مرد سياست و حوزه؛ پل مجمع و جامعه

روزنامه آرمان - مطهره شفیعی: کمتر شخصیت دارای سن بیشتر از ۴۰ سال است که او را نشناسد. کمتر آشنا به سیاستی است که نداند حجت‌الاسلام علی‌اکبر محتشمی‌پور دارای چه جایگاهی از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا چندسال پیش بوده است و درنهایت کمتر شخصی است که شایعات دلواپسان و مخالفان اعتدال درباره او را باور کند.

روز گذشته خبر رسید که او در بیمارستان بستری است. سعید ا...‌بداشتی، از نزدیکان به این عضو مجمع روحانیون، به ایلنا گفت: «آقای محتشمی‌پور روز دوشنبه به‌دلیل بیماری داخلی در یکی از بیمارستان‌های تهران بستری شدند.» وی حال عمومی عضو ارشد مجمع روحانیون مبارز را مساعد توصیف کرد و اظهار داشت: «آقای محتشمی‌پور هنوز جراحی نشده‌اند. هنوز زمان این عمل نهایی نشده و انجام آن منوط به بررسی نهایی پزشکشان است.» او پس از بازگشت از عراق دچار این بیماری شده است. برای برخی این سوال مطرح است که چرا حجت‌الاسلام علی‌اکبر محتشمی‌پور به عراق رفته بود؟

رفتن به عراق

شاید کتاب خاطرات حجت‌الاسلام محتشمی‌پور درباره عراق قطور‌تر از خاطراتش در ایران باشد. از سوی دیگر، این خاطرات برای او ارزش بالایی دارد، چنان‌که در ۱۰سالگی برای نخستین بار امام خمینی(ره) را در بیروت ملاقات کرد. این دیدار سرنوشت محتشمی‌پور را مشخص کرد. خودش در این‌باره گفته است: «وقتی وارد حوزه شدم، امام به تركیه و بعد عراق تبعید شدند و از آنجایی که در حوزه قم علاقه به امام آشکار بود، حركتی خودجوش برای هجرت به نجف یا زیارت نجف اشرف و دیدار امام و حرکت در چارچوب اندیشه ایشان به وجود آمد.» او در اردیبهشت ۱۳۴۵ به عراق می‌رسد، بازداشت و روانه زندان می‌شود، بدین ترتیب با انتقال از زندانی به زندان دیگر به نجف می‌رسد و بعد از دو ماه با کفالت، آزاد می‌شود و به ایران باز می‌گردد. او ناامید نشده و دوباره تلاش را آغاز می‌کند تا اینکه سال ۴۶ موفق به حضور در نجف و ماندن در کنار امام(ره) می‌شود.

پس از آن رابطه عمیقی میان او و امام خمینی(ره) شکل می‌گیرد و از اصلی‌ترین معتمدان بنیانگذار انقلاب اسلامی می‌شود. او پس از اتفاقات سال ۸۸ بار سفر را بست و به عراق رفت. سفر او زمینه‌ساز آغاز شایعات شد، به‌نحوی که سایت‌های دلواپس با اطمینان از حضور همیشگی او در کشور همسایه خبر دادند، اما واقعیت چنین نبود. در دی‌ماه ۸۹ بود که سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور که می‏گفت برای زیارت اباعبدا... الحسین(ع) در روز عرفه به کربلا رفته و در روز عید غدیرخم نیز در نجف اشرف حضور داشته، موضوع اقامتش در عراق را تکذیب کرد. محتشمی‌پور بارها به عراق سفر کرد، اما بلیت‌های او دوطرفه بود و برنامه‌ای برای اقامت دائم در عراق نداشت و ندارد.

محتشمی‌پور در سیاست

محتشمی‌پور از موسسان مجمع روحانیون است که درکنار شخصیت‌هایی از جمله آیت‌ا... سیدمحمد موسوی خوئینی‌ها نقش زیادی در تصمیمات این تشکل روحانی داشت. چندی پیش بود که موسوی خوئینی‌ها در کانال تلگرامی خود نوشت: «مردم شریف و قدرشناس نه آن زمان را که آقای محتشمی‌پور به‌خاطر مبارزه جلای وطن کرد و در نجف به مراد خود پیوست فراموش کرده‌اند و نه آن زمان را که در پاریس در کنار امام و رهبر خویش در ماه‌های سرنوشت‌ساز انقلاب انجام وظیفه می‌کرد فراموش می‌کنند. آن آقای محتشمی‌پور که سفیر انقلاب در سوریه بود و پیگیر ایجاد حزب‌ا... لبنان و آماج ترور صهیونیستی قرار گرفت، همچنان در یاد و خاطره وفاداران به جمهوری اسلامی ماندگار است.

