قیمت طلا باز هم افزایش مى‌یابد؟

خبرآنلاین: دکتر مرتضی ایمانی راد اقتصاددان و تحلیل‌گر ارشد اقتصاد بین الملل در تحلیلی نوشت:«ولى اگر زمزمه هاى استیضاح ترامپ جدى تر شود باز هم شاهد سقوط بازارهاى بورس ، سقوط دلار آمریکا ، افزایش طلا و ین در بازارهاى جهانى خواهیم بود.»

متن این یادداشت به شرح زیر است:

«از قبل هم مشخص بود كه اقتصاد جهانى شكننده است. با هر خبر بازارهاى جهانى فرومي‌ريزد و بعد از ساكت شدن اخبار ، دوباره به وضعيت اوليه بر مى گردد. رفتار متغيرهاى اقتصاد جهان عجيب شده است. نفت گران مى شود و در همان زمان دلار كانادا ، كه وابسته به قيمت نفت است و قاعدتا بايد گران شود ارزان مى شود. در حالى كه دلار استراليا رو به افزايش است، دلار نيوزيلند كاهش مى‌يابد. هر كدام ساز خود را مى زنند در حالي‌كه اين دو ، به همراه دلار كانادا ، اعضاء يك اركستر بودند. با هم بالا و با هم پايين مى رفتند.

اخيرا كره شمالى با تهديدهاى خود اين شكنندگى را مورد آزمون قرار داده است. با هر بار تهديد و يا آزمايش موشكى كره شمالى ، بازارهاى جهانى ملتهب مى شوند. گذشته از رفتار ناموزون ارزها ، با اين التهاب هم طلا و هم ين ژاپن به سرعت رو به افزايش مي‌گذارند. طلا ركورد چندين ماهه خود را شكست و از مرز روانى ١٣٥٠ دلار براى هر اونس طلا هم گذشت. ين ژاپن نيز در مقابل دلار امريكا از ١١٥ ين برابر يك دلار امريكا به ١٠٧ ين برابر هر دلار امريكا رسيد و نشان داد كه چگونه با هر التهابى در بازارهاى جهانى ين ژاپن صعود مى كند و دلار امريكا ، كه زمانى ارز ذخيره بين المللى بود ، سقوط مي‌كند. اين شرايطى است كه در بازار جهانى با آن مواجه هستيم.

آيا اين شرايط ادامه پيدا مي‌كند و ما شاهد افزايش ين و طلا خواهيم بود؟

تا جايي‌كه اين مساله به كره شمالى برمى گردد ، افزايش دوباره طلا و ين نامحتمل است. كره شمالى خواست به جهان و مخصوصا امريكا اعلام كند كه كارى به كار من نداشته باشيد و به هدف خود هم رسيد. لازم به تهديد ديگرى نيست و ترامپ هم اعلام كرد كه فعلا اقدامى نظامى بر عليه كره شمالى نخواهد داشت. از سه روز پيش كه اين مواضع اعلام شد، روند افزايش ين و طلا باز ادامه يافت. به نظر مي‌رسد كه جدا از تهديد هاى كره شمالى مسايلى ديگرى در بازار جهانى در حال شكل گيرى است كه راستاى اين مسايل در همان مسير آزمايشات موشكى كره شمالى است.

دو مساله مهم ديگر در امريكا در حال شكل گيرى است:

اول بودجه دولت امريكا و وعده هايى است كه ترامپ براى افزايش هزينه هاى زيربنايى داده بود . عدم تحقق اين وعده ها و تهديدهاى ترامپ به تعليق تعهدات مالى دولت ( كه خيلى زود به اعلام ناتوانى دولت أمريكا در ايفاء تعهدات خود تبديل مى شود) تهديد بزرگتر و واقعى تر از تهديدات كره شمالى است. اگر اين اتفاق بيفتد ، موسسات رتبه بندى اعتبارى دولت‌ها خيلى سريع رتبه اعتبارى دولت آمريكا را كاهش مي‌دهند و همين مساله موجب مى شود كه سقوطى ناگهانى در بازار بورس جهانى و به خصوص أمريكا شكل گيرد كه اين اتفاق همزمان موجب سقوط دلار در بازار جهانى خواهد شد. سقوط دلار در بازارهاى جهانى به سرعت موجب افزايش يكباره طلا در بازارهاى جهانى خواهد شد.

دومين حادثه هاى كه ممكن است در آمريكا رخ دهد احتمال استيضاح دولت ترامپ است. هر چند كه اين مساله در يكى دو ماه اخير يك مقدارى در وسايل ارتباط جمعى مطرح شد ، ولى به نظر نمي‌رسد كه خطرى جدى در اقتصاد آمريكا باشد. ولى اگر زمزمه هاى استيضاح ترامپ جدى تر شود باز هم شاهد سقوط بازارهاى بورس ، سقوط دلار آمريكا ، افزايش طلا و ين در بازارهاى جهانى خواهيم بود.

