آدم‌ها لباس حق بر تن و کارهای باطل می‌کنند!

شفقنا: نایب رئیس مجلس شورای اسلامی از بروز انواع فسادها گله‌مند است و از ضرورت اصلاح ساختارها سخن می‌گوید و از برخی مسئولان انتقاد می‌کند: «مگر می‌شود ما مسئول باشیم و پایین بخورند و ما نفهمیم؟» او از رفتارهای افرادی که به ظاهر ادعای حق دارند، گله دارد و معتقد است: خیلی از آدم‌ها لباس حق بر تن می‌کنند و در این لباس حق، کارهای باطل انجام می‌دهند و اگر کسی بخواهد با او برخورد کند با او دعوا می‌کنند که مثلا تو با رهبری، انقلاب و حکومت مشکل داری! در حالی که مساله ‌این نیست. مسعود پزشکیان در این زمینه به سوالات پاسخ داده است.

برخوردهای فراقانونی و عدم نظارت کافی از جمله موضوعاتی است که شما مدنظر قرار داده‌اید، مشکل ساختار نظارتی ما کجاست که دستگاه‌های مختلف را فسادپذیر کرده است؟

مهم‌ترین مشکل به نظر من نبود یک سیستم داده و اطلاعات است. ما اطلاعات درستی از بسیاری از کارهای خود نداریم.

مثلا؟

بانک‌های متعدد یا کسانی که رشوه گرفتند یا از بانک وام گرفتند و خوردند اما هیچ‌وقت این پول‌ها پیدا نشد! مگر پول گم می‌شود؟ اگر داده در سیستم وجود داشته باشد هیچ پولی گم نمی‌شود. بالاخره پول مسیری را طی می‌کند که می‌توان آن را رصد کرد. وقتی ما این سیستم را درست نمی‌کنیم بنابراین آدم‌هایی را می‌گذاریم که جلوی فساد را بگیرند اما بدون داده و اطلاعات تصمیم گرفتن غلط است. مثل اینکه من پزشک هستم، بیماری آمده و من بدون آنکه از او سوال کنم و معاینه انجام دهم نسخه بنویسم. نسخه را زمانی می‌توانم درست بنویسم که اولا خودم دکتر باشم و دوم اینکه همه اطلاعات مورد نیاز را داشته باشم، آن وقت می‌توانم برای درمان بیمار دستور درمانی درستی ارائه دهم، ولی وقتی اطلاعات را درست نگیرم نسخه نمی‌توانم بنویسم؛ اگر هم بنویسم نسخه من نتیجه نمی‌دهد.

اگر برای هر کاری چه در مجلس و چه در بحث‌های بانکی، مالیاتی، قاچاق، زمین‌خواری و... اطلاعات درستی داشته باشیم کسی نمی‌تواند فساد انجام دهد. مثلا اگر داده‌های زمین دستمان باشد، آیا کسی می‌تواند زمین‌خواری کند؟ چرا نباید اطلاعات زمین در یک سیستم وجود داشته باشد تا هیچ کسی نتواند خلافی انجام دهد؛ نه من بتوانم سند به نام کسی بزنم و نه کسی بتواند سند جعلی به من بیندازد. چرا سند به اسم کسی می‌زنند یا چرا سند جعلی قالب می‌کنند؟ برای اینکه آن داده وجود ندارد و وقتی اطلاعات وجود ندارد حق با کسی است که زور دارد.

چرا تا به حال این سیستم داده راه‌اندازی نشده است؟

متاسفانه به‌جای اینکه کارهای علمی، کارشناسی و تجربه شده در دنیا را انجام دهیم همواره با بقیه سیاسی حرف می‌زنیم و به یکدیگر برچسب می‌زنیم تا با کلمه و بیانی، یکدیگر را از صحنه خارج کنیم تا افراد توانمند در جامعه حضور نداشته باشند، افرادی که قدرت این را دارند که برخورد کنند. وقتی کسی با این فسادها برخورد می‌کند کنار می‌رود، چون شخص فاسد نمی‌تواند دلیل این کنار گذاشتن را کارهای فاسد خود اعلام کند. بنابراین فورا این برچسب را به فرد توانمند می‌زند که تو مثلا ضد رهبری و مملکت بودی و تو برانداز هستی. پس چنین مساله‌ای را باید درست کنند تا بتوانند افرادی را از صحنه خارج کنند و در واقع با این حرف‌ها جو مغشوش و ناآرامی ایجاد می‌کنند.

