آزمایش هسته‌ای کره شمالی به چه معناست؟

فرارو: کره شمالی با هر آزمایش از اشتباهات گذشته خود درس می‌گیرد. کره شمالی یک بمب هسته‌ای آزمایش کرد. اما قبل از آن پنج بمب هسته‌ای دیگر آزمایش کرده بود. به دنیا نشان داده که یک قدرت هسته‌ای در حال ظهور است. اما این را از قبل هم می‌دانستیم. او رئیس‌جمهور جدید امریکا را با بدترین کابوس‌هایش روبرو کرده است. دونالد ترامپ تاکنون شاهد چندین آزمایش موشک هسته‌ای بالستیک بوده که یکی از آن‌ها بر فراز ژاپن شلیک شد و تصور می‌شود دو موشک توانایی رسیدن به خاک آمریکا را دارند. پس چرا آخرین آزمایش هسته‌ای کره شمالی مهم است؟

یک آزمایش هسته‌ای تنها تبلیغِ پیشرفت‌های نظامی یک کشور یا ابزاری برای تهدید دشمنان و تحت تأثیر قرار دادن متحدان نیست. بلکه در وهله اول یک فرآیند علمی است: هیچ‌کس مواد محدود و ارزشمند را تنها برای قدرت‌نمایی سیاسی هدر نمی‌دهد.

"جوئل ویت" کارشناس برنامه هسته‌ای کره شمالی می‌گوید: "آن‌ها تنها برای فرستادن پیام به دیگر کشورها موشک آزمایش نمی‌کنند، هر کشوری که سلاح هسته‌ای تولید کند در مسیر پیشرفت فناوری و تکنولوژی قرار می‌گیرد. در هر تست سعی دارند چیز جدیدی یاد بگیرند."

با این تفاسیر ممکن است کره شمالی به دنبال راه‌هایی برای افزایش "بازده" یا میزان انرژی آزاد شده در هنگام انفجار باشد. دولت کیم جونگ اون اعلام کرد آزمایش روز یکشنبه با یک بمب هیدروژنی صورت گرفت، بمبی دومرحله‌ای که شکافت و گداخت (فیوژن) هسته‌ای را باهم ترکیب کرده و نسبت به سلاح‌های هسته‌ای ساده (که تنها بر شکافت هسته‌ای تکیه دارند) انرژی بسیار بیشتری آزاد می‌کند. رژیم کیم از اواخر سال ۲۰۱۵ ادعا کرد به بمب هیدروژنی دست‌یافته است. تأیید این ادعا دشوار است و تردیدهای زیادی حول آن وجود دارد. تاکنون در هیچ جنگی از بمب هیدروژنی استفاده‌نشده است.

به گفته مقامات ژاپن و کره شمالی، بمب آزمایش‌شده در روز یکشنبه چند برابر قدرتمندتر از پنجمین بمب هسته‌ای بود که سال گذشته آزمایش شد. یک سازمان زلزله‌سنج در نروژ وزن بمب را ۱۲۰ کیلوتن تخمین زد. بمب‌های هسته‌ای آمریکا که در هیروشیما و ناگازاکی فرود آمدند به ترتیب ۱۵ و ۲۰ کیلوتن بودند.

به گفته مقامات اطلاعاتی آمریکا ممکن است کره شمالی به کلاهک‌های کوچک و سبکی دست‌یافته باشد که بر موشک‌های قاره‌پیما سوار می‌شوند و توانایی رسیدن به خاک آمریکا را دارند. رسانه‌های دولتی کره شمالی اعلام کردند که می‌توانند یک بمب هیدروژنی را بر موشک بالستیکِ قاره‌پیما سوار کنند. اما شواهد محکمی برای اثبات این ادعا فراهم نکردند، تنها چند عکس از کیم جونگ اون در حال بررسی یک دستگاه هسته‌ای منتشر شد.

"ویت" دراین‌باره گفت: "این آزمایش اعتبار بیشتری به ادعای کره شمالی مبنی بر توسعه بمب هیدروژنی می‌دهد، اما هنوز هم نمی‌توان تأیید کرد که یک بمب کاربردی در اختیاردارند."

به‌عبارت‌دیگر، دلیل ادامه آزمایش‌های هسته‌ای کاهش اندازه و وزن کلاهک‌هاست تا بتوانند آن‌ها را بر موشک‌های بالستیک قاره‌پیما سوار کنند. "سیگفرید هاکر" متخصص امنیت هسته‌ای که بارها تأسیسات هسته‌ای کره شمالی را بررسی کرده دراین‌باره گفت: "یکی دیگر از اهداف این آزمایش‌ها کاهش میزان "ماده شکافا" در کلاهک هسته‌ای است."

