تسخیر چهارراه‌ها با ۷۰ هزار کودک‌کار!

روزنامه جوان: فعاليت‌هاي باندهاي حرفه‌اي سبب شده است تا دستفروش اجباري و شيشه پاك‌كني در صدر مشاغل کاذب كودكان قرار گيرد.

با افزايش كودكان كار و خياباني، معابر شهري پايتخت و كلانشهرها به تسخير اين كودكان بي‌پناه درآمده است، اجبار براي شست‌وشوي شيشه ماشين‌ها و فروختن اجناس نشان از رها شدن طرح ساماندهي اين كودكان دارد و دستگاه‌هاي متولي فقط نظاره‌گر افزايش اين آسيب اجتماعي هستند. هرچند سازمان بهزيستي آمار شناسايي كودكان كار و خياباني را ۷۰هزار نفر اعلام كرده است، با اين حال بيشتر كودكان خياباني از اتباع بيگناه هستند كه به دليل كم‌كاري دستگاه‌هاي متولي هر روز بر تعداد اين كودكان در معابر شهري افزوده مي‌شود.

تاكنون چندين طرح ساماندهي كودكان كار و خياباني به اجرا درآمده است، ولي به دليل بي‌توجهي دستگاه‌هاي متولي و نبود وظايف مشخص و نظارت‌هاي سيستمي، شاهد افزايش اين كودكان در معابر شهري به بهانه‌هاي مختلف هستيم كودكان كار و خياباني در گروه‌هاي مختلف در چهارراه‌ها و معابر شهري بعضاً توسط باندهاي حرفه‌اي به كار گرفته مي‌شوند.

اگر در سر چهارراهي پشت چراغ قرمز متوقف شويد، در كسري از ثانيه، چندين كودك براي فروش اجناس يا پاك كردن اجباري شيشه در اطراف اتومبيل سبز مي‌شوند!

متأسفانه حضور اين كودكان در ماه‌هاي اخير به شدت افزايش يافته است و دستگاه‌هاي متولي، همچون وزارت كشور، وزارت رفاه و نيروي انتظامي بهزيستي، شهرداري، قوه‌قضائيه، كميته امداد و ساير بخش‌هاي متولي فقط و فقط نظاره‌گر اين نابساماني در معابر شهري هستند. چهره‌هاي آشفته و نامناسب و اجبار در فروش اجناس و پاك كردن شيشه اتومبيل سبب شده است تا اين آسيب اجتماعي به يك پديده چندوجهي تبديل شود. حضور اين افراد در معابر ترافيكي علاوه بر خطرات جهاني براي آنان و ايجاد اختلال در رفت‌و‌آمد را نيز همراه دارد.

كوچ كودكان خياباني از يك خيابان به خيابان ديگر

برخي دستگاه‌هاي مسئول جمع‌آوري همچون شهرداري، سازمان بهزيستي و حتي نيروي انتظامي بعضاً به دلايل نامشخص اين افراد را جمع‌آوري نكرده و فقط از خياباني به خيابان ديگر كوچ اجباري مي‌دهند، هر چند اين كودكان به دليل برخوردهاي ظاهري ديگر از حضور مأموران ترسي ندارند در يك چرخه معيوب به معابر شهري باز مي‌گردند.

متأسفانه طرح‌هاي دولت، وزارت رفاه، وزارت كشور و سازمان بهزيستي در قالب قرارگاه‌هاي آسيب‌هاي اجتماعي به جايي نرسيده و با شكست روبه‌رو شده است و عملاً شاهد افزايش اين كودكان در معابر شهري هستيم و فقط شعار ساماندهي اين كودكان رسانه‌اي شده است. گويا بودجه‌هاي اختصاص‌يافته براي ساماندهي اين كوكان به نام اين كودكان به شكل‌هاي نامناسب هزينه مي‌شود و كسي هم نظارت بر عملكرد اين دستگاه‌ها ندارد!

