گربه‌ سانان ایرانی، از بزرگترین تا کوچکترین

نامش گربه است اما با یک پسوند وحشی. در هر زیستگاهی اعم جنگلی، کوهستانی، استپی، بیابانی، تپه‌ماهوری و حتی نزدیک مناطق مسکونی هم می‌توان آن را دید. طول بدن گربه‌ وحشی ٤٥ تا ٨٠ سانتی‌متر است و وزنش بین سه تا هشت کیلوگرم. گربه وحشی از اجداد گربه اهلی به‌شمار می‌آید و جثه‌‌ای‌ بزرگ‌تر از نوع اهلی دارد. پوزه‌اش کوتاه، سبیل‌هایش بلند، گوش‌هایش بزرگ، دست‌وپایش بلند و باریک، پنجه‌هایش گرد، چنگال‌هایش خمیده و قابل‌جمع‌شدن است. رنگ بدن گربه‌ وحشی بسیار متغیر و از قهوه‌ای تا خاکستری است. گربه‌ وحشی از پستانداران کوچک، پرندگان، خزندگان، ماهی، قورباغه، حشره، حیوانات اهلی مانند مرغ، خروس و بزغاله و گاهی از مواد گیاهی تغذیه می‌کند. از نکات جالب درباره این گربه آمیزشش با گربه‌های اهلی است و به‌همین‌دلیل در طرح و رنگ و جثه‌های متفاوتی دیده می‌شوند، اما مثل گربه اهلی میو‌میو می‌کند.

گربه جنگلی در منطقه خزری، جنگل‌ها، بوته‌زارهای بلند و انبوه، نیزارهای مجاور تالاب‌ها و رودخانه‌ها، مزارع ذرت و نیشکر زندگی می‌کند و برای خودش به صورت انفرادی زندگی جمع‌وجوری دارد. بیشتر دوره فعالیتش اوایل شب و صبح زود است. در مقایسه با دیگر گونه‌های گربه‌سان بسیار باشهامت است و با قدرت از بچه‌هایش دفاع می‌کند. اگر در گوشه‌ای گیر بیفتد، به انسان حمله می‌کند. این نوع گربه شناگر خوبی هم هست و گاهی برای گرفتن ماهی در آب شیرجه می‌رود. طول سر و تنه گربه جنگلی ٦٠ تا ٩٦ سانتی‌متر است و وزنش به چهار تا ١٦ کیلوگرم می‌رسد. حضور این گربه در اکثر مناطق جنگلی خزری و بیشه‌زارهای خوزستان ثبت شده و در سال‌های اخیر بر اثر شکار بی‌رویه و تخریب زیستگاه، جمعیت آن به طور چشمگیری کاهش یافته است، اما خودش از پستانداران کوچک و متوسط به اندازه خرگوش، نوزاد پستاندارانی از قبیل شوکا و گوزن، پرندگان و تخم آنها، مار، قورباغه، ماهی و حشرات تغذیه می‌کند.

گربه پالاس عمدتا از پایکا، جوندگان و پرندگان تغذیه می‌کند. گربه پالاس، تک‌زی است و در حفره ‌جانوران دیگر لانه می‌کند.

کوچک‌ترین گونه گربه‌سان وحشی ایران، به نام گربه شنی با قیافه‌ای دوست‌داشتنی و بامزه و زیبا. این گربه‌سان در نواحی بیابانی و استپی که از حداقل پوشش گیاهی برخوردار است، و در مناطق فوق‌العاده خشک با دمای بالاتر از ٥١ درجه سانتی‌گراد و تپه‌های شنی به‌راحتی زندگی می‌کند. طول سر و تنه گربه شنی به‌طور میانگین ۵۰ سانتی‌متر است و میانگین وزنش ١,٥ تا ٣.٤ کیلوگرم است. جثه‌اش تقریبا مثل گربه خانگی است. موها نرم و متراکم، رنگ موهای پشت، زرد شنی، گاهی با نوارها و خال‌های نسبتا تیره و پایین بدن سفید است. سري پهن و گوش‌هايي بزرگ و پهن دارد كه با فاصله به نسبت زیاد از هم قرار دارند. دست‌وپا کوتاه است. گوش‌هایي بزرگ و شنوایی‌اي فوق‌العاده قوی دارند که حتی امواج ماورای صوت ناشی از حرکت جانوران در زیرزمین را هم دریافت می‌کنند. این ویژگی، همچنین آنها را قادر می‌كند در هنگام نزدیک‌شدن، تعقیب‌کردن و حمله به شکار فاصله‌ها را بسیار دقیق محاسبه کنند.