نقدی به برنامه اردکانیان در بخش آب

خبرگزاری ایسنا: عضو هیأت علمی دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران درباره برنامه پیشنهادی وزیر نیرو گفت: در برنامه پیشنهادی کاندیدای وزارت نیرو که جامع تهیه شده است برنامه‌های بالادستی و توسعه به خوبی دیده شده هرچند ممکن است در ظرف زمانی چهار سال محقق نشود و شاید هم برخی از آنها جامه عمل پیدا نکنند اما به لحاظ گستردگی و جامعیت مناسب به نظر می رسد که این برنامه پنج تا شش ویژگی دارد.

امین سارنگ، اظهار کرد: به نظر می رسد که برنامه اردکانیان مهم‌ترین برنامه‌ای باشد که با شخصیت و اعتقاد فرد کاندیدا هماهنگی دارد و با پیشینه ۲۰ سال قبل او ناهمخوان نیست و این برنامه ارائه‌شده صرفاً برای رأی اعتماد از سوی مجلس ارائه نشده است و واقعیت موجود و نیازهای آتی بخش اب است.

این کارشناس مدیریت منابع آب ادامه داد: این برنامه ارائه‌شده تعارض و پارادوکس‌هایی در مدیریت قبلی وی با بحث‌های کنونی ندارد و برای جلب نظر مخاطب خاص و دوره خاص نیست؛ چراکه برنامه او سعی کرده است یک گفتمانی را مطرح کند که آن همانا بحث حکمرانی خوب در حوزه آب است.

عضو هیأت علمی دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران ادامه داد: در برنامه وزیر پیشنهادی نیرو یک پیوستگی بین موضوعات پیدا می‌شود و همان‌طور که به آب توجه شده با پساب، انرژی تجدیدپذیر و خاک توجه شده است.

وی افزود: در تمام مناطق و مکان‌های مختلف تأکید شده است که حوزه آب یک حوزه فنی و عام کشور است و باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کرد که به اجماع صد درصدی برسیم. و مبحث حل مشکلات یک شکل درون‌زا دارد؛ چراکه مسئله آب یک حوزه بیمارگونه دارد و آیا قرار است این مسئله برونزا حل شود؟ نه، این‌طور نیست؛ چراکه موضوع آب می‌تواند با نگاه درون‌زا مشکلات خود را حل کند.

سارنگ تصریح کرد: این حوزه نیروی انسانی قوی و متخصص به عنوان پتانسیل در دست دارد؛ چراکه در طی این سال‌ها شش تا ۷۰۰۰ فارغ‌التحصیل در حوزه آب تربیت و معرفی شده است.

عضو هیأت علمی دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران در خصوص اطلاعات از سیمای آب کشور که مطرح شد گفت: وضعیت بخش آب اوضاع مناسبی ندارد و مریض‌احوال است و حجم مسائل و مشکلات آن نسبت به پتانسیل آن‌که بالفعل شده، بیشتر است. بنابراین تصور می‌کنم تنزل موضوع به سد و ساخت سازه، صرفاً تنزل دادن بحث مشکلات آب است. پس مجموعه موضوعات فراتر از این نگاه سازه ای و غیرسازه ای است، بنابراین این طرز تفکر که این فرد پیشنهادی وزارت نیرو نگاه سازه‌ای دارند و الآن این‌طور نیست، شاید زیاد مطلوب و مناسب نباشد و برنامه ایشان نسبتا کامل و جامع و هم سازه ای و هم غیر ان است.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که کمتر به آن پرداخته شده، آلودگی و کیفیت آب شناخته می شود؛ چراکه بحث کیفیت آب به‌مراتب عمیق‌تر و جدی‌تر است.

سارنگ تصریح کرد: ۳۰ سال در آمریکا دستورالعمل آب پاک را مطرح کردند، اما بعدها متوجه شدند ۶۰ تا ۷۰ درصد آب رودخانه‌ها هنوز مشکل دارد، پس بنابراین باید هزینه زیادی انجام دهیم تا همین آب کم را با کیفیت بالا تأمین کنیم لذا در این دوره باید به مبحث کیفیت بیشتر توجه شود

عضو هیأت علمی دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران اضافه کرد: سؤال دیگر این است که در حوزه مشارکت عمومی مردم چه برنامه است حال حاضر در کشور چند تشکل آب‌بر داریم و چگونه باید بیشتر شود و آیا چند دریاچه مثل دریاچه ارومیه در برنامه هست که باید احیا شوند؟ بحث های احیا یک موضوع راهبردی است که باید پرداخته شود

این کارشناس مدیریت منابع آب افزود: همواره در ایران بحث آمار وجود داشته و این موضوع در بخش آب و اینکه از داده‌های آب رنج ببریم، وجود دارد، در حالی‌که آمار باید به‌روز و در دسترس باشد.

سارنگ ادامه داد: پس باید از مرحله شناسایی و پایش به سمت به‌روز شدن اطلاعات گام برداریم، یعنی باید اطلاعات آب همانند اطلاعات بانکی به‌روز باشد و حسابرسی آب را به صورت دقیق و به صورت جدی در اختیار داشته باشیم و بحث آلودگی و کیفیت آب را گسترده‌تر ببینیم.

وی در خصوص راهبردهای مطرح‌شده گفت: ارتقای سطح تعاملات در شورای عالی آب باید به‌طور جدی پیگیری شود؛ چراکه وزیر و شخص رئیس‌جمهور در رأس آن نقش مهمی در شورای عالی آب دارند.

عضو هیأت علمی دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران ادامه داد: تقریباً تمام وزرا در شورای عالی آب حضور دارند و اگر همین راهبردها و تفاهمات و تعاملات را در شورای عالی آب افزایش دهیم، می‌توانیم گام‌های خوبی برای بخش آب برداریم.

سارنگ افزود: پس اگر رئیس‌جمهور مباحث مطرح‌شده در شورای عالی آب کمک کنند مثل همیشه، مدیریت اب می‌تواند مؤثرتر باشد.

وی افزود: این همه نیرو و اشتغال در بخش آب اگر ایجاد شود، می‌تواند یکی از راهبردهای مهم باشد، پس استقرار حکمرانی خوب یکی از موارد مهم و مؤثر در توسعه است.

عضو هیأت علمی دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران در خصوص ورود و مشارکت بخش خصوصی گفت: ورود و مشارکت بخش خصوصی یک موضوع جدی تبدیل شده، و در برنامه وزیر پیشنهادی نیرو بخوبی اعلام شده که چگونه بخش خصوصی می‌تواند ورود کند، پس نباید تنها به خزانه کشور متکی بود و منتظر خزانه ماند؛ چراکه خزانه نیز مثل سفره‌های آب زیرزمینی شده که مدام از آن برداشت شده است باید منابع تولید کرد

به گفته سارنگ بخشی از موضوعات اب در رودخانه‌ها در حوزه‌های شهری هستند که می‌توانیم این تهدید را به فرصت تبدیل کنیم و هیچ وزیری در زمان رأی اعتماد متأسفانه به آن توجه نکرده بود اما در برنامه اردکانیان، وزیر پیشنهادی وزارت اشاره شده است به ظرفیت اکولوژیک سیستم و شهر.