افزايش كودكان اتباع بيگانه در معابر شهري

نوع گويش و لهجه بسياري از كودكان كار و خياباني نشان از آن دارد كه اين افراد به تازگي وارد كشور شده‌اند و با سفر به شهرهاي پرجمعيت و شلوغ، به راحتي دست به هر كاري مي‌زنند و دستگاه‌هاي متولي وزارت امورخارجه، نيروي انتظامي هم براي اين ورود و خروج‌هاي غيرقانوني توضيح و پاسخي نداشته و ندارند و اين ترددها به حال خود رها شده است.

شناسايي 70 هزار كودك كار و خياباني

به دليل بي‌توجهي دستگاه‌ها نه آماري از اين كودكان وجود دارد و نه برنامه مشخصي براي ساماندهي اين افراد آسيب‌ديده در اين زمينه. معاون اجتماعي سازمان بهزيستي از شناسايي ۷۰ هزار كودك كار و خياباني در كشور خبر مي‌دهد و مي‌گويد: 20 ميليارد تومان براي ساماندهي كودكان كار و خياباني اختصاص يافته است و ميزان پذيرش كودكان خياباني و كار در مراكز كودك و خانواده در سال گذشته 50 درصد افزايش يافت.

حبيب‌الله مسعودي‌فريد با اشاره به اختصاص اوليه 500 ميليون تومان براي مراكز جامع خدمات بهزيستي در مناطق محروم كشور مي‌افزايد: اين اعتبار براي ارائه خدمات به 10 هزار نفر در هر شهر است. معاون اجتماعي سازمان بهزيستي كشور با بيان اينكه سازمان بهزيستي در سال‌هاي اخير عرصه‌هاي مختلف به‌ويژه آسيب‌هاي اجتماعي را مورد بررسي قرار داده است، تأكيد مي‌كند كه 18 كارگروه در قالب آسيب‌هاي اجتماعي تشكيل‌شده كه بهزيستي در 13 كارگروه عضو است.

معاون اجتماعي سازمان بهزيستي كشور از شناسايي 70 هزار كودك كار و خياباني در كشور خبر مي‌دهد و مي‌افزايد: تا پايان سال گذشته 197 مركز اورژانس اجتماعي در كشور راه‌اندازي شده است و تا پايان امسال بالغ بر 140 مركز ديگر نيز راه‌اندازي خواهد شد.

وعده ساماندهي در شش ماه دوم سال

معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي كشور وعده از ساماندهي كودكان كار و خياباني در شش ماه دوم ۹۶ با حمايت خيرين و سازمان‌هاي مردم نهاد مي‌دهد و مي‌افزايد: سازمان بر اساس قانون و برنامه‌هاي توسعه، وظايف متعددي در حوزه مسئوليت اجتماعي دارد.

حبيب‌الله مسعودي فريد با اشاره به برنامه‌ريزي سازمان بهزيستي كشور در حوزه ساماندهي كودكان خياباني در كلانشهرها مي‌گويد: در اين زمينه برنامه‌ريزي براي توسعه اورژانس اجتماعي در شهرهاي بالاي ۵۰ هزار نفر شده است.

اين مسئول تأكيد مي‌كند كه در شش ماه دوم سال ۹۶ برنامه ويژه‌اي براي ساماندهي كودكان كار و خياباني پيش‌بيني شده است كه در اين امر از ظرفيت شهرداري‌ها، سازمان‌هاي فعال در حوزه اجتماعي و خيرين استفاده خواهد شد و تشكيل كارگروه كاهش و آسيب‌هاي اجتماعي از برنامه‌هاي پيش‌بيني شده در حوزه اجتماعي خواهد بود.

يك پيشنهاد و چند راهكار

اگر دستگاه‌هاي متولي توان جمع‌آوري و ساماندهي كودكان كار و خياباني را ندارند، امكانات و بودجه‌ها و اختيارات به ساير دستگاه‌ها بدهند تا بخش‌هاي ديگر بتوانند وارد اين عرصه شوند و اگر اين مراکز توان ساماندهي دارند، بركم‌كاري و ناكارآمدي مديران بالادست دستگاه‌هاي متولي نظارت دقيق داشته باشند تا كودكان كار و خياباني، سر و سامان بگیرند نه اينكه به‌رغم اقدامات صورت گرفته شاهد افزايش اين افراد آسيب‌ديده در معابر شهري باشيم.