هشدار افزايش نرخ تورم در ماه‌های آينده

روزنامه شرق: بانک مرکزي در جديدترين گزارش خود اعلام کرده که شاخص بهاي توليدکننده در شهريورماه امسال به ٨,٢درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه اين شاخص به ١٠.٧ درصد رسيده است.

با توجه به اينکه شاخص قيمت توليدکننده، متوسط قيمت کالاها و خدماتي است که بنگاه‌ها براي توليد کالا و خدمات دريافت مي‌کنند؛ هر زمان که شاخص قيمت توليدکننده افزايش يابد، بهاي کالاهاي مصرفي هم با يک فاصله زماني افزايش خواهد يافت. بنابراين مي‌توان اين‌گونه نتيجه‌گيري کرد که افزايش شاخص اين قيمت در شهريورماه زنگ خطر افزايش نرخ تورم را در ماه‌هاي آينده به صدا درخواهد آورد و دستاورد تورم تک‌رقمي متوقف خواهد شد.

روند افزايش تورم توليدکننده در ماه‌هاي ابتداي سال نشان مي‌دهد که اين نرخ در فروردين‌ماه ٥.٤ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ٦.٩ درصد بود. در ارديبهشت‌ماه نيز اين نرخ به ٥.٩ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ٨.٥ درصد رسيد. شاخص بهاي توليدکننده در خرداد امسال به ٦.٥ و تورم نقطه‌به‌نقطه به ٨.٧ درصد رسيد. در تيرماه امسال نيز نرخ تورم اين شاخص ٧ و تورم نقطه‌به‌نقطه نيز به ٨.٩ درصد رسيد. در مردادماه اما شاخص بهاي توليدکننده به ٧.٦ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ١٠ درصد رسيد. براين‌اساس کارشناسان تأکيد دارند که دورقمي‌شدن نرخ تورم توليدکننده هشداري است مبني‌بر اينکه امکان دورقمي‌شدن نرخ تورم مصرفي در سال ٩٦ وجود دارد.

‌ شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي

همچنين براساس اعلام بانک مرکزي، شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي نيز در شهريورماه امسال ٩,٩ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه آن نيز ٨.٤ درصد بوده است. اين درحالي است که اين نرخ نسبت به ماه قبل ٠.٣ درصد افزايش داشته. شاخص کل بهاي کالاها و خدمات مصرفي در مردادماه ١٠ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه آن نيز ٨.٦ درصد بوده است. شاخص بهاي کالاها و خدمات مصرفي معيار سنجش تغييرات قيمت کالاها و خدماتي است که ازسوي خانوارهاي شهرنشين ايراني به مصرف مي‌رسد.

‌ شاخص بهاي کالاهاي صادراتي

بر اساس اعلام بانک مرکزي، شاخص بهاي کالاهاي صادراتي نيز در شهريورماه امسال به ٩,٧ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه آن نيز به ١٦.٢ درصد رسيده است. اين در حالي است که نسبت به ماه قبل ٣.٧درصد افزايش داشته است. شاخص بهاي کالاهاي صادراتي، ‌روند تغييرات قيمت محصولات عرضه‌شده به خارج از كشور را در طول دوره زماني مشخص نشان مي‌دهد. از آنجا كه قيمت كالاهاي وارداتي يكي از مهم‌ترين عوامل اثرگذار بر ميزان مبادلات خارجي كشورها و نيز يكي از عوامل تعيين‌كننده رابطه مبادله است، تغييرات آن از اهميت بالايي برخوردار است.

‌بررسي وضعيت نرخ تورم در ماه‌هاي پيش‌رو

برخي از کارشناسان هشدار مي‌دهند نرخ تورم در ماه‌هاي آينده روند افزايشي در پيش خواهد گرفت. هادي حق‌شناس، کارشناس اقتصادي، معتقد است؛ شاخص قيمت توليدکننده ابزاري است براي اينکه روند شاخص قيمت مصرف‌کننده مشخص شود و معمولا با يک وقفه زماني، آثار افزايش يا کاهش شاخص قيمت توليدکننده در شاخص قيمت مصرف‌کننده پيدا خواهد شد. بنابراين دورقمي‌شدن شاخص قيمت توليدکننده هشداري است مبني‌بر اينکه امکان ماندن تورم دورقمي در سال ٩٦ وجود دارد. او درباره دلايل افزايش شاخص قيمت توليدکننده به «شرق» مي‌گويد؛ به نظر مي‌رسد افزايش شاخص قيمت توليدکننده ناشي از افزايش قيمت مواد اوليه باشد. به‌هرحال در سال گذشته رشد اقتصادي دورقمي داشتيم و در نيمه اول امسال نرخ رشد اقتصادي بيش از هفت درصد بوده است.

اين بيانگر اين است که از يک‌‌سال‌ونيم گذشته به اين سمت بايد شاهد افزايش توليد کالا و خدمات باشيم که طبيعتا افزايش توليد کالا و خدمات نيازمند افزايش مصرف مواد اوليه بوده که مبناي توليد کالا و خدمات است. حق‌شناس اضافه مي‌کند؛ البته اين نکته را نبايد فراموش کرد که تغييرات يا نوسانات نرخ ارز حتما در شاخص قيمت توليدکننده، به‌خصوص براي بخشي از کالاهايي که مواد اوليه آنها وارداتي است اثرگذار است؛ يعني مي‌توانيم بخشي از شاخص قيمت توليدکننده را ناشي از نوسانات نرخ ارز بدانيم. او درباره ميزان افزايش نرخ تورم در ماه‌هاي باقي‌مانده سال نيز تأکيد مي‌کند؛ سال گذشته تورم يک‌رقمي و نزديک به دورقمي بود.

حال اگر اين تورم مراقبت نشود، در سال ٩٦ نيز امکان دورقمي‌شدن اين نرخ وجود دارد. همچنان‌که در ماه‌هاي قبل نيز پيش‌بيني مي‌شد تورم در سال ٩٦ دورقمي مي‌شود، اما نکته مهم اين است که تورمي مثل سال‌هاي ٩١ و ٩٢ در اقتصاد ايران نخواهيم داشت. بااين‌حال به نظر مي‌رسد تورم در سال ٩٦ از تورم ميانگين بلندمدت بسيار پايين‌تر باشد.

حق‌شناس درباره تورم کالاهاي مصرفي نيز توضيح داد؛ ميانگين اين شاخص نيز نزديک به عدد دورقمي است. بنابراين حالا که شاخص قيمت توليدکننده دورقمي شده، کمي نگران‌کننده است که شايد در مهرماه نيز شاخص کالا و خدمات نيز دورقمي باشد. چون شاخص قيمت توليدکننده در شهريورماه دورقمي شده است، امکان دارد در پايان مهر نيز ميانگين تورم شاخص مصرف‌کننده نيز دورقمي باشد.

او با اشاره او با اشاره به شاخص قيمت کالاهاي صادراتي نيز گفته است؛ شاخص قيمت مصرف‌کننده و توليدکننده، به‌ويژه شاخص قيمت توليدکننده در شاخص کالاهاي صادراتي هم مؤثر است. بنابراين اگر قيمت توليدکننده افزايش يابد، حتما اين شاخص نيز افزايشي خواهد شد، اما چون شاهد افزايش قيمت ارز در کوتاه‌مدت هستيم، هرگاه قيمت ارز افزايشي بوده، شاهد افزايش صادرات غيرنفتي هم بوده‌ايم.