رکورد تاریخی مصرف بنزین در ایران

ثبت رکورد مصرف ۱۰۴ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر بنزین در روز پنج‌شنبه (۱۶ شهریورماه) مهر تاییدی بر پیش‌بینی «دنیای اقتصاد» از رکوردزنی مصرف بنزین در شهریور‌ ماه است. اوایل ماه جاری بود که «دنیای اقتصاد»‌ در گزارشی با عنوان «مصرف بنزین اوج می‌گیرد» با بررسی رفتار فصلی مصرف بنزین در ایران، این پیش‌بینی را مطرح کرد که مصرف بنزین در شهریورماه به روزانه بیش از ۸۷ میلیون لیتر خواهد رسید. حالا انتظار «دنیای اقتصاد» از اوج گرفتن مصرف بنزین در آخرین ماه از تابستان محقق شده و آن‌طور که مدیر تامین و توزیع سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در روز گذشته اعلام کرده «میانگین مصرف شهریورماه امسال تا کنون ۳/ ۸۸ میلیون لیتر در روز بوده است.» به این ترتیب همانطور که انتظار می‌رفت، بیشترین متوسط ماهانه مصرف بنزین در کل تاریخ ایران در شهریور ماه امسال رقم زده شد تا شاید مسوولان مرتبط به راهکارهای کنترل مصرف سوخت، از جمله اصلاح قیمت توجه جدی‌تری داشته باشند.

هرچند الگوی رفتار فصلی متقاضیان بنزین در ایران نشان می‌دهد مصرف سوخت در تابستان و به خصوص شهریور ماه اوج می‌گیرد، اما به نظر می‌رسد ثابت بودن قیمت بنزین در کشور و عقب ماندن آن از نرخ تورم به‌عنوان اصلی‌ترین علت مصرف لجام‌گسیخته بنزین، به افزایش مصرف این کالا در آخرین فصل از تابستان بیش از پیش دامن زده تا آنجا که در کنار رشد چشمگیر میانگین روزانه مصرف، شاهد رکورد بی‌سابقه روز ۱۶ شهریور بودیم. چنانچه مصرف بنزین در سطح فعلی باقی بماند، دولت برای تامین نیاز داخلی به سوخت مجبور به واردات بنزین معادل یک چهارم از مصرف داخلی خواهد بود. به گفته سید‌محمدرضا موسوی‌خواه «پیش از این، بیشترین میزان مصرف بنزین مربوط به روز ۱۲ فروردین ۹۶ و با حجم ۴/ ۱۰۲ میلیون لیتر بوده و رکورد بیشترین مصرف در سال‌های گذشته نیز به ۱۲ فروردین ۹۵ با ثبت مصرف ۹/ ۱۰۵ میلیون لیتر مربوط می‌شود.» این مقام مسوول همچنین اعلام کرده است «مصرف بنزین امسال از ابتدا تاکنون نسبت به مدت مشابه پارسال ۴/ ۸ درصد افزایش یافته است؛ همچنین امسال تاکنون به‌طور میانگین روزانه ۲/ ۸۱ میلیون لیتر بنزین مصرف شده در حالی‌که این رقم پارسال ۹/ ۷۴ میلیون لیتر بوده است.»

واقعیت‌های رشد مصرف بنزین در ایران

تداوم رشد مصرف

اما به نظر می‌رسد ماجرای رشد مصرف بنزین ادامه خواهد داشت و به شهریور اختصاص نخواهد داشت چراکه علاوه بر افزایش تعداد سفرهای بین‌شهری در این ماه، آغاز سال تحصیلی در روزهای آینده نیز افزایش ترددهای درون‌شهری را به همراه خواهد داشت. در کنار آغاز سال تحصیلی، باید به شروع ماه محرم و تعطیلات چند‌روزه آن در مهر ماه نیز توجه داشت. بر همین اساس می‌توان انتظار داشت مصرف بنزین در روزهای آینده همچنان در اوج قرار داشته باشد. با افزایش مصرف سوخت در روزهای سرد سال، با پدیده وارونگی هوا مواجه خواهیم شد که هر سال هزینه‌های درمانی بسیاری را برای دولت‌ به همراه دارد و تهدیدی جدی برای سلامت شهروندان به شمار می‌رود.

راهکارهایی که تکرار می‌شوند اما تکراری نه

در کنار اصلاح قیمت سوخت بر اساس نرخ تورم عمومی یا نرخ جهانی سوخت و همچنین لزوم توجه به تعطیلات دو روزه در آخر هفته، توجه به مصرف سی ان جی یکی از راهکارهایی است که کارشناسان برای کاهش مصرف بنزین به آن اشاره می‌کنند. بر همین اساس مدیر تامین و توزیع سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی نیز با اشاره به ظرفیت مطلوب گاز طبیعی فشرده (سی ان جی) در کشور گفت: هم اکنون ظرفیت استفاده از سی‌ان‌جی در کشور ۴۰ میلیون متر مکعب در روز است که تنها روزانه ۲۱ میلیون مترمکعب از این رقم استفاده می‌شود. موسوی خواه با اشاره به مزایای اقتصادی و هزینه کمتر استفاده از سی‌ان جی و همچنین پاک بودن این سوخت گفت: شهروندان می‌توانند در کنار بنزین، از سی‌ان‌جی بهره بیشتری ببرند. استفاده از سوخت سی ان جی اما در حالی پیشنهاد می‌شود که ایران بیشترین تعداد خودروهای دوگانه‌سوز را در دنیا دارد. با این حال به علت ارزان بودن قیمت بنزین همچنان تمایل مصرف بنزین بسیار بیشتر از سی‌ان‌جی است. شاید به همین علت است که کارشناسان عقیده دارند «اصلاح قیمت سوخت مطابق با نرخ تورم بهترین و مهم‌ترین راهکار بازدارنده از رشد مصرف بنزین است.»