ماکرون، نگران غلبه قدرت ایران بر عربستان است

موضع ‌گیری ماکرون در مورد برنامه موشکی ایران هم مختص به واکنش در برابر آزمایش موشکی اخیر نبود، بلکه رییس ‌جمهور فرانسه در سخنان خود در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد هم همصدا با همتای امریکایی خودش از «نگرانی در مورد رفتار منطقه ‌ای ایران» و در انتقاد از برنامه موشکی ایران سخن گفته‌ بود.

البته نمی‌توان به صورت دقیق و صفر و صدی پاسخ دقیق داد که موضع فرانسوی‌ ها حمایت از ایران است یا دولت امریکا. موضع اروپایی ‌ها در مورد برجام به هر صورت مشخص است. اروپایی‌ها و از جمله فرانسه برجام را یک دستاورد می‌دانند که موفق شد برنامه هسته ‌ای ایران را تحت کنترل و مدیریت درآورد؛ حتی خانم مرکل، صدراعظم آلمان، تاکید کرده است که برجام می ‌تواند الگویی برای حل پرونده کره شمالی هم باشد. چنین اظهاراتی نشان می‌دهد که اروپایی ‌ها به برجام به عنوان یک راهکار موفق دیپلماتیک که توانست یک بحران بین ‌المللی را پایان دهد، نگاه می‌کنند.

به خصوص که دغدغه ‌های لابی قدرتمند عربستان سعودی و رژیم اسراییل را در کشورهای اروپایی نادیده نمی‌گیرند. به خصوص که مناسبات و ارتباطات اقتصادی، تجاری و سیاسی اروپا به خصوص فرانسه با عربستان و اسراییل بسیار گسترده و فراگیرتر است. از این جهت باید این نوع انتقادهای آقای ماکرون را مورد توجه قرار داد که از یک سو بر حفظ برجام تاکید می ‌کند و از سوی دیگر انتقادات تندی علیه برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران مطرح می‌کند. چرا که بر اساس روابط و استراتژی‌ های منطقه ‌ای فرانسه آنها نگرانی ‌های خاص خودشان را از قدرت ایران دارند و از برنامه موشکی ایران ناراضی هستند.

خب قطعنامه ٢٢٣١ یک قطعنامه ‌ای است که هر یک از طرفین برداشت خاص خود را از آن دارند، بخشی از قطعنامه که مرتبط با برجام است، همه طرفین اجماع دارند که مربوط به برنامه هسته‌ای است و توافق در مورد آن وجود دارد. اما در مورد بحث موشکی نیز در این قطعنامه بخش‌هایی وجود دارد که جمهوری اسلامی ایران نیز همزمان با تصویب قطعنامه اعلام کرد که نسبت به تعمیم دادن مساله هسته‌ای به برنامه موشکی اعتراض دارد و حاضر به پذیرش هیچ محدودیتی برای برنامه دفاعی خود نیست.

در مورد نوع مناسبات اروپایی‌ ها با جمهوری اسلامی ایران باید همواره این نکته را مورد توجه قرار داد که درست است که آنها به دنبال نوعی روابط سیاسی- اقتصادی نزدیک با ایران هستند، اما فرانسه و به طریق اولی اروپا همچنان بخشی از منظومه سیاسی دنیای غرب است.

تحولاتی که در منطقه خاورمیانه روی داده است و وضعیت کنونی سوریه و عراق، از جمله شکست‌ هایی که داعش با آن مواجه شده است، باعث شده است واقعیت ‌های تازه‌ ای به دولت فرانسه و دیگر دولت‌های اروپایی تحمیل شود. تحولات منطقه به خصوص در سوریه برخلاف انتظارات و پیش‌بینی‌های فرانسوی‌ ها در حال پیشرفت است.

موشک‌هایی که ایران به سمت سوریه شلیک کرد در وضعیتی کاملا متفاوت بود، کشورهایی که الان در بحران سوریه فعال هستند از همه ابزارهای سیاسی و نظامی خودشان استفاده می‌کنند و تحت پوشش‌های مختلف چه اروپا، چه امریکا و چه روسیه اقدامات نظامی مختلفی را در خاک سوریه انجام می‌دهند...

اما موضوع سوریه یک پرونده خاص است که بسیاری از قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای یا به صورت نیابتی یا به صورت مستقیم در آن مشارکت دارند. باید توجه داشت که واکنشی که ایران نشان داد نیز پس از حملات تروریستی بود که در تهران رخ داد؛ خود کشورهای اروپایی چه فرانسه و چه بلژیک نیز بعد از حوادث تروریستی که در خاک‌ شان رخ داد بلافاصله واکنش نظامی در خاک سوریه نشان دادند. جمهوری اسلامی ایران نیز تحت پوشش مبارزه با تروریسم اهدافی را در دیرالزور هدف قرار داد و در آن مورد خاص اروپایی‌ها حرفی برای گفتن نداشتند، همه این کشورها خودشان ٦ سال است که در سوریه در حال جنگ هستند، جایی برای انتقاد از ایران وجود نداشت. با این حال همان عملیات یک هشدار به کشورهای دیگر در مورد نوع و کیفیت پیشرفت ‌های جمهوری اسلامی ایران در زمینه برنامه موشکی بود.

به هر حال هر آزمایش موشکی ایران بهانه ‌ای در اختیار آنها قرار می‌دهد تا انتقادهای خود را مطرح کنند. اما اینکه تصور کنیم که چنین انتقاداتی به معنای تجدیدنظر در روابط با جمهوری اسلامی ایران یا توقف اجرای برجام باشد، به نظر خیلی زود است که چنین تحلیلی از انتقادها و بیانیه‌های اخیر داشته‌ باشیم.