تاکنون کره شمالی شش آزمایش هسته‌ای انجام داده که چهار موردِ آن از سال ۲۰۱۲ و پس از به قدرت رسیدن کیم جونگ اون بوده است. افزایش تعداد آزمایش‌های هسته‌ای در سال‌های اخیر نشان می‌دهد ذخایر و امکانات این کشور در حال گسترش است.

اما ویت معتقد است این تحولات لزوماً به این معنا نیست که کیم جونگ اون از پدر و پدربزرگش خشن‌تر است. پیشرفت فعالیت‌ها می‌تواند تنها نمایانگر بلوغ برنامه هسته‌ای کره شمالی باشد.

کره شمالی بیشتر از هند و پاکستان آزمایش‌های هسته‌ای خود را به رخ کشیده است. در طی یازده سال شش آزمایش انجام داده که احتمالاً به رژیم کیم کمک کرده با هر آزمایش تجزیه‌وتحلیل دقیق‌تری انجام دهند.

پس از پنجمین آزمایش هسته‌ای کره شمالی در پاییز گذشته، "جفری لوئیس" کارشناس کنترل تسلیحات در مجله "آتلانتیک" نوشت بریتانیا، چین، فرانسه، روسیه و آمریکا همگی در حال ساخت بمب هیدروژنی هستند. چرا کره شمالی نباید بمب هیدروژنی بسازد؟

آخرین آزمایش هسته‌ای کره شمالی به‌وضوح محدودیت نفوذ چین در این کشور را نشان می‌دهد، باوجوداینکه بزرگ‌ترین شریک تجاری و مهم‌ترین متحد کره شمالی است. با افزایش تنش‌ها میان‌کره شمالی و آمریکا، پکن هشدار داد که تنش در شبه‌جزیره کره به اوج خود رسیده و شورای امنیت سازمان ملل از جانب ترامپ تحت‌فشار قرار گرفت تا تحریم‌های جدیدی علیه پیونگ‌یانگ تصویب کند.

یا این وجود، کیم جونگ اونگ به کار خود ادامه داد. مقامات ایالات‌متحده عزم کره شمالی در پیشبرد برنامه هسته‌ای را شدیداً دست‌کم می‌گیرند. همچنین، برنامه هسته‌ای آن‌ها سریع‌تر از اثربخشی تحریم‌های پیش می‌رود.

ویت گفت: "هر بار که کره شمالی آزمایش هسته‌ای جدیدی انجام می‌دهد، همه شوکه و غافلگیر می‌شوند. وقت آن رسیده به راه‌های فراتر از متهم کردن کره شمالی بیندیشیم." او توضیح داد یکی از راه‌ها مذاکره دیپلماتیک با کره شمالی بدون تعیین پیش شرط است. همچنین آمریکا می‌تواند تجهیزات نظامی بیشتری در منطقه مستقر کند تا از تجاوز کره شمالی جلوگیری شود.

ترامپ روز یکشنبه در توییتر خود نوشت "روش‌های دیپلماتیک مؤثر نخواند بود و کره شمالی تنها یک‌چیز را می‌فهمد." اما ویت معتقد است که کره شمالی تهدیدهای آمریکا را پوچ و توخالی می‌داند. کره شمالی خوب می‌داند که مقامات آمریکا از عواقب فاجعه‌آمیز جنگ در شبه‌جزیره کره آگاه‌اند. ویت گفت: "پیام‌های توییتری فایده‌ای ندارند. عدم اطمینان اولیه‌ای که مقامات کره شمالی درباره ترامپ داشتند اکنون ازمیان‌رفته است و می‌دانند آن‌قدر که نشان می‌دهد مرد سرسختی نیست."

ویت می‌گوید هدف نهایی کره شمالی دستیابی به یک "بازدارنده هسته‌ای" است تا از رژیم کیم در برابر تهدیدهای آمریکا و متحدانش حفاظت کند. هر کشوری که سلاح هسته‌ای تولید می‌کند با یک پرسش روبرو است: چقدر کافی است؟ اگر مقامات آمریکا می‌خواهند خطر ناشی از کره شمالی را کاهش دهند، باید بر "رویکرد کره شمالی درباره میزانِ کافیِ سلاح‌های هسته‌ای" تأثیر بگذارند.

هاکر گفت: "دولت ترامپ باید کره شمالی را متقاعد کند تا از سلاح‌های هسته‌ای در شبه‌جزیره کره استفاده نکند. این مسئله مهم‌ترین بحران هسته‌ای روز محسوب می‌شود."