قاچاق بازار موبايل سامان‌ مي‌گيرد؟

روزنامه آرمان- سوسن یحیی‌پور: چند روز بعد از اجرای طرح رجیستری و در شرایطی که برخی گزارش‌ها حکایت از گران شدن گوشی تلفن همراه در بازار دارد، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بار دیگر از این طرح دفاع و رجیستری را حرکتی در راستای قاچاق‌زدایی از بازار تلفن همراه تلقی کرد.

در همین حال خبر می‌رسد اجرای طرح رجیستری به بروز برخی سوء‌استفاده‌ها انجامیده است و برخی فروشندگان برای جلوگیری از ضرر گوشی‌های موجود در انبارها، گوشی‌های نو را از بسته‌بندی آن خارج و با انداختن سیم‌کارت، گوشی را فعال می‌کنند. طرح رجیستری ابتدا در سال ۸۵ کلید خورد، اما به دلیل وجود برخی مشکلات،‌ این طرح با شکست مواجه شد. تاکنون برخی کشور‌ها چون ترکیه طرح رجیستری را در کشور خود اجرا کرده اند و بعد از رفع مشکلات، موفق به مبارزه با کالای قاچاق شده‌اند.

بر اساس آمار منتشر شده،‌ حدود ۸۰ تا ۹۵‌درصد از گوشی‌های تلفن همراه در بازار قاچاق هستند که درنهایت باعث ضایع کردن حقوق مصرف‌کنندگان می‌شوند، چرا که بر اساس اطلاعات منتشر شده،‌ بعضی شرکت‌ها که گوشی وارد ایران می‌کنند، پول در می‌آورند اما خدمات ارائه نمی‌دهند. همچنین برخی گوشی را به صورت قاچاق وارد کشور می‌کنند، اما به استاندارد و سلامت این محصولات توجه نمی‌کنند که در نهایت برای سلامت کاربر خطر ایجاد می‌کند. در همین راستا و برای مبارزه با تلفن‌های همراه قاچاق در بازار،‌ دولت بار دیگر فاز نخست طرح رجیستری با پایش کل شبکه اپراتور‌های موبایل را از ۲۸ مهر آغاز کرد.

گوشی‌های قاچاق قبل از رجیستری، مجاز هستند

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره نگرانی مردم از قاچاق تلقی‌شدن گوشی‌هایشان، توضیح داد: مردم نباید نگران گوشی‌هایی که هم اکنون از آن استفاده می‌کنند، باشند زیرا گوشی‌هایی که پیش از این به صورت قاچاق وارد کشور شده‌اند مجاز تلقی می‌شوند تا مردم دچار مشکل نشوند. موضوع این طرح گوش‌های قاچاق بعد از زمان اجرای طرح است. محمدجواد‌آذری‌جهرمی درباره توصیه برای نخریدن گوشی پس از رجیستری، اظهار کرد: در تلاش هستیم افزایش قیمت موبایل با اجرای رجیستری برای کاربر تاثیری نداشته باشد.

افزایش قیمت موبایل بدون هیچ‌دلیلی یک دزدی محسوب می‌شود و این هشدار موجب مهار بازار شد. او با بیان اینکه سناریوهای زیادی برای اجرای طرح رجیستری در نظر گرفته‌ایم که هماهنگی بین‌دستگاهی نکته بسیار مهم در اجرای درست این طرح است، گفت: باید در گمرک، تجهیزات وارد شده را به دقت چک کنیم و ببینیم از کجا وارد می‌شوند و اپراتورها هم با توجه به ظرفیت‌های خود باید این فضا را پایش کنند تا به این ترتیب تنها به گوشی‌هایی خدمات دهیم که از مبادی قانونی وارد کشور شده‌اند.

وزیر ارتباطات با اشاره به افزایش قیمت موبایل در روزهای اخیر، گفت: فاز پایش طرح رجیستری موبایل آغاز شده، اما هنوز این طرح اجرا نشده است. ارزش واردات موبایل به ایران هزینه بسیار زیادی است و بخش بزرگی از این بازار به بخش غیررسمی یا همان قاچاق مربوط است. روز اول اجرای رجیستری شاهد کلاهبرداری‌هایی بودیم که باعث شد قیمت‌ها به‌صورت کاذب و حبابی ناشی از سود شبکه‌های منفعت‌طلب افزایش پیدا کند. البته نمی‌توان گفت با اجرای رجیستری موبایل هیچ‌افزایش قیمتی نداریم اما در تلاش هستیم این افزایش قیمت برای کاربر تاثیری نداشته باشد.

سوء‌استفاده از طرح رجیستری

در حالی که تنها چند روز از آغاز طرح رجیستری تلفن همراه گذشته است،‌ زمینه برخی از سودجویی‌ها همچون جابه‌جایی گوشی‌های نو با کارکرده، تغییر لوازم جانبی آن با نمونه‌های فرعی و حتی دست دوم را فراهم کرده که این امر در نهایت حقوق مصرف‌کننده را ضایع می‌کند. یکی از مدیران ارشد وزارت صنعت، معدن و تجارت در این باره، گفت: گوشی‌های تلفن همراهی که قبل از اجرای طرح رجیستری و به هر طریقی (مجاز یا غیرمجاز) به کشور وارد و فروخته شده، خریداران آنها هیچ‌گناهی مرتکب نشده‌اند؛ بنابراین برنامه‌ریزی‌ها مبنی بر این است که این گوشی‌ها دست مردم بوده و پیش از اجرای این طرح فعال شده‌اند لذا هیچ‌تعرضی به آنها نمی‌شود و مردم بتوانند بدون مشکل از دستگاه‌های خود استفاده کنند.

او افزود: اما اینکه گفته می‌شود «برخی از مغازه‌داران تلفن‌های همراه موجود در مغازه‌های خود را پیش از آغاز این طرح فعال کرده‌اند و با قرار دادن سیم‌کارت در آنها اولین تماس را برای اینکه در طرح رجیستری به مشکلی برنخورند برقرار کرده‌اند»، به دلیل این است که بالاخره این طرح باید از یک نقطه‌ای شروع می‌شد و اگر چنین کاری انجام نمی‌دادند زیان سنگینی مرتکب می‌شدند. اما فروشندگان باید به مردم اطلاع دهند که این تلفن‌های همراه یک بار باز و تماسی به این هدف با آنها برقرار شده است.

هیچ فروشنده‌ای تخلف نکرده

همچنین نایب‌رئیس اتاق اصناف تهران گفت: هیچ‌فروشنده‌ای تخلف نکرده و بی‌انصافی است که بخواهیم همه فروشندگان را در این زمینه زیر سوال ببریم. اما اجرای طرح رجیستری تلفن‌های همراه طرحی ملی و به نفع مردم و منافع ملی بوده که مورد حمایت همه از جمله بخش خصوصی است، چراکه قبل از آن سودهای هنگفتی توسط واردکنندگان غیرمجاز و قاچاقچیان این کالا کسب می‌شد.

به گفته ابراهیم درستی،‌ این طرح به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شده که با شیب ملایم اجرا شود و ابتدا از برندهای مطرحی که غالبا با قاچاق به کشور وارد می‌شدند، آغاز شود، سپس برندهای دیگر مشمول این طرح می‌شوند تا پس از گذشت حدود یک ماه همه برندها را شامل شود. او اعلام کرد که انجمن واردکنندگان تلفن همراه نیز متعهد شده که در صورت اجرای این طرح نیاز بازار را از طریق واردات رسمی تامین کند.