این یار دیرین امام، آن زمان که در مسند وزارت کشور خدمت می‌کرد، با تاسی به رهبر خویش، در دفاع از حق مردم ایستاد و در مقابل بیهوده‌خواهی‌ها مقاومت کرد تا مردم در انتخابات به نتیجه آرای بحق خود برسند، مردم نجیب ایران این محتشمی‌پور را هم به‌خوبی به یاد دارند و فراموش نمی‌کنند.» از سوی دیگر محتشمی‌پور رابطه خوبی با حسن روحانی دارد و اشتراکات فعالیت‌های آنان سبب شده که فراموش شود یکی عضو مجمع روحانیون و دیگری عضو جامعه روحانیت است.

روحانی در دوران دفاع مقدس مسئولیت‌های متعددی، از جمله عضویت در شورای عالی دفاع، عضویت در شورای عالی پشتیبانی جنگ و رئیس کمیسیون اجرایی آن، معاونت فرماندهی جنگ و... را برعهده داشت و این برهه‌ای بود که در آن محتشمی‌پور هم وزیر کشور بود و همین موضوع سبب ارتباطات زیاد آنها شد. در سال ۹۲ هم محتشمی‌پور از جمله مشوقان به حمایت از روحانی بود که اکنون هم این رابطه حفظ شده است.

آرمان قدس

محتشمی‌پور از فعالان عرصه دفاع از مردم مظلوم فلسطین است. برخی که عمدتا دلواپسان مجلس هشتم بودند، در سال ۸۹ ریاست محتشمی‌پور بر کمیته دفاع از مردم فلسطین را تحمل نکردند و دلیلش حسادت و تناقض اتهاماتشان به این روحانی شناخته‌شده با فعالیت‌های او در راستای تقویت آرمان‌های فلسطین بود. پس تلاش زیادی کردند تا شیخ‌الاسلام بر کرسی او بنشیند. داریوش قنبری، از نمایندگان اصلاح‌طلب آن مجلس، اظهار داشت: «در اینکه این تصمیم ربطی به عملکرد آقای محتشمی‌پور در کمیته ندارد و یک حرکت سیاسی است، شکی نیست. متاسفانه فشار نمایندگان تندرو حامی دولت در این زمینه موثر افتاد و ایشان از این سمت برکنار شدند.

من فکر می‌کنم خود آقای لاریجانی هم تمایلی به این کار نداشت، اما فشار دائمی تندروها وی را مجبور به این کار کرد.» اما این تصمیم دلواپسان ذره‌ای از احساس مسئولیت محتشمی‌پور درقبال مساله فلسطین کم نکرد و تاکید کرد: «من هرجایی که باشم، در خدمت مردم مظلوم فلسطین هستم.» علاقه او به موضوع فلسطین و قدس به اندازه‌ای بود که در اتفاقات سال۸۸ به‌صراحت اعلام کرد: «کسانی که به‌عمد شعار «نه غزه، نه لبنان» را می‌دهند، خائن هستند. ما باید طرفدار مظلوم باشیم و جان خود را فدای آرمان‌های بلند اسلام بکنیم.» محتشمی‌پور در بهمن ۱۳۶۲ در حادثه انفجار بمب هدف قرارگرفت.

صهیونیست‌ها برای او بسته‌ای انفجاری ارسال کردند و در این واقعه او از ناحیه چشم، گوش و هر دو دست آسیب دیده‌ و یک دست او از مچ قطع شده است. امام خمینی در پیامی خطاب به او آورد: «از حادثه ناگوار که توسط ایادی استکبار جهانی برایتان اتفاق افتاد، متاثر گردیدم. ان‌شاءا... هرچه زودتر سلامتتان را بازیافته و در سنگر اسلام و انقلاب به‌نفع مستضعفان و مظلومان جهان به مبارزات سخت خود ادامه دهید. برای فرزندان اسلام و قرآن تمام مشکلات و صدمات در راه خداوند شیرین و آسان است.»

در نهایت