۶۰۰۰۴۱ ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ ۱۷:۲۰

ایران؛ ستون امنیت در خاورمیانه است و بس

کمتر کشوری را در منطقه پرآشوب خاورمیانه می توان همچون ایران آماج تهدیدات امنیتی دانست حال آنکه جمهوری اسلامی ایران اکنون به نماد امنیت و استوانه ثبات منطقه تبدیل شده است.

خبرگزاری ایرنا: کمتر کشوری را در منطقه پرآشوب خاورمیانه می توان همچون ایران آماج تهدیدات امنیتی دانست حال آنکه جمهوری اسلامی ایران اکنون به نماد امنیت و استوانه ثبات منطقه تبدیل شده است.

هر کشوری از درون و محیط پیرامونی خود با تهدیدات متنوعی مواجه است. جمهوری اسلامی ایران در جایگاه کشوری اثرگذار در سطح منطقه و نظام بین المللی هم سال ها با تهدیدات فراوان و گوناگون دست و پنجه نرم کرده است.

برخی از این تهدیدات از داخل مرزهای ملی سرچشمه می گیرد و برخی دیگر از خارج از محدوده مرزها. در برابر این تهدیدات، مسوولان کشور در حوزه های امنیتی، نظامی، انتظامی و سیاست خارجی، همواره به دنبال مقابله و خنثی سازی این تهدیدات و ایجاد فضایی آرام و باثبات برای شهروندانند.

اگر چه تهدیدات و اقداماتِ معطوف به خنثی سازی آنها پرشمارند، اما مهمترین مسائل امنیتی جمهوری اسلامی ایران را می توان به این شرح مورد بررسی قرار داد؛

۱-امنیت به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در روابط بین الملل، همچون دیگر مفاهیم سیاسی در گذر زمان از نظر معنایی و حوزه اطلاق گسترده تر شده و ابعاد مختلفی را دربرگرفته است. امروزه امنیت علاوه بر حوزه های سخت افزاری، حوزه های نرم افزاری را هم در بر می گیرد. دیگر تهدید نظامی و امنیت وجودی تنها موضوعات امنیتی مورد نظر کشورها نیستند، بلکه عوامل ناامن کننده در حوزه های اقتصادی، فرهنگی، سایبری و ... هم تهدیداتی تلقی می شوند که اقدامات متقابل دولت های ملی در دفاع از خود را بر می انگیزد.

همزمان، شاهد گسترش ابعاد و بسترهای حصول منافع ملی هستیم و این مفهوم به شکلی چندوجهی در آمده است.

از این رو است که امروزه نه تنها دولت ها برای حفاظت در برابر تهدیدات وجودی خود باید هوشیار و آماده باشند، بلکه باید حفاظت از حوزه های مختلف اهداف و منافع ملی در دنیای واقعی و مجازی را در دستور کار امنیتی خود قرار دهند.

2-امنیت برای هر کشوری در سطح نظام بین الملل دارای دو بعد داخلی و خارجی است که لزوما این دو حوزه از یکدیگر جدا نیستند و در بسیاری از موارد با یکدیگر پیوندهای مستقیم و عمیقی دارند. امنیت داخلی بر برقراری نظم و ثبات در محیط داخلی دلالت دارد. جمهوری اسلامی ایران از این منظر برای مقابله با تهدیدات متنوع داخلی دارای اولویت های امنیتی ویژه ای است.

نخستین اولویت امنیت داخلی ایران به مقابله با فعالیت عوامل گروه های تروریستی مرتبط می شود که خارج از مرزها برای تضعیف حاکمیت ملی ایران تغذیه می شوند. این گروه ها به خاطر ناتوانی در دست یابی به اهداف شوم خود یعنی خدشه وارد کردن به حاکمیت ملی هر از گاهی در گوشه و کنار کشور مبادرت به انجام عملیات تروریستی می ورزند یا حرکت های گریز از مرکز را تبلیغ و تشدید می کنند. هرچند نیروهای امنیتی و انتظامی در کنترل و برخورد با این نیروها همواره دست برتر دارند، اما به خاطر محوریت داشتن امنیت و آسایش مردم، مبارزه با این گروه ها جزو اولویت های امنیتی ایران است.

