مسجدجامعی: شهر آشفته نشانۀ ذهن آشفته است

خبرگزاری مهر: عضو شورای اسلامی شهر تهران در مراسم افتتاح رشتۀ هنر و معماری دانشگاه خوارزمی با بیان این مطلب گفت: خوشحالم که در آستانۀ صدمین سالگرد تاسیس اولین مرکز آموزش عالی در پایتخت، دارالفنون، رشتۀ هنر و معماری دانشگاه خوارزمی راه‌اندازی می‌شود.

احمد مسجدجامعی با اشاره به این‌که در دارالفنون هم از رشته‌های هنری، نظیر عکاسی و نمایش، غفلت نشده و به‌ آن‌ها توجه شده بود، اظهار داشت: هنر آن‌چنان در زندگی ایرانیان حضور داشته که از شدت حضور دیده نمی‌شده است. ما در ظرف‌ها، قالی‌ها، سفره‌ها و حتی انواع لوازم زندگی شاهد هنرنمایی ایرانیان بوده‌ایم.

وی با تشریح رابطۀ شهر و ذهن انسان گفت: شهر آشفته نشانۀ ذهن آشفته است، شهر بی‌نظم نشانۀ ذهن بی‌نظم است، شهر خشن نشانۀ ذهن خشن است، درست همان‌طور که شهر آرام و لطیف نشان ذهن آرام و لطیف است.

مسجدجامعی در ادامه با ذکر تاریخچه‌ای از تاسیس شهر در ایران و نقش هنر در آن گفت: ما در گذشته این تعداد رشته‌های معماری، شهرسازی، طراحی و هنری نداشتیم ولی وقتی به نخستین نقشه‌های تهران نگاه می‌کنیم می‌بینیم که معماری، طراحی، جاگذاری‌ها و مهندسی شهری چقدر حساب شده و دقیق بوده است.

عضو شورای اسلامی شهر تهران در ادامه افزود: در گذشته، هر مکانی در شهر مکانتی داشته است. خانۀ یزدان و سلطان و سایر اقشار هر کدام جایگاه خودش را داشته است. بازار هم با شهر نسبت داشته است. کنار مسجد جامع، راستۀ لوازم‌التحریر و کتابفروشی بود. کنار مسجد سلطانی، بازار طلا و زرگرها را می‌بینیم. در بازار هم شاهد طراحی دقیق هستیم. بازار لباس‌فروش‌ها و پوشاک، بعد از بازار کفش و بازار دباغ‌ها که بوی ناخوشایندی داشته در خارج شهر دایر بوده است. این‌ها همه قاعده داشت در حالی که در عصر ما این‌طور نیست و یا کم است. در هر جا برجی ساخته شده، در کنار اماکن مسکونی شاهد برج‌های تجاری، بانک‌ها، فست‌فودها و مانند این‌ها هستیم. از فضای عمومی یا خبری نیست یا کمتر خبری می‌بینیم.

وی با بیان این‌که گرچه موضوع معماری کالبد است، اما در حقیقت، جوهرۀ آن انسان است، اضافه کرد: اگر شهر را کنار انسان و طبیعت ببینیم، شهر کیفی می‌شود تا کمی و کیفیت زندگی مورد نظر قرار می‌گیرد. باید دقت داشت که شهر مختصات خود را دارد و نمی‌توان صرفا به کمیت آن و پل و بزرگ‌راه و برج توجه داشت.

وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن ان‌که از دانشجویان رشته‌های مربوط به شهر خواست آن‌چه را که در شهر دیدنی است از سایه به آفتاب بیاورند و در معرض دید قرار دهند، اظهار داشت: مهم‌ترین وظیفۀ یک متخصص شهر و طراحی شهری توان کار با مردم و برای انسان و ساختن شهر مطلوب است.

مسجدجامعی در پایان با اشاره به وجود ده‌ها سند شهری گفت: ما این‌همه سند شهری مانند اسناد تهیه شده توسط شهرداری، سیاست‌های آمایش سرزمین، اسناد مربوط به سیاست‌های مسکن و اسناد شهرسازی داریم، اما سوال این‌جاست که چرا این ها اجرایی نمی‌شوند؟ دلیلِ آن، این است که ما به انسان توجه نداریم و آن‌را مبنای ساختن شهر قرار نداده‌ایم.

در این مراسم پیش از سخنرانی مسجدجامعی، محمدعلی سبحان‌الهی، رییس دانشگاه، جعفر کیوانی سرپرست دانشکدۀ هنر و معماری و سیدمحمد بهشتی رییس پژوهشگاه رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، سخنرانی کردند.