وضعیت مبهم بیکاری و اشتغال زنان ایرانی

در شرايط حاضر وضعيت بيكاري (همانند كشورهاي منطقه خاورميانه) به‌گونه‌اي است كه نرخ بيكاري در ايران با ٦/١٢ درصد در سال ٩٥ بيش از دو برابر ميانگين جهاني (٧/٥ درصد) است كه نشان مي‌دهد در شرايط مناسبي قرار نداريم.

روزنامه اعتماد: «در شرايط حاضر وضعيت بيكاري (همانند كشورهاي منطقه خاورميانه) به‌گونه‌اي است كه نرخ بيكاري در ايران با ٦/١٢ درصد در سال ٩٥ بيش از دو برابر ميانگين جهاني (٧/٥ درصد) است كه نشان مي‌دهد در شرايط مناسبي قرار نداريم.

به عبارتي از حدود ٢٠٠ ميليون جمعيت بيكار در دنيا، با ٢/٣ ميليون نفر بيكار، ٦/١ درصد از بيكاران جهان را به خود اختصاص داده‌ايم در حالي كه تنها فقط ٧ درصد از شاغلين جهان مربوط به ايران است.»

اينها بخشي از گفته‌هاي علي ربيعي، وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي دولت دوازدهم است كه روز گذشته در نخستين كارگاه بين‌المللي بازار كار بيان كرد. در چهار سال گذشته مساله اشتغال تبديل به نقطه كانوني تمام بحث‌هاي اقتصادي در كشور شده و در راستاي افزايش اشتغال در كشور دو طرح نيز به اجرا درآمد؛ طرح تكاپو و كارورزي.

هر چند كارورزي هنوز طرحي تازه محسوب مي‌شود و نمي‌توان جوانب آن را بررسي كرد اما اجراي طرح تكاپو قطعا موفقيت چنداني نداشت وگرنه آمار بيكاري در بهار سال جاري به بالاترين نرخ دهه ٩٠ يعني ٦/١٢ درصد مي‌رسيد. اين كارگاه ميهمانان مهم ديگري هم داشت، مسعود نيلي، دستيار ويژه رييس‌جمهوري و حسن طايي، معاون پيشين اشتغال وزارت كار.

اين دو بيشتر بحث خود را بر افزايش تمايل كار به استفاده از زنان گذاشتند و به موانع افزايش اشتغال زنان نيز پرداختند. وضعيت اشتغال زنان در دو دهه گذشته تغيير چشمگيري داشته است. تا پيش از آن بخش مهمي از زنان جامعه جزو آمار بيكاري به حساب نمي‌آمدند، چرا كه آنها به‌طور كلي تمايلي براي حضور در بازار كار نداشتند و به اين ترتيب به عنوان جمعيت غيرفعال اقتصادي به حساب مي‌آمدند.

با افزايش ورود زنان به دانشگاه‌ها و بهبود فضاي كسب و كار براي حضور اين بخش از جامعه، حالا نرخ بيكاري براي زنان به مراتب بيش از مردان است. از جمعيت ٣ ميليون و ٢٠٠ هزار نفري كه دولت از بيكاران كشور گزارش مي‌دهد، حالا مشخص شده كه ٢٠ درصد اين جمعيت را زنان تشكيل مي‌دهند.

زناني كه در دو دهه گذشته در رقابت با مردان براي تحصيل جلو افتاده‌اند و حالا جمعيت تحصيلكرده آماده ورود به بازار كار هستند؛ جمعيتي كه روز به روز بر تعدادشان افزوده مي‌شود تاجايي كه علي ربيعي، وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي اين موضوع را از مهم‌ترين چالش‌هاي بازار كار اعلام كرده و مي‌گويد: نرخ بيكاري زنان از ٤ درصد در سال ١٣٧٥ به حدود ٢٠ درصد در سال ١٣٩٥ افزايش يافته؛ ضمن آنكه اين نرخ در بين زنان دانش‌آموخته، بسيار بالاتر و به بيش از ٣١ درصد رسيده است.