نسل سوم بخش خصوصي به كجا می رود؟

پارلمان‌هاي بخش خصوصي در سراسر دنيا از توجه و اهميت خاصي برخوردار هستند. در حالي كه سهم بخش خصوصي از كيك اقتصاد در ايران كمتر از ٢٠ درصد است اما در دنيا اين بخش خصوصي است كه بيشترين سهم را از اقتصاد بر عهده دارد.

روزنامه اعتماد: پارلمان‌هاي بخش خصوصي در سراسر دنيا از توجه و اهميت خاصي برخوردار هستند. در حالي كه سهم بخش خصوصي از كيك اقتصاد در ايران كمتر از ٢٠ درصد است اما در دنيا اين بخش خصوصي است كه بيشترين سهم را از اقتصاد بر عهده دارد.

شايد به همين دليل است كه اجلاس اتاق‌هاي بازرگاني جهان همانند ساير اجلاس‌هاي معتبر اقتصادي و سياسي از اهميت قابل توجهي برخوردار است.

بر همين اساس در دهمين اجلاس دو سالانه اتاق‌هاي بازرگاني كه همزمان با بيستمين سال برپايي اين كنگره مهم اقتصادي است و از روز سه‌شنبه در استراليا آغاز و تا امروز (٣٠ شهريورماه) ادامه دارد، هياتي از ايران نيز در آن حضور دارد. اجلاس اتاق‌هاي جهاني به دليل حضور پرشمار و پرشور اتاق‌هاي بازرگاني از سراسر جهان در فهرست برترين جلسه‌هاي اقتصادي دنيا محسوب مي‌شود كه فرصتي بي‌نظير براي رايزني بين فعالان بخش خصوصي جهان از اتاق‌هاي بازرگاني كشورهاي مختلف است و از همين رو نيز شعار آن را «محل پيوند كسب‌وكارها» انتخاب كرده‌اند. اجلاسي كه براي نخستين بار اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران يكي از حاميان مالي آن است و به گفته پدرام سلطاني هيات ايراني مشاركتي فعال و پرقدرت در بخش‌هاي مختلف آن دارد.

در دومين روز از دهمين اجلاس دوسالانه اتاق‌هاي بازرگاني جهان كه با حضور نمايندگاني از بيش از ١٠٠ كشور جهان در سيدني برگزار مي‌شود، موضوع روز دوم اجلاس پايداري در كسب‌وكار و فعاليت‌هاي اقتصادي بود و پدرام سلطاني به نمايندگي از اتاق ايران در خصوص موضوع «كارگروه اهداف توسعه پايدار» با اشاره به تاريخچه‌اي از روند توسعه و تحول اتاق‌هاي بازرگاني در دنيا گفت: «اتاق‌هاي بازرگاني در جهان از منظر ارايه خدمات و مركز توجه فعاليت‌هاي‌شان به سه نسل تقسيم مي‌شوند؛ نسل اول اتاق‌هاي دولت‌محور هستند كه تمركزشان بر حل مسائل فعالان اقتصادي و مشكلات محيط كسب‌وكار در تعامل با دولت بوده است.

نسل دوم اتاق‌هاي عضو محور بودند كه از اوايل قرن بيستم شكل گرفتند؛ در اين دوران اتاق‌ها محلي براي شبكه‌سازي اين فعالان اقتصادي بودند و بر ارايه خدمات به اعضا تمركز داشتند تا با استفاده از پتانسيل آنها بتوانند كسب‌وكارهاي‌شان را رونق بيشتري دهند و درنهايت نسل سوم اتاق‌هاي جامعه‌محور هستند؛ اتاق‌هاي بازرگاني از حدود دهه ٧٠ ميلادي قرن قبل به اين سمت سوق پيدا كردند. اتاق‌هاي نسل سوم توجه خود را بر جامعه و در مسير حل مسائل و معضلات اجتماعي و كسب‌وكار متمركز كرده‌اند، اتاق‌هايي كه ما آنها را «اتاق‌هاي جامعه‌محور» نام گذاشته‌ايم.»

