خیز ریاض به‌ سوی اصلاحات با فرمان «بن‌ سلمان»

روزنامه شرق نوشت: «ما به سمتی می‌رویم که قبلا در آن قرار داشتیم، کشوری که آغوشش به سمت تمام ادیان و دنیا باز است»؛ این بخشی از سخنان «محمد بن‌سلمان»، ولیعهد تازه‌کار عربستان است که آرزو‌های زیادی برای ریاست در سر دارد.

ولیعهد عربستان در نشست ابتکارات سرمایه‌گذاری در ریاض، گفت که عربستان سعودی به اسلام متعادلی که آغوشش برای تمام ادیان باز است، رو خواهد کرد. این سخنان پس از یک‌سری تحولات جدید در این کشور بیان می‌شود؛ تحولاتی از‌جمله صدور اجازه رانندگی برای زنان.

بن‌سلمان بر این باور است که کشورش به ریشه‌کن‌کردن افکار افراطی خواهد پرداخت؛ مسیری که پیش‌از‌آن عربستان در آن قرار نداشته است. ولیعهد جوان سعودی که به گفته بسیاری از تحلیلگران به‌زودی بر مسند پادشاهی می‌نشیند، در این نشست بارها تکرار کرد که «بدون ایجاد یک قرارداد اجتماعی میان شهروندان و دولت، پیشرفت اقتصادی و تغییرات آن شکست خواهد خورد. او ادامه داد: «باید به کودکان یک زندگی اجتماعی داد، سرگرمی و تفریح باید برای کودکان فراهم باشد. اکنون آنها کسل و بی‌حوصله‌اند. یک زن باید بتواند خودش تا محل کارش رانندگی کند. بدون این تغییرات ما شکست خواهیم خورد، همه این را می‌دانند؛ مگر مردمان شهرهای کوچک که آنها هم یاد خواهند گرفت».

در جریان این نشست سلمان از اعتماد به نسل جدید این کشور برای دوران پس از وابستگی عربستان به نفت سخن گفته و از‌جمله به بهره‌گیری کشورش از انرژی خورشیدی اشاره کرده است. او گفته است: «۷۰ درصد جمعیت کشور زیر ۳۰ سال دارند. اجازه نمی‌دهیم که ۳۰ درصد عمر آنها در صف مبارزه با افکار افراطی تلف شود».

این گفته‌های ولیعهد عربستان یک ماه پس از آن مطرح شده که پادشاه عربستان برای نخستین بار اجازه رانندگی زنان را صادر کرد. فرمان جدید پادشاه عربستان درباره رانندگی زنان، در امتداد برنامه‌ اصلاحات در عربستان با نام «چشم‌انداز ۲۰۳۰» صادر شده که ولیعهد این کشور، محمد بن‌سلمان، برای مدرن‌کردن جامعه عربستان و نزدیک‌ترکردن آن به جامعه جهانی ارائه کرده است.

بر‌اساس این قانون جدید، زنان از ماه ژوئن ۲۰۱۸ می‌توانند رانندگی کنند. این تصمیم گرچه با واکنش محافظه‌کاران روبه‌رو شده؛ اما از سوی فعالان مدنی با استقبال روبه‌رو شده است. ماه گذشته عربستان سعودی اجازه داد تا زنان این کشور در جشن ملی این کشور در استادیوم حضور یابند؛ اقدامی که از سوی محافظه‌کاران با انتقاد روبه‌رو شد. برنامه فستیوال جشن ملی شامل آتش‌بازی، رقص نور و کنسرت در استادیوم ملك فهد در شهر ریاض برگزار شد. در سال ۲۰۱۵ هم زنان عربستان توانستند در انتخابات شوراهای شهر این کشور رأی دهند.

ولیعهد عربستان گفته: «تحول اقتصادی مهم است؛ اما پایه اصلی باید بر تحولات اجتماعی باشد. شما نمی‌توانید بدون این تحولات به آن دیگر برسید، سرعت تحولات اجتماعی یک امر کلیدی است».

با وجود این تحولات، عربستان همچنان با انتقادهای گسترده نسبت به نقش حقوق بشر در این کشور روبه‌روست. سینما، تئاتر و اختلاط زنان و مردان همچنان در این کشور ممنوع است و آزادی بیان نقض می‌شود. برخی از فعالان شبکه‌های اجتماعی تأکید کرده‌اند که عربستان سعودی هنوز فاصله زیادی تا برابری جنسيتی دارد. از‌جمله سازمان عفو بین‌الملل درباره رانندگی زنان گفته: «این تنها یک قدم است. ما باید محو تمام قوانین تبعیض‌آمیز را در عربستان شاهد باشیم».

ساخت شهرکی با سرمایه ۵۰۰ میلیارد دلاری

در‌این‌حال، محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان، از پروژه عظیم ایجاد یک شهرک ویژه با سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری پرده‌برداری کرد؛ بخش‌‌هایی از این پروژه در خاک کشورهای مصر و اردن ساخته خواهد شد. این پروژه عظیم شهرک‌سازی که با نام «نئوم» شناخته می‌شود، بخشی از برنامه کلان «چشم‌انداز ۲۰۳۰» عربستان برای کاهش اتکای این کشور به درآمدهای نفتی است.

به گزارش شبکه العربیه، پروژه «نئوم» در پی جذب سرمایه‌گذاری‌های خصوصی و دولتی است و پیش‌بینی شده که در سال‌های آینده با جذب سرمایه‌‌گذاران محلی و جهانی و همچنین از طریق صندوق ذخیره ملی دولتی عربستان، بالغ بر ۵۰۰ میلیارد دلار در این پروژه سرمایه‌گذاری شود.