ابراز علاقه دوباره یک مسوول در حوزه هنری برای نمایش فیلم های خارجی

اکران فیلم خارجی، شدنی یا شعاری؟!

گروه سینمای ایران: تعجب نکنید اگر همین روزها در یکی از سینماهای آزادی، سپیده، استقلال، بهمن، شاهد، پیام یا فردوسی چشمتان به جمال آکتورهای فرنگی روی سردر روشن شد.

بانی فیلم: گروه سینمای ایران: تعجب نکنید اگر همین روزها در یکی از سینماهای آزادی، سپیده، استقلال، بهمن، شاهد، پیام یا فردوسی چشمتان به جمال آکتورهای فرنگی روی سردر روشن شد.

اینها سینماهای تحت مدیریت حوزه هنری هستند که مدیرانش این روزها حسابی به مسئله نمایش فیلم های خارجی روی خوش نشان می دهند. گذشته از صحبت های هفته گذشته محمد حمزه زاده رییس سازمان سینمایی حوزه هنری مبنی بر تمایل برای اکران فیلم خارجی، دیروز هم مدیرعامل موسسه بهمن سبز حوزه هنری اظهارنظر مشابهی کرد.

محمود کاظمی با تأیید صحبت های مقام مافوق خود گفت: «حوزه هنری این روزها ۵۷ سینمای فعال، ۹۵ سالن و ۳۵۰۴۷ صندلی در اختیار دارد. همان طور که برای نمایش فیلم‌های ایرانی، اولویت‌ها، اصول و قواعدی وجود دارد برای نمایش فیلم‌های خارجی هم به این موارد پایبند هستیم. اگر مجاری قانونی مسئول، مجوز اکران تعدادی از فیلم‌های خارجی را صادر کنند ما هم آنها را نمایش خواهیم داد و طبق ضوابط اقدام می‌کنیم. اکران فیلم خارجی، می‌تواند بخشی از هزینه‌های سینماداری را برای تمام سینماداران بخش دولتی و خصوصی جبران کند».

ضمن اینکه اگر این دو اظهارنظر را در کنار چراغ سبز محمدمهدی حیدریان رییس سازمان سینمایی بگذاریم که هفته پیش در تلویزیون از لزوم اکران فیلم خارجی البته بدون ایجاد مزاحمت برای فیلمسازان داخلی صحبت کرد، باید بزودی در انتظار تحقق این انتظار چند ساله بود. به ویژه اینکه حوزه هنری در سیاست تحریم برخی از فیلم های سینمای ایران نشان داد چندان در بند جذب نظرات مثبت سینماگران نیست و به قیمت دلخوری خیلی از فیلمسازان، منویات خود را عملی می کند.

بر همین اساس، حتی اگر خیلی از سینماگران که فیلم هایشان مدتهاست در نوبت اکران قرار دارد، با گلایه از عدم امکان روی پرده رفتن آنها اکران فیلم خارجی را در اولویت سیاست های مدیران سینمایی ندانند، بی شک حوزه هنری وقع چندانی به این نظر نخواهد نهاد!

شاید اگر همکاری بیشتر نهادهایی همچون حوزه هنری و… در اختصاص عادلانه سینما به فیلم ها صورت گیرد، شورای صنفی نمایش هم از گیر و داری که امروز در اجازه اکران چند فیلم همزمان با نخستین هفته های نمایش آثار روی پرده و در نتیجه تراکم حاصل، گرفتارش شده خلاصی می یافت.

زمزمه اکران فیلم خارجی البته از دوره رییس سابق سازمان سینمایی هم شنیده می شد و حالا با تأیید ضمنی حیدریان احتمالاً عزمی برای آغاز دوباره آن در صدد شکل گیری است. این در حالی است که شمقدری، معاون سینمایی وقت وزارت ارشاد در اواخر دهه ۸۰ «حجم تولیدات سینمای ایران و ظرفیت محدود اکران» را دو دلیل اصلی خودداری از پیگیری سیاست نمایش فیلم های خارجی مطرح کرده بود. معضلی که همچنان پس از گذشت کمتر از یک دهه کم و بیش قابل لمس است.