وي با اشاره به اينكه ماموريت اصلي اتاق‌هاي نسل سوم جامعه و مسائل جامعه است و اين به مفهوم پايداري است، توضيح داد:

« اتاق‌هاي بازرگاني در جهان به‌واسطه نگاه ويژه به جامعه و مسائل اجتماع به بحث بسيار مهم پايداري و توسعه پايدار ورود پيدا كرده‌اند و از همين جهت هم، جنس فعاليت اتاق‌هاي نسل سوم تفاوت بسياري با اتاق‌هاي نسل اول و دوم دارد. اتاق‌هاي نسل سوم هنوز در قالب ابتكارات عمل مي‌كنند تا خدمات؛ فرق ابتكارات با خدمات در اين است كه ابتكارات معمولا پروژه‌هايي هستند كه به صورت خلاقانه بدون اينكه استاندارد واحدي داشته باشند ايجاد مي‌شوند و معمولا مدت زمان‌شان مي‌تواند محدود باشد يا اينكه به صورت ممتد ارايه نشوند، همچنين از اتاقي به اتاق ديگر تفاوت داشته باشند.

نكته مهم اين است كه اين ابتكارات برخلاف خدمات اتاق‌هاي نسل اول و دوم هنوز جهاني نشده‌اند؛ يعني اتاق‌هاي بازرگاني در كشورهاي مختلف الزاما آنها را ارايه نمي‌كنند يا به صورت محدود وجود دارند.»

پدرام سلطاني با تاكيد بر اينكه اهداف و برنامه‌هاي اتاق‌هاي نسل سوم بايد از ابتكارات به سمت خدمات سوق پيدا كنند، گفت: « اتاق‌هاي نسل سوم براي اينكه بتوانند از ابتكارات به خدمات سوق پيدا كنند، لازم است كه يك سلسله اقداماتي انجام دهند. در درجه اول بايد به ظرفيت‌هاي ويژه‌اي كه اتاق‌ها در جهان دارند توجه كنند؛ اتاق‌هاي بازرگاني در سطح جهان يك باشگاهي از نمايندگان كسب‌وكارهاي مختلف يا يك گستره‌اي از شركت‌هاي كوچك و متوسط محسوب مي‌شوند؛ شبكه‌اي در داخل كشور و همين‌طور در سراسر جهان كه ظرفيت‌هاي بسيار خاص و ويژه‌اي دارند و بايد در كنار هم از آن استفاده كنند؛ مجموعه‌اي از مهارت‌ها و خلاقيت‌هاي اعضا و همين‌طور كاركنان‌شان كه در اتاق‌هاي بازرگاني گرد هم آمده‌اند و پتانسيل بسيار بزرگي را شكل داده‌اند.»

نايب‌رييس اتاق ايران با اشاره به اينكه ارايه خدمات از سوي اتاق‌هاي بازرگاني بايد چارچوب داشته باشد، گفت: « ارايه خدمات بايد در يك ارتباط سه‌گانه انجام شود؛ يعني ارتباط اتاق‌ها، دولت و جامعه مدني؛ ارتباطي كه طبيعتا بخش خصوصي يعني شركت‌ها به‌تنهايي نمي‌توانند برقرار كنند و به همين جهت اتاق‌هاي بازرگاني در سراسر جهان بايد به عنوان نمايندگان بخش خصوصي پيشران و هماهنگ‌كننده ايفاي نقش بخش خصوصي در پايداري باشند. تعامل و استفاده از ظرفيت‌هاي اتاق‌هاي متعدد در استان‌هاي يك كشور، يك منطقه جغرافيايي، يك قاره و درنهايت كل دنيا يك حلقه يا يك شبكه گسترده‌اي را به وجود مي‌آورد كه مي‌تواند در توسعه پايدار در جهان و ارايه خدمات مربوطه نقشي بي‌بديل را بازي كند و خدماتي را در سطح جهان به جوامع مدني مختلف ارايه دهد كه كم‌وبيش با اشكال واحدي باشد. »

پدرام سلطاني به فعاليت‌ها و اقدامات اتاق ايران در حوزه توسعه پايدار هم اشاره كرد و گفت: «اتاق‌هاي ايران از چند سال پيش فعاليت‌هاي خود را در جهت توسعه پايدار شروع كرده است و در اين جهت تاكنون گام‌هاي بسياري را برداشته و پروژه‌هايي را به اجرا گذاشته كه از آن جمله مي‌توان به اجراي پروژه‌هايي براي توسعه پايدار در جوامع روستايي، مدرسه‌سازي، ساخت و اداره بيمارستان‌ها و مراكز بهداشتي و درماني، توانمندسازي جوانان وزنان، فراهم‌سازي زمينه‌هاي مساعد براي بروز نوآوري به‌خصوص در جوانان، حمايت از فعاليت‌هاي استارت آپ‌ها و توجه ويژه به حفظ محيط زيست در كنار توسعه صنعتي و... اشاره كرد.»