گذشته از اين دو تهديد سياسى ، آمارهاى اقتصادى در آمريكا اميدوار كننده نيست. عدم تحقق وعده هاى ترامپ نيز به اين امارهاى نامطلوب دامن زده و شرايط ناگوارى را براى اقتصاد آمريكا دامن زده است . تبلور اين شرايط كاهش مستمر شاخص دلار آمريكا است . چندين ماه است كه هر روز و هر هفته دلار آمريكا كاهش مى يابد، به طورى كه در چند ماه گذشته شاخص دلار dollar index از حدود ١٠٣ بعد از انتخاب ترامپ به حدود ٩١ در آخر هفته گذشته رسيد. يعنى شاخص دلار أمريكاظرف چند ماه رياست جمهورى ترامپ حدود ١٢ درصد سقوط كرده است ، و اين مهمترين دليل افزايش طلا و يورو در بازار جهانى بوده است . در هر حال با توجه به اينكه ،

- كماكان درگيرى ترامپ با دولتهاى راديكال در جهان استمرار دارد

- احتمال نابسامانى در بازارهاى مالى جهان وجود دارد

- احتمال جدى تر شدن استيضاح ترامپ همچنان وجود دارد.

- بازى هاى ترامپ روى بودجه و هزينه هاى وعده داده شده ادامه دارد،

- بازارهاى جهانى از دلار رو برگردانده اند و تمايلات بازار براى دلار أمريكا به قدرت قبل نيست ،

- آمارهاى أمريكا در ماههاى أخير دلگرم كننده نبوده است ،

- و بر اساس همه اين واقعيت ها به نظر ميرسد كه فدرال رزرو أمريكا به زودى نرخ بهره را بالا نبرد،

بنابراين احتمال اينكه دلار به روزهاى خوب سالهاى قبل بازنگردد بسيار زياد است .

در اين شرايط بسيار محتمل است كه افزايش قيمت طلاكماكان افزايش يابد و همان طور كه در ابتداى سال ٢٠١٧ در يادداشتى در «خبرآنلاين» نوشتم كه طلا سرمايه گذارى خوبى براى سال ٢٠١٧ خواهد بود، هم اكنون اين مطلوبيت بيش از آنى است كه انتظار ميرفت . در هر حال جهان بايد خود را آماده پذيرش شاخص دلار در محدوده هاى فعلى كند. در اين صورت تحولات زير براى اقتصاد جهانى و اقتصاد ايران قابل پيش بينى است:

* با توجه به ضعف نسبى دلار به نظر مي‌رسد كه طلا كماكان قدرت خود را در بازارهاى مالى جهان حفظ كند و ابزار خوبى براى پوشش ريسك سياسى و اقتصادى در جهان باشد.

*ضعيف شدن دلار در مقابلش قوى تر شدن يورو را در پى دارد. تقريبا تمامى مراكز تحقيقاتى جهان در سال ٢٠١٧ ، يورو را بسيار ضعيف برآورد كردند. اين برآورد براى يورو خيلى عجيب نبود. ولى كسى پيش بينى ضعيف شدن دلار را تا اين اندازه نمي‌دادند. با ضعيف تر شدن دلار يورو قوى شده است و آخرين برآوردهاى بين المللى براى يورو در سال ٢٠١٧ حدود ١٧/١ دلار است .

* ين ژاپن كماكان قوى مى شود و با توجه به قوى تر شدن ين در مقابل دلار أمريكا ، پيش بينى مى شود كه نرخ برابرى دلار آمريكا به ين ژاپن USD/JPY ركوردهاى تازه اى را در سال ٢٠١٧ تجربه كند. اين ركوردها نرخى كمتر از ١٠٥ است .

*كاهش نرخ شاخص دلار در بازارهاى جهانى زمينه هاى لازم را براى افزايش فلزات ، كالاهاى كشاورزى و فلزات قيمتى فراهم مى‌كند. نفت به دليل تغييرات بنيادين تكنولوژيك و مازاد عرضه وضعيتى متفاوت از ساير كالاها را خواهد داشت ، ولى در هر حال دلار گران ديگر مانعى براى افزايش قيمت نفت نيست .

* با توجه به شرايط بازار جهان و وضعيت دلار أمريكا ، تهديد جدى براى كاهش بيشتر نفت ايجاد نخواهد شد و بودجه كشور در سال ٩٦ و ٩٧ مي‌تواند با ارقام مطمئن ترى اجرا شود.

* در هر حال نبايد از اين مساله جدى غافل شد كه وضعيت نظام جهانى ثبات سال‌هاى قبل را ندارد و بنابراين اجراى طرح‌ها و سرمايه گذاري‌هاى بلند مدت چه در درون و چه در بازار جهان همراه با عدم قطعيت هاى جدى است