از گذشته درس بگیریم

خلاء قانون کپی رایت جهانی در ایران بر هر که آب نداشته باشد، عطش سینما دوستان هموطن را از آب تماشای آثار مهم و روز سینمای دنیا سیراب کرده است. همین امروز اگر اراده کنید، می توانید فیلم های روی پرده و محبوب آمریکا همچون «it»، «Dan Kirk»، «The Hitmans body guard» و… را اغلب با دوبله هایی جذاب و یا زیرنویس از بازار غیررسمی تهیه کنید. شاید در این شرایط جدا از موفقیت و جغرافیای یک سینما با پرده عریض و صدای دالبی یا امکان تماشای سه بعدی فیلم ها، اصل هدف تماشای فیلم های خارجی روز برای تماشاگر ایرانی حاصل شده باشد.

با این وصف، اگر واقعاً نیت مدیران سینمایی بر اکران فیلم خارجی استوار است، باید با تکیه بر تجربیات و دستاوردهای سالهای گذشته باشد. هنوز یاد خیلی ها هست که در دوران محبوبیت فیلمفارسی ها در دهه ۵۰، اکران بی ضابطه و بدون رویه آثار خارجی چه بر سر سینمای داخلی آورد و این جریان در دهه ۶۰ هم به روند تخریبی خود ادامه داد تا در آن سالها با مقاومت مدیران سینمایی وقت کند و در نهایت بی جان شد.

هر چند نباید فراموش کرد در همان دهه های ۵۰ و ۶۰ اکران فیلم های خارجی که اغلب از تولیدات بالیوود یا سینمای روسیه و ایتالیا بودند و تک و توک در میان آنها فیلم های شاخص آمریکایی هم بُر می خورد، چه میزان با استقبال تماشاگران وطنی مواجه شد و اصولاً همین اقبال در عین گرم کردن تنور سینماها، به دلیل نبود مدیریت صحیح، به سینمای داخلی لطمه زد.

لذت تماشای خیلی از فیلم های خارجی همچون «با گرگها می رقصد» و… در سینماهای عصر جدید یا شهرقصه هنوز زیر دندان خیلی از سینماروهای مصر و علاقه مند جا خوش کرده و خیلی ها هنوز از خاطره تماشای «شعله» در سینما می گویند. با این حال از سال ۸۸ که گهگاه فیلم های خارجی فرصت اکران می یافتند، سینماهای ایران کاملاً در قبضه تولیدات داخلی قرار داشته است. مسئله ای که به رقابت فیلمسازان ایرانی با یکدیگر و نه با همسلفان و رقبای خارجی منجر شده است.

البته محل هایی چون پردیس قلهک، سینما تک موزه هنرهای معاصر و خانه هنرمندان و… به صورت محدود برنامه نمایش فیلم های خارجی را در دستور کار دارند، ولی قطعاً این میزان کافی نیست. بهتر است اگر اراده جدی بر اکران فیلم های خارجی وجود دارد و این سیاست مراحل اجرایی شدن را طی می کند، همراه با کار کارشناسی شده باشد تا سینمای ایران لای چرخدنده های آن گرفتار نشود.

امروز ساعت ۱۵ قرار است در برنامه «فار۳۰نما» مبحث «اکران فیلم خارجی راه نجات سینمای ایران یا برون رفت از بحران؟» در خبرگزاری فارس مورد نقد و بررسی قرار گیرد.در این برنامه مهدی فخیم‌زاده کارگردان، آرش خوش‌خو روزنامه‌نگار حضور خواهند داشت و اجرای این برنامه را محمد نجفی‌زاده بر عهده دارد.باید دید در این نشست چه راهکارهای ارائه خواهد شد.