارتخانه‌های مختلف توافقنامه‌ یا تفاهمنامه‌ امضا کند. در این صورت دولت، شهرداری و دستگا‌ه‌های مربوطه با همکاری یکدیگر می‌توانند زمینه‌های کاهش و به حداقل رساندن این آسیب‌ها را فراهم کنند.

شورای شهر و شهرداری چه برنامه‌هایی به منظور فرهنگسازی در زمینه کاهش آسیب‌های‌اجتماعی دارند؟

معتادان و کارتن‌خوابان قربانیان و بیماران جامعه هستند و باید با آنها با روش‌های علمی برخورد کرد. در سراسر دنیا این پدیده‌ها وجود دارند اما به شکل یک بحران نیستند. بنابراین باید با ارائه راهکار‌هایی این قربانیان توانمند شده و به زندگی عادی خود برگردند. یکی از مهم‌ترین مشکلات بازگشت آنها به جامعه پس از توانمندسازی است.

متاسفانه در این زمینه موفق عمل نکرده‌ایم. معتادان را بازداشت کرده، ترک داده و در سطح جامعه رها می‌کنیم. از این افراد باید مراقبت شود و تحت درمان و دوره‌های مددکاری قرار بگیرند. ارتباط با مددکاران از مراجعه مجدد آنها به مواد‌مخدر جلوگیری می‌کند. متاسفانه این افراد دوباره بازتولید می‌شوند و باید از این موضوع جلوگیری کرد.

همچنین باید به مراکز و سازمان‌های مردم‌نهادی که به صورت علمی و داوطلبانه حاضر به کمک به این افراد هستند، کمک کنیم. خانواد‌ه‌ها نیز باید آموزش ببینند، یک عامل مهم در بروز اعتیاد به مشکلات فردی در نحوه برقراری ارتباط با خانواده و تربیت خانوادگی او برمی‌گردد. در این حوزه‌ها باید سرمایه‌گذاری کرد تا از معضل اعتیاد پیشگیری شود. افراد معتاد را باید توسط مراکز مردم‌نهاد درمان کنیم و به توسعه این مراکز کمک کنیم.

گاهی شورا یا شهرداری امکان تخصیص فضا برای ایجاد این امکان را ندارند. مردم باید به کمک دولت و شهرداری بیایند و این افراد را مانند اعضای خانواده خود درمان کنند. سازمان‌های مردم‌نهاد تخصصی و مراکزی برای توانمندسازی این افراد باید وجود داشته باشد تا به آنها مهارت‌آموزی کرده و فرصت‌های کاری برای این افراد ایجاد کنند. در این صورت آنها به زندگی امیدوار شده و دوباره معتاد نمی‌شوند.