شفافیت زمانی امکانپذیر است که نتوان این برچسب‌ها را به همین راحتی زد ولی ما خیلی راحت آن کارها را می‌کنیم در نتیجه هیچ مدیری جرأت نمی‌کند برخورد کند، چون خیلی از آدم‌ها لباس حق بر تن می‌کنند و در این لباس حق کارهای باطل انجام می‌دهند و اگر کسی بخواهد با او برخورد کند با او دعوا می‌کنند که تو با رهبری، انقلاب و حکومت مشکل داری! در حالی که مساله ‌این نیست. افراد در جامعه مستقیما با انقلاب و حکومت و رهبری چه مشکلی دارند؟ درگیری‌های فردی در آن قسمت یا نرسیدن به هدف‌هایشان است که باعث می‌شود چنین برچسب‌هایی به دیگران بزنند. چون نمی‌تواند بگوید چرا اجازه گرفتن رشوه یا قاچاق را به من نمی‌دهی، پس همین آدم‌هایی که لباس حق بر تن کردند آدم‌هایی را که صادق و عالم هستند را یک جوری از صحنه به در می‌کنند.

پس چه باید کرد؟

باید تلاش کنیم این تفرقه، شکاف و جو بی‌اعتمادی را از میان یکدیگر برداریم و این عقده‌ها و گره‌هایی را که در دل جامعه وجود دارد، حل کنیم و بر اساس داده‌ها و اطلاعات دقیق با فساد، زمین‌خواری، قاچاق و افراد برخورد کنیم.

بروز فسادهای گوناگون در جامعه زمینه افزایش فسادپذیری در بخش‌های مختلف جامعه را فراهم کرده است. شما به عنوان نایب رئیس مجلس چه پیشنهاد پیشگیرانه‌ای برای کاهش این معضل دارید؟

الان در مجلس چیزی که من به عنوان یک نماینده پیگیری می‌کنم همین ایجاد سیستم یا ساختار مربوط به داده‌هاست. اگر بتوانیم این کار را انجام دهیم و شبکه‌های اطلاعاتی را هم بهم وصل کنیم، معتقد هستم ۹۵ درصد این مسائل جمع می‌شود بدون اینکه با کسی دعوا کنیم، بدون اینکه قوه قضائیه بخواهد کسی را بگیرد و به زندان بیندازد. ما باید کاری کنیم آدم‌ها پایشان نلغزد یا کمتر بلغزد.

ما جاده‌هایی درست کردیم که پاها در این جاده‌ها راحت می‌لغزد، آدم‌های درست هم یواش یواش در دام چیزی می‌افتند که نباید بیفتند. باید جاده‌ای درست کنیم که نرده و چراغ داشته باشد و مشخص باشد. کسی خود را از این جاده کنار نمی‌کشد برای اینکه می‌بیند که دیگران ناظر هستند. زمانی من تخلف می‌کنم که می‌بینم همه‌ این کار را می‌کنند، پس من هم انجام دهم. اگر من بدانم که در صورت تغییر پول و زمین و آیین نامه باید جواب دهم پس به‌این راحتی این کار را انجام نمی‌دهم. این سرعت‌سنجی که در کنار خیابان‌ها گذاشتند چقدر تاثیر داشته است؟

راننده‌ها به دوربین که می‌رسند سرعت خود را کم می‌کنند.

بله، حالا شاید هم خیلی از این دوربین‌ها کار نکند ولی همین ذهنیتی که ‌این چراغ مرا می‌بیند باعث می‌شود ناخودگاه ترمز بزنیم و آرام حرکت کنیم. من که ببینیم جایی من را زیر نظر دارند و اگر این کار خلاف را انجام دهم، باید جواب دهم، پس مراقبت می‌کنم. سیستم داده می‌تواند این کار را انجام دهد. تا زمانی که‌این سیستم‌ها را درست نکردیم و بهم وصل نکردیم و فقط به آدم‌ها اعتماد کنیم وضعیت همین است، چراکه انسان جایزالخطاست.

پیامبر در سوره یوسف می‌فرماید: «نَفْسی إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَهٌ بِالسُّوءِ». من نمی‌توانم نفسم را تبرئه کنم نفس آدم همیشه آدم را به بدی امر می‌کند خدا باید کمک کند. این سیستم است که می‌تواند مرا در مسیر حفظ کند و نگه دارد و این چیزی است که ما الان دنبال آن هستیم و رسانه‌ها هم باید به آن بپردازند. مبارزه با فساد این نیست که برویم بگردیم دزد پیدا کنیم، بلکه باید کاری کنیم تا دزدی صورت نگیرد وگرنه وقتی جاده‌ای لغزنده است، هرچقدر بخواهی پای شکسته می‌توانی پیدا کنی.