دود سیاه در روابط آمریکا و روسیه

فرارو: تنش های دیپلماتیک میان آمریکا و روسیه بالا گرفته است. تنش هایی که می تواند خوشبینی ها نسبت به بهبود روابط دو کشور در دوران ریاست جمهوری ترامپ را تبدیل به ناامیدی کند.

دو روز پیش آمریکا دستور بستن کنسولگری روسیه در شهر سانفرانسیسکو را صادر کرد. واشنگتن کنسولگری روسیه در این شهر را متهم به رفتار های "غیرموجه" کرده است.

آمریکا از روسیه خواسته که بستن کنسولگری و دو مجموعه وابسته به آن در واشنگتن و نیویورک را تا شنبه به انجام برساند.

رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا، پیش از اعلام عمومی دستور بستن کنسولگری در تماس تلفنی با سرگئی لاوروف، همتای روسش را از این تصمیم آگاه کرد. لاوروف نیز از افزایش تنش در روابط دوجانبه اظهار تاسف کرده و گفته است روسیه پس از بررسی اقدام جدید آمریکا، واکنش نشان خواهد داد.

در همین حال امروز گزارش ها حاکی از آن بود که از کنسولگری روسیه در سانفرانسیسکو دود برخواسته است.

اداره آتش‌نشانی سان‌فرانسیسکو در توییتی خبر داد که آتشی در کار نیست ولی اجسامی که قابل شناسایی نیستند در کنسولگری می‌سوزند. مامورین آتش‌نشانی به‌موقع برای خاموش کردن در محل حاضر شدند و بعد از بررسی گفتند که جای نگرانی نیست.

یک سخنگوی آتش‌نشانی گفته است که گویا کارمندان و دیپلمات‌های کنسولگری در شومینه چیزی را می‌سوزانند. ماموران آتش‌نشانی که به محل آمده بودند تائید کردند که ساختمان کنسولگری در معرض خطر آتش‌سوزی نیست.

در شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه در توییتر حدس و گمانه‌زنی لحظه به لحظه بیشتر می‌شود. کاربران می‌پرسند که چرا در هوای گرم کالیفرنیا شومینه کنسولگری روسیه روشن است و اینکه در آنجا مامورین چه چیزی را می‌سوزانند؟

از طرفی ماریا زاخاروا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه می‌گوید، ماموران پلیس فدرال آمریکا درصددند پس از تعطیلی کنسولگری سان‌فرانسیسکو، این مکان دیپلماتیک را مورد بازرسی قرار دهند.

تنش اخیر در روابط روسیه و آمریکا پس از آن رخ داده است که آمریکا اقدام به تصویب تحریم هایی جدید علیه روسیه کرد.

بیش از یک ماه پیش مجلس نمایندگان و سنای آمریکا طرح تحریم روسیه را تصویب کردند و این مصوبه با امضای دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به قانون تبدیل شد.

این اقدام به دلیل سیاست مسکو درباره اوکراین و همچنین اتهام دخالت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا صورت گرفت. هرچند ترامپ مصوبه سنا را امضا کرد اما این کار را با نارضایتی انجام داد.

پس از تصویب این تحریم‌ها، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، گفت که دولت او تا کنون خویشتنداری به خرج داده و هشدار داد که زمان آن فرا رسیده است که اقدامات گستاخانه و نامعقول آمریکا تلافی شود.

روسیه در اقدامی تلافی جویان خواستار کاهش شمار دیپلمات های آمریکا در این کشور شد. پوتین دستور داد ۷۵۵ پرسنل سفارت و کنسولگری‌های آمریکا در روسیه این کشور را ترک کنند.

همچنین به سفارت آمریکا گفته شده بود که از ماه اوت، حق استفاده از یک ساختمان ییلاقی و یک انبار متعلق به این سفارت در مسکو را نخواهد داشت.

در همین راستا آمریکا نیزصدور ویزای غیرمهاجرتی در روسیه را تعلیق کرد. سفارت آمریکا در روسیه ۳۰ مرداد ماه در اطلاعیه‌ای که در سایت خود منتشر کرد و گفت "به دلیل تصمیم روسیه در کاهش تعداد دیپلمات‌های آمریکایی تمامی خدمات صدور ویزاهای غیرمهاجرتی در سراسر روسیه از بیست و سوم اوت به حالت تعلیق درخواهد آمد."

روسیه این اقدام آمریکا را محکوم کرد.

همه این اتفاقات در شرایطی رخ داده است که دونالد ترامپ بارها بر بهبود روابط با روسیه تاکید کرده است. او در همان تبلیغات انتخابات ریاست جمهور چراغ سبز را به روسیه نشان داد و روسیه نیز از آن استقبال کرد. حتی مسکو اکنون متهم است که برای پیروزی ترامپ در انتخابات اقدامات مخربی در انتخابات امریکا انجام داده است.
دود سیاه در روابط آمریکا و روسیه
ترامپ در اجلاس کشورهای ۲۰ با پوتین دیدار کرد و درباره آتش بس در مناطقی از سوریه نیز با او به توافق رسد، اما اتفاقات پس از آن نشان دهد که فقط اشتیاق ترامپ برای بهبود روابط کافی نیست.

