جزئیات یک طرح احتمالی برای مسکن کم‌درآمدها

حامد سلطانی‌نژاد در خصوص عرضه مسکن متری در بورس کالا، گفت: برای فروش مسکن، ابزاری تهیه شده که بتواند سبدی از مسکن تعریف و روی آن، شاخص تعریف شود؛ به این معنا که افرادی همواره در بازار وجود داشته باشند که تمایل دارند در ازای این شاخص، متراژ مشخصی از بیس مسکن را به مردم و متقاضیان تحویل دهند و مابه التفاوت مواردی مانند طبقه، نور و کیفت ساختمان را به صورت دیسکانت اف پرمیوم در زمان تحویل از مشتری دریافت کنند؛ به این معنا که فرض کنید طبقه اول یک واحدی در منطقه، ملاک قرار گیرد و اگر کسی طبقه ۵ را خواست، موقع تحویل پول اضافه‌تری موقع تحویل پرداخت کند؛ ولی حداقلش این است که فرد توانسته خود را در مقابل تورم افزایش قیمت مسکن و مشکلاتی که در بحث قیمت وجود دارد، هج کرده باشد.

سلطانی نژاد گفت: در مورد این طرح با چند تامین سرمایه صحبت کرده ایم و قرار است که طرح نهایی آن ارایه شود؛ بر همین اساس، اگر این طرح در شورای عالی بورس به تصویب برسد، قابل اجرا خواهد بود و اگر نیاز باشد با سایر نهادها همچون شورای عالی مسکن نیز در میان گذاشته خواهد شد.

وی تصریح کرد: در بازار مسکن تلاش شده تا به یک ابزاری در بورس کالا برسیم که پس‌انداز مردم را افزایش دهد؛ این در حالی است که در بخش مسکن، فردی که می‌خواهد در این بخش پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری داشته باشد، می‌تواند مستقیما با شاخصی که طراحی شده، در ملک سرمایه‌گذاری کند.

مدیرعامل بورس کالا با بیان اینکه بسیاری از مردم، دغدغه تامین مسکن فرزندان خود در آینده را دارند، افزود: این دغدغه به خصوص در شهرهای بزرگ وجود دارد و اگر امکان این وجود داشت که بتوان آن را حل کرد، گام بزرگی در تامین مسکن نسل جوان برداشته می‌شود؛ البته بورس کالا هنوز به یک شاخص مناسب برای اینکه آن ابزار شرعی باشد، نرسیده است؛ این در حالی است که شاخص‌هایی در دنیا در این حوزه وجود دارد؛ ولی مطابق با شرع نیستند.

وی با بیان اینکه با سلف مسکن، کار را شروع خواهیم کرد، تصریح کرد: سلف مسکن(پیش‌خرید نقدی با قیمت معین)، در مورد پروژه‌های انبوه جواب می‌دهد؛ به این معنا که پروژه‌هایی که پیمانکار بزرگ دارد می‌تواند در این حوزه استفاده شود؛ اما پروژه‌هایی که همه مردم بتوانند از آن استفاده کنند، هنوز در کشور وجود ندارد؛ البته فرض کنید این امکان وجود داشته باشد که سرمایه‌گذاری از سوی مردم صورت گیرد؛ آنگاه اگر مسکن هر چقدر گران یا ارزان شود، فرد متضرر نخواهد شد؛ این در حالی است که ممکن است برخی افراد پول کافی نداشته باشند تا آپارتمان ۱۰۰ متری خریداری کنند، اما با این روش می‌توانند ۲۰ متر از یک ملک را بخرند؛ یعنی پول خود را جایی سیو کرده‌اند که متناسب با قیمت مسکن، ارزش می‌یابد و فرد همواره مطمئن است ۲۰ متر مسکن دارد و در نهایت به مرور می‌تواند متراژ آن را بالا برد.

سلطانی‌نژاد افزود: این اتفاق خوبی است که می‌تواند رخ دهد؛ البته در گذشته اوراق مشارکت سرمایه‌گذاری مسکن وجود داشت که ابهاماتی دارد که باید در مورد آن کار شود؛ پس در مورد مسکن نیازمند تصمیم‌گیری کلی در حوزه مسکن هستیم و فعالان این حوزه باید کمک کنند تا این طراحی برای بازار مسکن صورت گیرد. این در شرایطی است که فروش متری مسکن چند بار اجرا شده و موفق نبوده است.

وی اظهار داشت: البته طرحی را هم می‌توان اجرا کرد که یک نفر در یک پروژه، چند متر از یک مسکن را خریداری کند؛ یا یک واحدی از ملک را خریداری کند که هر موقع خواست آن تبدیل نماید، به هرحال عرضه کنندگان در این طرح، انبوه سازان هستند؛ چراکه برای این مکانیزم، نمی‌توان عرضه‌کنندگان خرد را تعریف کرد؛ بنابراین هر چه که وابستگی این اوراق وابستگی به مسکن زیادتر باشد، بهتر جواب می‌دهد.

مدیرعامل بورس کالا خاطرنشان کرد: به هرحال چون مسکن خیلی کالای همگنی نبوده و قابل استانداردسازی نیست؛ در نظر گرفتن ابزار برای آن، سخت است. به این معنا که آپارتمانی که در طبقه دوم واقع شده با نمونه‌ای که در طبقه پنجم قرار دارد؛ آفتابگیر است یا رو به سایه، و اینکه چه مصالحی در آن به کار رفته، قیمت را متفاوت می‌کند؛ پس استانداردپذیری آن سخت است؛ ولی در پروژه‌های انبوه، چنین مکانیزمی جواب می‌دهد.

سلطانی نژاد ادامه داد: اینکه فروش متری یا پیش فروش متری انجام شود، امکان پذیر است؛ ولی همه گیر نیست و تنها در برخی مناطق امکان اجرای آن وجود دارد؛ به عنوان نمونه باید در مناطقی مانند منطقه ۲۲ تهران که پروژه‌های بزرگی در دست است، این طرح را اجرایی کرد؛ به هرحال به طور قطع این طرح باعث تجهیز منابع می‌شود؛ البته میزان آن زیاد نیست.