از «برکزیت» تا خشک شدن «هامون» در حقیقت

ایسنا: پشت پرده «برکزیت» و نمایش آخرین مستند فرهاد ورهرام در جشنواره سینما حقیقت از جمله خبرهای ۲۳ مهر ماه این رویداد هنری است.

مستند بلند «برکزیتانیا» Brexitannia که به اتفاقات و مباحث مربوط به خروج انگلستان از اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۶ میلادی موسوم به «برکزیت» می‌پردازد، در یازدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» به نمایش درخواهد آمد.

به نقل از روابط عمومی جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت، خروج انگلستان از اتحادیه اروپا موسوم به «برکزیت» در آستانه انتخاب مدافعین سرسپرده نظام «نئو لیبرال» در آمریکا و انگلستان، بار دیگر به غلبه گفتمان جهانی‌سازی و «بازار آزاد» در جهان غرب اشاره داشت؛ نوعی تازه از استعمار جهان و انسان که علیرغم انتقادات مستدل اندیشمندان و جامعه‌شناسان معاصر، به واسطه زور رسانه با «برکزیت» به پیروزی رسید.

این مستند سیاه و سفید هشتاد دقیقه‌ای به کارگردانی «تیموتی جرج کلی» و تهیه‌کنندگی «پاول کاری‌خالین» محصول ۲۰۱۷ انگلستان و روسیه است و در آن گفتگوهای جذاب و آموزنده‌ای با «نوام چامسکی»، «بوو اشتول» و... انجام شده است.

مستند «برکزیتانیا» در بخش غیر رقابتی «روزگار ما» جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت که ویژه نمایش مستندهای سیاسی روز جهان است، به نمایش درمی‌آید.

با خشک شدن «هامون» مهاجرت آغاز شد

فرهاد ورهرام مستندساز پیشکسوت سینمای ایران با جدیدترین اثر مستند خود «بَند آب، بَند خاک» به بررسی دلایل خشک شدن دریاچه هامون و مهاجرت برخی از اهالی سیستان و بلوچستان می‌پردازد.

در خلاصه موضوع این فیلم مستند که برای اولین نمایش عمومی، تحویل دبیرخانه یازدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت شده، آمده است: «در دهه چهل دریاچه هامون در سیستان که نقش بسیار مهمی در اقتصاد منطقه داشت، به دلیل کم آب شدن رودخانه هیرمند و شرایط سیاسی تحمیل شده از سوی کشور افغانستان، آرام آرام رو به خشکی رفته و با شروع طوفان‌های سهمگین خاک، امان از مردمان این دیار بریده می‌شود. پس از این در چند دوره خشکسالی، خانواده‌ها به سرزمینی دیگر مهاجرت می‌کنند. اولین گروه مهاجران زندگی سختی را در سرزمین جدید می‌گذرانند تا به تدریج همانند بومی‌ها به قوام و دوام برسند. مسئله اصلی این فیلم به مهاجرتی اشاره دارد که عامل آن خشکسالی و کم‌آبی است که با خشک شدن دریاچه‌ای اتفاق می‌افتد. ریشه این مهاجرت نه تنها از شرایط نابسامانی اکوسیستم و خشکسالی و طوفان، بلکه اختلافات سیاسی دو کشور ایران و افغانستان از قرن نوزدهم به بعد سرچشمه می‌گیرد و تاکنون هم لاینحل مانده است. آغاز مهاجرت اهالی سیستان از اوسط دهه ۴۰ آغاز شد. در این مهاجرت گروه قلیلی از مردم به سمت افغانستان و استان‌ خراسان ولی اغلب به منطقه گرگان کوچ کردند. بار دیگر از اوایل دهه ۱۳۵۰ خورشیدی و در ادامه مناقشات بین ایران و افغانستان، افغان‌ها بر روی رودخانه هیرمند سد بستند و آب دریاچه هامون رو به تقلیل گذاشت. شرایط نابسامان باعث شد تا گروهی از مردمان اطراف این دریاچه به مناطق گرگان و شرق مازندران که به دلیل آب و هوای مناسب از قطب‌های کشاورزی در ایران محسوب می‌شود، مهاجرت کنند...»

عوامل تولید مستند ۵۷ دقیقه‌ای «بَند آب، بَند خاک» که تولید سال ۱۳۹۶ مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی است، عبارتند از: پژوهشگر، کارگردان و تهیه‌کننده: فرهاد ورهرام، فیلمبردار: رضا تیموری، صدابرداران: احمدرضا طائی و شاهین پورداداشی، صداگذار: شاهین پورداداشی، تدوینگر: مهدی باقری، مدیر تولید: ناصر عربعلی، دستیار کارگردان: هاشم مصطفوی، عکاس: مازیار مشتاق گوهری

فرهاد ورهرام متولد سال ۱۳۲۷ (۶۹ ساله) در بروجرد و فارغ‌التحصیل رشته سینما است. در کارنامه مستندسازی وی، ساخت آثاری چون تاراز، عروسی مقدس، قتل شتر، یاد و یادگار، دماوند، سیاهان جنوب، بی‌شناسنامه‌ها و... به چشم می‌خورد.

مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی سازمان امور سینمایی، یازدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» را طی روزهای ۱۹ تا ۲۶ آذرماه ۱۳۹۶، با شعار «حقیقت بهترین راهنماست» که از فرمایشات حضرت علی(ع) است، در شهر تهران برگزار خواهد کرد.