3-تامین امنیت سایبری یکی دیگر از مهمترین اهداف امنیتی جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. امنیت شبکه های ارتباطات الکترونیکی امروزه به اندازه تامین امنیت در مرزها و حفاظت از خاک سرزمینی از اهمیت برخوردار است. حمله های سایبری همچون ماجرای هجوم «استاکس نت» به تاسیسات هسته ای برای بخش های نظامی، هسته ای، صنعتی، تحقیقاتی و حتی امنیتی کشورمان تهدیدی جدی تلقی می شوند.

بدافزارهای رایانه ای از طریق رخنه درون شبکه های ارتباطی و صنعتی می توانند با ذخیره و ارسال اطلاعات به سرورهای خارجی یا با خرابکاری در سرورهای هدف، مسایل امنیتی پیچیده ای را به وجود آورند.

4- ایران به عنوان کشوری قدرتمند، مستقل و تاثیرگذار در منطقه استراتژیک و پربحران خاورمیانه همچنان که اشاره شد از ملاحظات امنیتی متنوع و متکثری برخوردار است. راهبرد اصلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در منطقه بر دو مولفه ایجاد ثبات و آرامش مبتنی است و هر آنچه صلح، ثبات و آرامش را از کشورهای منطقه سلب کند، از دید ایران تهدیدی تلقی می شود که باید با آن مقابله کرد.

بر همین اساس، اهدافی چون حمایت از مردم منطقه در برابر خشونت و افراطی گری به صورت اعم و به طور اخص پشتیبانی از دولت هایی نظیر عراق و سوریه در جنگ با تروریسم، حمایت از ثبات داخلی در کشورهایی چون لبنان در جهت ممانعت از تکرار تجربه جنگ های داخلی آن، جلوگیری از تسری تهدیدات منطقه ای به داخل و .... را می توان در زمره دیگر اولویت های امنیتی ایران به حساب آورد.

5- در راستای اهداف امنیتی ایران یکی از مسائل مهم جلوگیری از مداخله قدرت های فرامنطقه در امور داخلی کشورها است. جمهوری اسلامی ایران، همواره با حضور و دخالت قدرت ها و بازیگران فرامنطقه ای در مسایل داخلی کشورهای منطقه و مناسبات آنها با یکدیگر مخالفت کرده است. آنچه مسلم است اینکه دخالت قدرت های بزرگ در امور داخلی کشورهای منطقه همیشه این کشورها را با مشکلات و چالش های عدیده مواجه کرده است.

خاورمیانه به عنوان منطقه ای استراتژیک با ذخایر سرشار نفت و گاز، همواره هدف مطامع قدرت های بزرگ بوده است؛ قدرت هایی که برای تسهیل تامین منافع، در پی ایجاد ساختار و نظم منطقه ای به شکل مطلوب خود بوده اند. برخورداری قدرت های غربی از پایگاه های نظامی در برخی از کشورهای خاورمیانه از دید ایران تهدیدی جدی تلقی می شود که تنها در صورت اتحاد و همسویی دیدگاه های کشورهای منطقه ای قابل مقابله است.

شکل گیری و نضج گروه های تروریستی که این روزها خواب آرام را از چشم مردم بسیاری از کشورهای منطقه ربوده و خاورمیانه را در آتش خشونت و جنگ های داخلی می سوزاند، نتیجه دخالت و حمایت همین قدرت های فرامنطقه ای است.

در همین ارتباط، مسابقات تسلیحاتی میان برخی کشورهای منطقه چون عربستان سعودی که با روی کار آمدن رییس جمهوری جدید آمریکا شدت بیشتری گرفته است، خود یکی از عوامل تهدیدزای منطقه ای و نتیجه حضور و دخالت قدرت های جهانی در خاورمیانه است.