تحلیلی بر ناآگاهی ولیعهد عربستان از تاریخ

رضا دهنوی در دیپلماسی ایرانی نوشت: اخیرا محمد بن سلمان، ولیعهد تازه به قدرت رسیده عربستان در مصاحبه با گاردین ادعا کرده است که عربستان در سی سال گذشته روندی «عادی» را طی نکرده و دکترین های سخت گیرانه و انعطاف ناپذیر که در واکنش به انقلاب ایران بر این کشور حاکم شد علت این مشکل بوده و مقامات مختلف (سعودی) «نمی دانستند چگونه باید با آن مقابله کنند.»

در این زمینه مطالب زیر قابل تامل است:

- سیاست عربستان در چند سال گذشته مقصر جلوده دادن جمهوری اسلامی ایران در مشکلاتی است که آن کشور در نظام بین الملل ایجاد کرده است. ایجاد و پشتیبانی فکری، مالی و انسانی از گروه القاعده، حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر، کشتار مردم یمن و ویران کردن زیرساخت های آن کشور فقیر، راه اندازی جنگ داخلی در سوریه و ... نمونه هایی از این دست است.

- در صورتی که ولیعهد عربستان از سر ناآگاهی تروریسم پروری عربستان را واکنشی به انقلاب اسلامی ایران دانسته باشد به نظر می رسد بهترین شخصی که می تواند وی را در این زمینه آگاه کند پدرش، ملک سلمان، پادشاه کنونی عربستان است. بر اساس اسناد موجود پس از حمله شوروی به افغانستان، بلوک غرب بویژه آمریکا و و انگلستان که امکان رویارویی مستقیم با شوروی در افعانستان را نداشتند راهبرد استفاده از جهادگرایان سلفی را برای این کار در نظر گرفتند.

در این راهبرد عربستان نقش اصلی را پشتیبانی فکری، مالی و انسانی پیدا کرد. لذا کمیته عالی جمع آوری کمک و تحریک مردم برای جهاد تشکیل شد و رئیس آن را شاهزاده سلمان ابن عبدالعزیر، پادشاه کنونی عربستان برعهده گرفت. در آن زمان تبلیغات بسیار زیادی در رسانه ها و مساجد و انجمن های خیریه عربستان برای جمع آوری کمکهای مالی و تحریک مردم برای جهاد در افغانستان صورت گرفت و افغانهای عرب بر همین اساس شکل گرفت. در این زمینه "شیخ عبدالله عظام" با نوشتن کتاب "آیات الرحمن فی جهاد الافغان" نقش کلیدی داشت. کار به جایی رسید که انور سادات، رئیس جمهور وقت مصر نیز بر پشتیبانی کشورش از جهاد در افغانستان تاکید کرد.

در همان دوران بود که رونالد ریگان تعدادی از جهادگرایان عرب را در کاخ سفید به حضور پذیرفت. روزنامه های غربی عکس بن لادن را چاپ کردند و او را قهرمان نامیدند. زبیگنیو برژینسکی، مشاور امنیت ملی رئیس جمهور آمریکا نیز در جمع جهادگران در افغانستان حاضر می شد و اعلام می کرد که خدا با شماست. همین جهادگرایان بعدا سازمان القاعده را ایجاد کردند، لذا غرب آنها را تروریست نامید. حتی قرضاوی که هم اکنون در راس لیست تروریستی اعلام شده توسط عربستان سعودی و امارات متحده عربی قرار دارد در مراسمی که توسط دولت عربستان در سال ۱۹۸۱ گرفته شد به عنوان مهمترین شخصیت جهان اسلام معرفی شد. در سال ۲۰۰۰ نیز شیخ محمد، ولیعهد امارات در مراسمی از قرضاوی تجلیل کرد و اعلام داشت همه ما شاگرد شما هستیم.

- حمد بن جاسم، نخست وزیر و وزیر امور خارجه پیشین قطر اخیرا در مصاحبه ای با رسانه ها آشکارا از نقش قطر، ترکیه، عربستان و آمریکا در پشتیبانی از گروه های تروریستی سوریه خبر داد و گفت: کمک های قطر با هماهنگی آمریکا نخست به ترکیه فرستاده می شد و پس از آن توسط نیروهای آمریکا و عربستان و ترکیه توزیع می شد.