سرنوشت اموال بلوکه شده ایران

پس از سرنگونی رژیم پهلوی، ایالات متحده آمریکا برای ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی ایران از همان روز اول دشمنی خود را آغاز کرد و «بلوکه کردن دارایی‌ها» و «تحریم» را ۲ مکانیزم «فشار اقتصادی» به مردم ایران تعریف کرد و آن را در دستور کار خود قرار داد.

طبق گفته پیشین - ۱۱ مرداد ۹۲ - کاظم جلالی رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، میزان سرمایه‌های بلوکه شده ایران در بانک‌های خارجی ۶۰ میلیارد دلار بوده و امکان دسترسی به آن‌ها وجود ندارد. این در حالی است در جریان سفر پیشین علی لاریجانی به کشور چین، محمد باقر نوبخت سخنگوی دولت میزان دارایی‌های بلوکه شده ایران در چین را ۲۲ میلیارد دلار اعلام کرد. البته اعداد و ارقام دیگیری در این رابطه اعلام شده است.

حجت‌الاسلام مجتبی ذوالنور نماینده مردم قم و رئیس کمیته هسته‌ای مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه سیاسی خبرگزاری میزان، درباره رقم دقیق اموال بلوکه شده ایران در خارج از کشور گفت: رقم دقیق پول‌های بلوکه شده را باید دولت و بانک مرکزی اعلام کنند که متأسفانه تاکنون هیچ رقمی را به «کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی» و «کمیسیون اقتصادی» مجلس اعلام نکرده است. البته در همین رابطه این دو کمیسیون متقاضی دریافت اطلاعات در زمینه رقم پول‌های بلوکه شده از سوی دولت بوده اند، اما تاکنون دولت به طور مشخص رقمی را به این دو کمیسیون اعلام نکرده است.

وی درباره اینکه آیا پول‌های بلوکه شده به کشور بازگردانده شده است؟ گفت: نظر دوستان عزیز ما در بانک مرکزی و در دولت این است که قرار نیست ما پول‌ها را بازگردانیم. آن‌ها معتقدند ذخایر ارزی باید در خارج از کشور باشد که اگر زمانی ایران مجبور شد تا از کشور‌هایی اقلامی را خریداری کند با این منابع ارزی تسویه شود. همچنین دوستان معتقدند که اصلا نباید این پول‌ها به داخل کشور بیاید الا در مواقع ضرورت و آن هم زمانی که ما نیاز به این پول داشته باشیم.

ذوالنور با اشاره به طرح مطالب دیگری در این زمینه اظهار داشت: دولتمردان بر این مسئله معتقدند که اینگونه موارد در تمام دنیا مرسوم بوده که ذخایر ارزی‌شان در دخل کشورشان نیست و بیرون از کشورشان وجود دارد بنابراین استدلال این عزیزان چنین چیزی است که البته دو کمیسیون اقتصادی و امنیت ملی چنین مواردی را تماماً قبول ندارند چرا که بخشی از این استدلال درست است و بخش دیگر آن مطلوب نیست.

وی در مورد اینکه آیا چنین استدلالی قابل قبول است، گفت: همانطور که مستحضرید دولتمردان در مورد ۲ میلیارد دلاری که آمریکایی‌ها از منابع ارزی ایران بلوکه کرده‌اند دولت گذشته را زیر سوال بردند که چرا این دولت این پول‌ها را به داخل کشور بازنگردانده بود؛ پس با این استدلال اصل بر این است که پول‌های بلوکه شده به داخل کشور بازگردانده شود و برا ین اساس استدلال دولت باطل می‌شود. بنابر لاین تاکید ما بر این است که پول‌های بلوکه شده ایران باید به کشوربازگردانده شود.

رئیس کمیته هسته‌ای مجلس درباره سرنوشت طلب ایران از کشورهایی، چون عمان و هند در راستای بازگرداندن پول‌های ایران در سایر کشور‌ها نیز گفت: مستحضرید به دلیل اینکه ما در گذشته در تحریم‌های بانکی بودیم و پول‌های ما در کشورهایی، چون عمان و هند نگهداری می‌شد؛ لذا کشورهایی، چون هند تاکید داشتند که به جای پرداخت پول به ایران کالا ارائه کنند که ما همواره بر پرداخت پول تاکید داشتیم و معتقد بودیم که باید در حد نیاز و ضرورت کالا استفاده کنیم.

وی درباره طلب ایران در سایر کشور‌ها نیز گفت: برخی از کشور‌ها هم، چون تصور نمی‌کردند که برجام تصویب و اجرایی شود و در راستای این موضوع ایران بتواند پولهایش را جا به جا کند، پول‌های خود را در جای دیگری هزینه کردند و اینکه بخواهند به صورت یکجا و یا درکوتاه مدت این پول‌ها را به ما بازگردانند مقداری برایشان مشکل ایجاد کرده است لذا با این حال ما تاکید داریم که این پول‌ها باید به کشور بازگردانده شود.

ذالنور در پاسخ به این سوال که ایران به غیر از کشورهایی، چون هند و عمان از چه کشور‌هایی طلبکار است؟ گفت: می‌توان به طور مشخص به سه کشورا عم از هند، چین و عمان اشاره کرد که طلب ما از آن‌ها جدی است.

رئیس کمیته هسته‌ای مجلس درباره اینکه آیا منابع ارزی فروش نفت به حساب‌های ایران بازگردانده می‌شود؟ اظهار داشت: در این زمینه دولت معتقد است که نباید این پول برگردد و بر این اساس پول بر نمی‌گردد و تنها بخشی از منابع ارزی فروش نفت به حساب‌های ایران بازگردانده می‌شود. البته جا‌هایی که این موارد با دلار محاسبه می‌شود دیگر ما با گرفتن اصل پول به دلیل برخی موضوعات مشکل داریم؛ لذا اگر ما به غیر از دلار به فروش نفت مبادرت کنیم پول ایران را حت‌تر بازگردانده می‌شود و با اراده ما منابع مالی قابل مدیریت است، اما جا‌هایی که با دلار معامله می‌شود به دلیل اینکه در تحریم دلار هستیم پول نفت بر نمی‌گردد؛ یعنی دلار بر نمی‌گردد.