نايب‌رييس اتاق ايران گفت: «موقعيت ژئوپولتيك ايران، منابع طبيعي و زيرزميني ايران، منابع انساني ايران، اندازه بازار ايران و بازار منطقه‌اي و شرايط ويژه جغرافيايي و تاريخي ايران پنج محور اصلي فرصت‌هاي كسب و كار در كشورما محسوب مي‌شوند كه هركدام از آنها شرايط ممتازي را براي سرمايه‌گذاري و تعاملات تجاري پيش روي سرمايه‌گذاران قرار مي‌دهند.»

وي در ادامه به تشريح هر كدام از اين فرصت‌ها پرداخت و در بخش معرفي فرصت‌هاي كسب و كار كشورمان در حوزه ژئوپولتيك گفت: «ايران بستر مناسب و موقعيت ويژه‌اي براي سرمايه‌گذاري درحمل ‌و ‌نقل زميني، ريلي، دريايي و هوايي دارد. ايران از نظر ژئوپولتيك در نقطه‌اي قرار گرفته كه كوتاه‌ترين مسير براي اتصال آسيا به اروپا و شرق به غرب است و اين موقعيتي طلايي براي فعالان حوزه حمل ‌و‌نقل به وجود مي‌آورد كه بتوانند از مسيرهاي كوتاه‌تر و با امنيت بيشتر كالاي‌شان را به اروپا و آسياي ميانه منتقل كنند.»

در بخش فرصت‌هاي مبتني بر شرايط جغرافيايي و تاريخي ايران، نايب‌رييس اتاق ايران با اشاره به آمارهايي از ظرفيت‌ها و پتانسيل‌هاي گردشگري كشورمان مانند اينكه: «ايران رتبه هفتم اكوتوريسم را در جهان دارد»، ادامه داد: «براساس آخرين گزارش مجمع جهاني اقتصاد ايران ارزان‌ترين مقصد گردشگري جهان محسوب مي‌شود. موقعيت جغرافيايي و سابقه تاريخي چند هزارساله كشورما فرصت‌هاي كسب و كار و سرمايه‌گذاري بسياري را در اين حوزه براي سرمايه‌گذاران به وجود آورده است كه دست نخورده باقي مانده‌اند. علاوه براين كشورما از نظر اقليم و آب و هوا نيز سرزميني چهار فصل محسوب مي‌شود كه در كنار پتانسيل‌هاي ويژه گردشگري از نظر كشاورزي و در حوزه باغباني و توليد انواع ميوه‌ها شرايطي كم‌نظير را دارد. »

«منابع طبيعي و زيرزميني» و پتانسيل ايران در اين بخش موضوع ديگري بود كه نايب‌رييس اتاق ايران در ادامه اين نشست تخصصي درباره آن صحبت كرد و گفت: «ايران پتانسيل‌هاي بسياري در بخش انرژي‌هاي نو و تجديدپذير دارد.

به طور متوسط ٣٠٠ روز آفتابي در طول سال در كشورما وجود دارد و اين يك شاخص بسيار درخشان براي حضور سرمايه‌گذاراني است كه مي‌خواهند در بخش انرژي‌هاي تجديدپذير و خورشيدي در كشورما فعاليت كنند. علاوه براين در انرژي‌هاي بادي هم ايران با داشتن ٥ كانون بادخيز ظرفيت‌هاي بسيار مناسبي براي فعاليت درحوزه انرژي‌هاي بادي و راه‌اندازي مزارع بادي دارد.»

پدرام سلطاني دراين بخش از صحبت‌هايش به بحران آب اشاره كرد و گفت: « بحران كنوني آب در ايران تهديدي است كه مي‌تواند در خود فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري بسياري در بخش‌هاي مختلف مانند فناوري‌هاي مديريت آب، صرفه‌جويي، بهره‌وري آب و همين طور بازيافت و بازچرخاني آب پيش روي شركت‌هاي خارجي بگذارد. ايران براي شركت‌ها و صاحبان فناوري‌هاي روز در حوزه آب و منابع آبي طبيعتا يك ظرفيت بسيار ويژه محسوب مي‌شود.»