خیز برای حذف دلار از معاملات جهانی نفت

روزنامه جام جم با درج گزارشی نوشت: دلار ارز اول جهان است، اما اکنون بسیاری از کشورها در حال باز کردن گره اقتصاد خود از این واحد پول آمریکایی هستند. چین و ونزوئلا اولین کشورهایی هستند که دلار را از معاملات نفتی خود حذف کردند و تصمیم دارند از این پس، خرید و فروش نفت خود را با ارزی غیر از دلار انجام دهند.

نیکولاس مادورو، رئیس‌ جمهور ونزوئلا چندی پیش گفت، بعد از اعلام تحریم ‌های آمریکا که انجام برخی معاملات مالی با ونزوئلا را ممنوع می‌سازد، کشورش از معامله با دلار اجتناب خواهد کرد. وزارت نفت ونزوئلا در بیانیه‌ای اعلام کرد: این نوع قیمت‌گذاری نتیجه بیانیه صادر شده از سوی رئیس‌جمهور ونزوئلا در روز ۷ سپتامبر است که گفته بود ونزوئلا استراتژی‌های جدیدی برای آزاد کردن این کشور از سلطه استبدادی دلار اتخاذ خواهد کرد.

به دنبال حذف دلار از معاملات نفتی ونزوئلا، دولت چین طرح‌هایی را برای آغاز انعقاد قراردادهای نفتی به یوان و قابل تبدیل به طلا اعلام کرده است. این اقدام احتمالا منجر به پیدایش یک شاخص جدید قیمت‌گذاری نفت خام در آسیا برای رقابت با شاخص‌های برنت (اروپا) و وست تگزاس اینترمدییت (آمریکا) خواهد شد.

محمدعلی خطیبی، مسئول سابق فروش نفت ایران، در گفت‌وگویی که با جام‌جم داشت، به حذف دلار در معاملات نفتی در زمان تحریم اشاره کرد و گفت: در دولت دهم حدود ۷۰ درصد معاملات نفتی ایران با کشورهای دیگر با ارزهایی غیر از دلار اتفاق می‌افتاد.

خطیبی با اشاره به این که قیمت نفت در همه جهان به صورت دلار اعلام می‌شود ادامه داد: کشورهای صادرکننده نفت می‌توانند بهای نفت را بر اساس هر ارزی که مایل هستند دریافت کنند و ایران هم می‌تواند چنین سازوکاری را برای سیستم معاملات نفتی خود در نظر بگیرد.

نماینده سابق ایران در اوپک با بیان این که موضوع ونزوئلا و آمریکا سیاسی است، تاکید کرد: همه کشورها در صددند اقتصاد خود را از گره دلار باز کنند و پیمان‌های پولی دوجانبه را در نظر می‌گیرند. در این شرایط نرخ توافقی را محاسبه و بهای آن را به غیر از دلار پرداخت و دریافت می‌کنند که این سازوکار برای ایران هم فراهم است.

جیم راجرز، تحلیلگر مسائل مالی در این باره می‌گوید: بسیاری تمایل ندارند از دلار آمریکا در معاملات خود استفاده کنند، زیرا اگر آمریکا از شما عصبانی باشد، می‌تواند از طریق دلار فشار زیادی بر شما وارد و شما را از چرخه تجارت حذف کند. چین، روسیه و دیگر کشورها این مساله را درک می‌کنند و در تلاشند تجارت جهانی را از زیر سلطه دلار خارج کنند.

این نوع قراردادهای نفتی به معامله‌کنندگان اجازه خواهد داد بدون این که به نگهداری یوان نیاز داشته یا ناگزیر باشند آن را به دلار آمریکا تبدیل کنند، پول نفت را با طلا بپردازند یا یوان را به طلا تبدیل کنند.

راجرز افزود: دنیا در حال فاصله گرفتن از سیستم دلاری است. ایران اکنون از چین یوان قبول می‌کند. چین و روسیه در حال حاضر روبل و یوان مبادله می‌کنند. این اتفاق در حال رخ دادن است، اما روند کار کند است و این زمان زیادی خواهد برد. البته این تغییر رویکرد در معاملات بدون مانع رخ نخواهد داد. زمانی که دلار آمریکا جایگزین پوند استرلینگ شد، واقعا هیچ کس نمی‌خواست این تغییر بسرعت اتفاق بیفتد. اما اکنون شما اقتصادهای بزرگی نظیر روسیه، چین، ایران و دیگران را دارید که خیلی دوست دارند این اتفاق بیفتد که قطعا سریع ‌تر رخ خواهد داد.