اسفندیاری: این حواشی توهین به هیئت انتخاب است

روزنامه شرق: فیلم «نفس» به‌عنوان نماینده سینمای ایران به آکادمی اسکار معرفی شد و هیئت انتخابی متشکل از سینماگران مطرح کشور وظیفه انتخاب این فیلم را برعهده داشتند. درباره چرایی این انتخاب بحث‌های بسیاری وجود دارد و به روال هر سال برخی موافق و برخی دیگر مخالف این انتخاب هستند. به همین بهانه روند انتخاب فیلم را از زبان امیر اسفندیاری، سخنگوی هیئت انتخاب سینمای ایران، جویا شدیم.

زمانی که فهرست ١٠ فیلم نهایی انتخاب کمیته انتخاب فیلم برای آکادمی اسکار رسانه‌ای شد، شاید حضور برخی از این فیلم‌ها در میان گزینه‌ها کمی غیرمعمول بود و به نظر نمی‌رسید به‌لحاظ محتوایی گزینه مناسبی برای معرفی باشند. از همین‌جا شروع کنیم؛ پروسه انتخاب فیلم‌ها به چه صورت پیش رفت؟

به‌هرحال در این مدت از آمار و ارقام فیلم‌های مورد بررسی زیاد گفته شده است که از میان ١٠٣ فیلم موردنظر، ٩٣ فیلم حذف شدند و در نهایت ما به فهرست ١٠ فیلم نهایی رسیدیم. طبعا مسائل مختلفی برای انتخاب این تعداد فیلم مدنظر بودند؛ از جمله حضور موفق فیلم در عرصه داخلی و خارجی، اقبال تماشاگران و... ، در نهایت پس از مرور این ١٠ فیلم به فهرست چهار فیلم نهایی رسیدیم و در نهایت با بررسی دقیق‌تر، فیلم «نفس» بهترین گزینه امسال سینمای ایران برای معرفی به آکادمی اسکار بود.

به‌هرحال بعد از این انتخاب صحبت‌ها و حواشی‌ای درباره انتخاب فیلمی دولتی و متعلق به بنیاد فارابی شنیده می‌شدند، واکنش شما به این حواشی چیست؟

اگر به اسامی‌ای که عضو هیئت انتخاب بودند توجه کنید می‌بینید که همگی آنها از کارگردانان، تهیه‌کنندگان و بازیگران و منتقدان شناخته‌شده و افراد فعال و تأثیرگذار در سینمای ایران هستند. قطعا این طیف از هنرمندان به چیزی جز کیفیت فیلم فکر نمی‌کنند و اگر موضوعی غیر از این مطرح شود به نظرم توهین به هیئت انتخاب است.

به‌هرحال در زمانی که هیئت انتخاب مسئولیت انتخاب فیلم را برعهده داشتند، من به‌عنوان سخنگوی این هیئت پاسخ‌گوی پرسش‌ها بودم تا فشار رسانه‌ای تا حد ممکن از دوش آنها برداشته شود تا در آسایش خیال فیلم‌ها را بررسی کنند و فیلم برتر را برگزینند. البته بهتر است شما با تک‌تک هنرمندان حاضر در هیئت انتخاب صحبت کنید که قطعا صحبت‌های دوستان هم نشان خواهد داد که هیچ‌چیز غیر از انتخاب فیلم برتر و نماینده شایسته ایران برای معرفی به اسکار وجود نداشت.

درباره انتخاب فیلم «نفس» صحبت‌های مثبت و منفی بسیاری وجود دارد؛ برخی مخالفان انتخاب فیلم به این نکته اشاره می‌کنند که در نهایت این فیلم با دارابودن مضمون بومی تا حد زیادی برای مخاطب ایرانی نوستالژی خاص خودش را دارد و شاید در مواجهه با مخاطب خارجی نتواند آن‌طور که باید ارتباط بگیرد و برخی دیگر نیز خلاف این موضوع را مطرح می‌کنند. نگاه شما چیست؟

«نفس» از نگاه هیئت انتخاب فیلم خوش‌ساختی بود که داستان خوبی را روایت می‌کند. اتفاقا این فیلم در حوزه بین‌الملل هم موفقیت‌های زیادی داشته، بنابراین می‌توان گفت که در ارتباط‌گیری با مخاطب خارجی هم موفق عمل کرده است. با قائل‌بودن به تمام ویژگی‌های فیلم، هیئت انتخاب این فیلم را مناسب حضور در این عرصه دیده است. نکته قابل‌اعتنا در این میان این است که هیئت انتخاب با توجه به ظرف ممکنی که در سینمای ایران برای انتخاب فیلم در اختیار داشت، باید دست به انتخاب می‌زد و درنهایت به فیلم نفس رسیدیم و قطعا نفس نماینده خوب و شایسته‌ای برای سینمای ایران خواهد بود.

البته به این نکته هم توجه داشته باشید که در دوره‌ای ٢٣ ساله که کشور ایران فیلم به آکادمی اسکار معرفی کرد و طبعا بسیاری از کشورها سابقه بیشتری نسبت به ما دارند و تولیدات سینمایی بسیاری را که مدنظر اسکار هم هست برای معرفی انتخاب می‌کنند. یکی از شرایط حضور در آکادمی اسکار، بلیت‌فروشی به قصد منفعت تهیه‌کننده است و همین‌طور اینکه فیلم برای عموم در کشور خودشان به نمایش درآمده باشد و از این جهت نفس را می‌توان فیلم موفقی دانست.

این را مدنظر داشته باشید که پیش از دریافت دو جایزه اسکار، کشور ما سه دوره کاندیدای بخش فیلم‌های خارجی‌زبان بود و در نهایت دوبار جایزه اسکار را بردیم و باید این را در نظر گرفت. نمی‌توان انتظار داشت هر سال کشور ما برنده جایزه اسکار باشد و حضور در آکادمی اسکار رقابت ساده‌ای نیست و دریافت دو جایزه اسکار اتفاق قابل‌توجهی در حوزه بین‌الملل است.

البته هر سال باز این سؤال باقی می‌ماند که به چه دلیل هیئت انتخاب در زمانی مناسب‌تر جلساتشان را تشکیل نمی‌دهند و پروسه انتخاب فیلم‌ها در نهایت به دو، سه هفته قبل از معرفی ختم می‌شود؟

این امکان وجود ندارد که مثلا دو یا سه ماه قبل از معرفی، کار هیئت انتخاب فیلم به آکادمی اسکار آغاز شود. اعضایی که برای هیئت انتخاب فیلم به آکادمی اسکار معرفی می‌شوند باید ذی‌نفع در هیچ‌کدام از فیلم‌های مورد بررسی نباشند. بنابراین نخست باید فهرست رسمی از اداره نظارت و ارزشیابی برای فیلم‌هایی که در این بازه زمانی به نمایش درآمده یا می‌آیند دریافت شود و سپس در تعامل بین سازمان سینمایی، خانه سینما و بنیاد سینمایی فارابی افرادی که ذی‌نفع نیستند انتخاب شوند. به این دلیل معرفی این هیئت زمان‌بر است. در تمام دنیا نیز زمانی خیلی طولانی را به هیئت انتخاب اختصاص نمی‌دهند و فکر می‌کنم امسال زمان خوبی برای این کار گذاشته شد و بحث‌های مفیدی در مورد انتخاب فیلم انجام شد و فیلم نفس با اکثریت آرا خروجی این کمیته بود.

چقدر به موفقیت فیلم نفس امیدوارید؟