فناوری قابلیت شناسایی چهره‌های پوشانده‌شده

روزنامه شرق: گروهی از محققان نتایج تحقیقاتی را منتشر کرده‌اند که بر اساس آن حتي امکان شناسایی چهره‌های پوشانده‌شده وجود دارد. مدافعان حریم خصوصی و حقوق شهروندی به‌شدت نگران سوء‌استفاده از این فناوری ضد معترضان هستند.

به گزارش دویچه‌وله، هر روز خبرهای تازه‌ای مبنی بر پیشرفت فناوری شناسایی چهره منتشر می‌شود. اما شاید تاکنون هیچ خبری تا این اندازه فعالان مدافع حریم خصوصی شهروندان را نگران نکرده بود. بر اساس گزارش‌های جدید، محققان دانشگاه‌های کمبریج، مؤسسه ملی فناوری هند و مؤسسه علم هند، در تلاش دستیابی به فناوری‌ای هستند که به‌طور تقریبا مطمئن، امکان شناسایی افرادی را فراهم می‌کند که چهره خود را پوشانده‌اند.

آنچه محققان هم‌اکنون در این‌باره منتشر کرده‌اند، به‌سرعت در شبکه‌های مجازی به موضوعی بحث‌انگیز بدل شده است. زینب توفکسی، مدرس دانشگاه و روزنامه‌نگار حوزه فناوری، در صفحه توییتر خود که بیش از ۲۶۲‌هزار دنبال‌کننده دارد، نوشته ‌که مقاله منتشرشده «محشر نبوده است». او سمت‌وسوی چنین تحقیقاتی را «نگران‌کننده» خوانده است؛ چراکه به گفته او، د‌ولت‌های سرکوبگر می‌توانند از نتایج چنین تحقیقاتی برای شناسایی چهره افراد در تظاهرات و شورش‌ها استفاده کنند.

گروه محققان اعلام کرده‌اند انتقاداتی از این دست را درک می‌کنند و آنها نیز بر این باورند كه امکان سوء‌استفاده از این فناوری وجود دارد. با این‌همه، آنها می‌گویند به این نیز فکر می‌کنند كه این فناوری می‌تواند به شناسایی تبهکارانی که با پوشاندن چهره خود دست به اقدامات جنایی می‌زنند، یاری برساند.

به گزارش وب‌سایت مشابل، در مقاله‌ای که هم‌اکنون از سوی گروه محققان پروژه منتشر شده است، نوعی روش درک عمیق برای شناسایی ۱۴ بخش کلیدی چهره، به‌ویژه اطراف چشم‌ها، نوک بینی و گوشه‌های لب‌ها معرفی شده است و بر اساس این اطلاعات الگوریتمی برای شناسایی چهره با تشکیل ساختار شبکه ستاره‌ای معرفی می‌شود.

این فناوری هنوز قادر به تشخیص چهره‌هایی نیست که پشت ماسک‌های کامل پنهان شده‌اند و بیشتر تمرکز آن روی چهره‌هایی است که با عینک، کلاه یا تکه‌ای پارچه تا حدودی پوشیده‌ شده‌اند چراکه الگوریتم طراحی‌شده‌ گروه تحقیق در حال حاضر براساس نقاط کلیدی چهره کار می‌کند. البته محققان امیدوارند به آنجا نیز برسند که چهره‌های پشت ماسک‌ها هم قابل شناسایی شوند. البته گفته می‌شود در مدل‌های ارائه‌شده از سوی گروه تحقیق، حتی در حد اعلام‌شده نیز، هنوز استانداردهای شناسایی بسیار پایین‌تر از حد معمول است.

در آزمایش‌های انجام‌گرفته، وقتی چهره پنج شخص تحت آزمایش با کلاه یا پارچه پوشانده شده بود، شناسایی در ۵۶ درصد موارد اتفاق افتاده است و اگر چهره‌ها با هر دو پوشانده شده بودند، شناسایی در ۴۳ درصد موارد ممکن بوده است. منتقدان نتایج این تحقیق را «متقاعد‌کننده» نمی‌دانند. اما محققان از نتایج تحقیقات خود دفاع می‌کنند و آن را قدمی در جهت امکان‌پذیرشدن شناسایی چهره‌های پوشانده‌شده می‌دانند.

هم‌اکنون از فناوری شناسایی چهره در آمریکا و بریتانیا استفاده می‌شود. براساس یک تحقیق انجام‌گرفته در مرکز فناوری و حریم شخصی دانشگاه جورج‌تاون، چهره تقریبا نیمی از شهروندان بالغ در آمریکا، یعنی حدود ۱۱۷‌ میلیون نفر، هم‌اینک در شبکه سیستم شناسایی چهره ثبت شده است.

نخستین دستگیری حاصل از یافته‌های این فناوری در بریتانیا در ژوئن امسال اتفاق افتاد. البته پیش از آن در سال ۲۰۱۵ سروصداها بابت استفاده از این فناوری برای بررسی چهره‌های ٩٠ هزار نفر که در یک فستیوال موسیقی حاضر بودند، برای یافتن فهرستی از تبهکاران بالا گرفته بود. پلیس آلمان در برلین درحال‌حاضر در یکی از ایستگاه‌های قطار این شهر مشغول آزمایش نرم‌افزاری برای شناسایی چهره است. توماس دمزیر، وزیر کشور آلمان، از این پروژه‌ آزمایشی بسیار خرسند است، اما منتقدان هشدار می‌دهند. برای نمونه انجمن حقوق شهروندی «شهامت دیجیتالی» از همین آزمایش اولیه به‌شدت انتقاد کرده و خواهان قطع آن شده است.