بازار در اختیار برندهای وارداتی!

روزنامه جوان: در جاي جاي تهران و فروشگاه‌هاي بزرگ، برندهاي لباس اروپايي و امريكايي اجناس خود را مي‌فروشند و بازار فروش خودرو نيز به برندهاي اروپايي درحال واگذاري است! آيا اين منطق درهاي باز شده پس از برجام است؟

در خبرها داريم كه هر چند روز يك بار يك برند خودرو مجوز فروش و عرضه در بازار كشور را مي‌گيرد در حالي كه قرار بود با برجام شرايط ورود شركت‌هاي بزرگ به منظور همكاري مشترك و بازارهاي منطقه‌اي فراهم شود.

پس از توافق هسته‌اي ايران با قدرت‌هاي جهاني، بعضي از شركت‌هاي بين‌المللي به فعاليت در ايران اشتياق نشان دادند كه بيشتر با نگاهي به بازار مصرف وارد ايران شده‌اند كه از جمله مي‌توان به پژو سيتروئن و رنو، فولكس واگن و بنز اشاره كرد.

شركت خودروسازي رنو فرانسه دو ماه پيش در گزارشي اعلام كرد در شش ماه اول سال جاري ميلادي با فروش بيش از ۶۸ هزار خودرو در بازار ايران، فروش محصولاتش در اين بازار دو برابر شده است.

شركت فولكس واگن آلمان نيز مدتي پيش گفته بود با برداشته شدن تحريم‌هاي بين‌المللي، اين خودروساز پس از ۱۷ سال غيبت، به بازار ايران بر‌مي‌گردد.

اين غول خودروسازي كه سازنده محصولاتي نظير آئودي، پورشه و اشكوداست اعلام كرده بود از ماه آگوست فروش خودرو به ايران را آغاز خواهد كرد. آمارهاي گمركي نيز نشان مي‌دهد هزار دستگاه خودرو از اين برند به كشور وارد شده است.

واردات اين حجم حكايت از آن دارد كه اين شركت فعلاً برنامه‌اي براي ساخت محصولات خود در داخل ايران نداشته و بيشتر ترجيح مي‌دهد از بازار ايران براي فروش خودروهاي خود استفاده كند اين در حالي است كه قرار بود مطابق اعلام مسئولان وزارت صنعت، فولكس واگن آلمان در همكاري مشترك با شركت ماموت خودرو در توليد مشترك سرمايه‌گذاري كنند.

صالحي‌نيا معاون امور صنايع وزارت صنعت قبل از امضاي قرارداد اين دو شركت گفته بود: «در صورت تحقق اين موضوع، دو شركت به توليد مشترك در عرصه خودروي سواري خواهند پرداخت كه از دستاوردهاي برجام خواهد بود.»

همچنين شركت دايلمر تراكس آلمان نيز در ۲۱ شهريور با گروه صنعتي ايران خودرو قرارداد فروش و توزيع كاميون‌هاى دايملر (بنز) در ايران را امضا كرده است.

پوشاک بدتر از خودرو!

در بازار پوشاك نيز اوضاع به همين منوال است. در حالي كه نايب رئيس اتحاديه توليد و صادرات نساجي و پوشاك ايران گفته هنوز بسياري از برندهاي خارجي براساس دستورالعمل ساماندهي بازار پوشاك مجوز لازم را دريافت نكرده‌اند و تنها ۱۰برند خارجي مجوز فعاليت دارند اما در جاي جاي شهر‌هاي بزرگ برندهاي اروپايي و امريكايي در صنعت پوشاك و كفش سردر خود را نصب و در حال فروش كالاهاي اصلي (اوريجينال) و غيراصلي (فيك) هستند. اين در حالي است كه قرار نبود برجام حجم واردات كالاهاي لوكس و مصرفي را بالا ببرد.

اما نكته جالب‌تر اين است كه سياست‌هاي اتخاذ شده در دولت نيز به جاي استفاده از ارزهاي موجود در كشور و راه‌اندازي كسب و كار‌هاي مولد به سوي تجمل‌گرايي و واردات كالاهاي لوكس گرايش دارد. آنچنان كه در آخرين مجوز سؤال‌برانگيز دولت مجوز واردات خودروهاي لوكس بالاي ۲۵۰۰ سي‌سي را داده و خود را نيز در كسب سود دخيل كرده است به نحوي كه هر چه خودرويي لوكس‌تر و گران‌تر باشد، سهم درآمدي دولت هم بيشتر مي‌شود.

هدف توسعه نيست!

يك كارشناس اقتصادي در خصوص باز كردن درهاي كشور به نام توسعه مي‌گويد: منظور از تعامل با جهان كه با هدف پيشرفت و توسعه دنبال مي‌شود، تمركز بر افزايش تقاضا و تعامل در بخش تقاضا دروني و بيروني نيست.

وي تأكيد دارد: تعامل استراتژيك عميق‌تر با جهان كه مد نظر رهبري است به منزله وادادگي بازارهاي مصرف نيست.

وي با اشاره به تجربيات موفق چين در تعامل با كشورهاي جهان كه به پيشرفت و توسعه منتهي شده، مي‌افزايد: هدف از تعامل با جهان رشد بهره‌وري و تقويت طرف عرضه (توليد) است نه تمركز بر تقاضا.

وي با بيان اينكه در محيط اقتصادي ما به خوبي غربي‌ها به دنبال اهداف خود و عرضه كالاهاي خود هستند، تأكيد مي‌كند رويكرد اصلي در تعامل با دنيا بايد شناخت و يادگيري مستمر از آخرين تجربيات جهاني باشد وگرنه رويه مذكور نوعي بازي با جمع صفر است كه يك طرف با در اختيار قرار دادن بازار خود به چند برند خارجي ضرر مي‌كند و طرف مقابل حداكثر سود را مي‌برد.

وي تأكيد مي‌كند: در بازار پوشاك و خودرو پسابرجام مي‌توان اين منطق «بازي با جمع صفر» را مشاهده كرد زيرا چند برند اروپايي و غربي در حال قبضه كردن بازارهاي داخلي هستند و توليدكنندگان داخلي را در بخش پوشاك به ورشكستگي رسانده و در بخش خودرو، خودروسازان ما را بدل به نمايندگي فروش كرده‌اند. وي مي‌گويد: با قراردادهايي كه در بازار خودرو شاهد آن هستيم به چند برند خارجي در مقابل برندهاي خارجي ديگر امتياز ويژه مي‌دهيم بي‌آن كه خودروسازان ما در حوزه تكنولوژي و توليد محصولات جديد و نقش‌آفريني بيشتر موفق باشند.