با وجود ایجاد تنش های تازه در روابط آمریکا و روسیه وزیر خارجه روسیه همچنان امیدوار به بهبود روابط است. حدود یک ماه پیش لاوروف گفت که حسش این است که آمریکا برای ادامه گفتگو‌ها با این کشور آمادگی دارد.

در همان زمان دونالد ترامپ نیز سردی روابط با روسیه را "خطرناک" خواند و کنگره آمریکا را از این بابت سرزنش کرد.ترامپ در توییتر خود نوشت: «رابطه‌مان با روسیه به شکل خیلی خطرناکی کمتر از همیشه است. می‌توانید از کنگره بابت این تشکر کنید، از همان کسانی که حتی نتوانستند به ما بیمه درمانی بدهند.»

شعیب بهمن کارشناس مسائل روسیه در گفت و گو با فرارو درباره آینده تنش ها در روابط روسیه و آمریکا گفت: «درباره این تنش ها و پیش بینی آینده آن باید به دو موضوع توجه کرد. اول اینکه اختلاف منافع و رقابت های ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک میان روسیه و آمریکا در گذشته و حال باعث شده است که تضاد منافع بین دو کشور ایجاد شود و در نتیجه تنش ها افزایش یابد.»

به گفته این تحلیلگر مسائل بین الملل "نکته دوم این است که نوع نگاه نخبگان دو کشور نسبت به یکدیگر بسیار منفی است. در روسیه می گویند که آمریکا در پی تخلیه ظرفیت های دیپلماتیک این کشور و نهایتا تجزیه روسیه به چند کشور دیگر است. در آمریکا هم افرادی هستند که روسیه را همچنان بزرگترین دشمن ایالات متحده می دانند. دیدگاه منفی نخبگان سیاسی در دو کشور باعث افزایش تنش ها شده است."

بهمن پیش بینی کرد که "روابط سیاسی دو کشور همچنان پرتنش خواهد ماند، همین روند در روزها و ماه های آینده پیش خواهد رفت. با این حال این تنش ها موجب نمی شود که همکاری دو کشور قطع شود. هر دو کشور ناگزیر هستند که با یکدیگر تشریک مساعی و تعامل داشته باشند. در واقع ما در آینده هم شاهد تنش خواهیم بود هم شاهد همکاری."

این تحلیلگر مسائل روسیه درباره اینکه چرا تغییر رییس جمهور در آمریکا بر بهبود روابط با روسیه تاکنون کمک چندانی نکرده است، گفت: «آن چیزی که در آمریکا تغییر کرد یک شخصیت سیاسی با اختیارات مهم است، باید به این نکنه توجه داشت که در ساختار سیاسی آمریکا در بسیاری از مسائل حساس دست رئیس جمهور بسته است.»

او افزود: «در دهه های گذشته افکار عمومی آمریکا به شکل هدایت شده ای به سمت ضدیت با روسیه تمایل پیدا کرده است و تفکر نزدیکی به روسیه با واکنش افکار عمومی روبه رو می شود.»

بهمن ادامه داد: «رییس جمهور آمریکا دستش در نهادهای قانونگذاری بسته است، نمونه اش تصویب تحریم های تازه علیه روسیه بود که با وجود مخالفت ترامپ این تحریم ها تصویب شد و به گونه ای تصویب شده که ترامپ حتی نتوانست آنها را وتو کند.»

این تحلیلگر مسائل بین الملل با اشاره به رویکرد نهادهای امنیتی آمریکا به روسیه گفت: «این نهادها همچنان روسیه را به عنوان دشمن درجه یک آمریکا به رسمیت می شناسند، مجموعه این عوامل باعث می شود که ترامپ دستش برای ایجاد تحول در روابط باز نباشد.»

این کارشناس مسائل روسیه با اشاره به اینکه همین وضعیت در داخل روسیه هم وجود دارد اظهار کرد: «در روسیه هنوز چپگرایان نفوذ دارند آنها که بازمنده اتحاد جماهیر شوری هستند آمریکا را امپریالیسم خونخوار به حساب می آورند. گروه دوم اوراسیا گرایان هستند؛ این گروه نیز معتقدند که نگاه دولت روسیه باید به شرق باشد، در سیاست خارجی این طرز فکر، آمریکا جایی ندارد. ملی گرایان هم همه چیز را بر مبنای منافع ملی می سنجند، آنها هم معتقدند که آمریکا همیشه به مناقع ملی روسیه ضربه زده است و با این کشور موضع دارند.»

بهمن افزود: «تنها یک گروه متمایل به غرب و آتلانتیک گرا در روسیه فعالیت می کند و خواستار بهبود روابط با آمریکا ست که این گروه هم از قدرت چندانی برخوردار نیست.»