بستر استفاده ایران از ظرفیت اتحادیه اروپا

عبدالحسین طوطیایی . پژوهشگر کشاورزی در روزنامه شرق نوشت: «فیل هوگان» کمیسیونر کشاورزي اتحادیه اروپا در رأس هیئتی ٧٠ نفره، متشکل از مقامات عالی‌رتبه تجاري و سرمایه‌گذاران ٢٠ کشور اروپایی در بیستم مهر جاری به ایران آمده است. سفر نمایندگان شرکت‌های تجاری کشاورزی قاره اروپا به کشورمان می‌تواند نشان از وزیدن نسیم ثبات و خبر از رونق سبز‌فامی برای سرزمین ما نیز داشته باشد.

کمیسیونر کشاورزي اتحادیه اروپا در دیدار با اسحاق جهانگیري، معاون‌اول رئیس‌جمهور درباره آینده روابط ایران و اروپا در پسابرجام و البته پیامدهاي هشدار رئیس‌جمهور آمریکا درباره برجام نیز گفت‌وگوی مفصلی را انجام داد. این مقام ارشد اروپایی روز پرترافیکی را در نخستین روز سفرش پشت سر گذاشت. او هم در دیدار با فعالان اقتصادي و هم با وزیر جهاد کشاورزي از آمادگی اتحادیه اروپا براي گسترش همکاري‌هاي اقتصادي به‌ویژه در عرصه تجارت و سرمایه‌گذاري بخش کشاورزي و صنایع مکمل آن خبر داد.

مدت‌هاست کرکس‌های جنگ‌طلب جهانی با پرواز در آسمان خاورمیانه و بلعیدن بخش عمده‌ای از منابع مالی و نیروی انسانی آن همچنان در تدارک گسترش آتش جنگ در دیگر کانون‌های منطقه هستند. آنها با زدن بر طبل جنگ‌های نیابتی چه بسا به کشورهای خود نوید رونق و شکوفایی می‌دهند. در چنین شرایطی اولین سفر کمیسیونر کشاورزی اروپا با چنین کمیت و کیفیتی و احتمالا گشودن دفتر نمایندگی می‌تواند هم نشانه‌ای از ثبات کشورمان و هم پیام‌آور ارتباطی دو سویه و هم‌تراز برای توسعه کشاورزی کشورمان در مناسباتی برد-برد باشد؛ اما از آنجا که این سفر تجاری و سبز‌رنگ در فضایی آمیخته از التهابات منطقه‌ای و هیاهوهای زنجیره جنگ‌طلبان و اسلحه‌فروشان بین‌المللی انجام می‌شود، باید این مناسبات تجاری و کشاورزی در نهایت آرامش، اعتماد‌به‌نفس و تکیه بر توانایی‌های بالقوه کشورمان در عرصه تولید تحقق یابد.

در چنین ترافیک تندی، مدیریت کشاورزی کشورمان بايد بیش از مبادله کالا، در گام نخست به جذب سرمایه‌گذاری‌ها در ارتقای بخش کشاورزی و همراه با دریافت فناوری‌های نوین به‌ویژه در زمینه تولید بذور هیبرید، پرورش دام، توسعه باغات زیتون و... تأکید كند. برنامه‌ریزی وزیر جهاد کشاورزی در خلال دولت یازدهم بر تراز متعادل صادرات و واردات و به‌اصطلاح «بازار در برابر بازار» توجه داشت.

امید است کماکان به برقراری روح این تعادل در انبوه این توافق‌نامه‌ها عنایت كنند. خوشبختانه مهندس حجتی در این مذاکرات به مواردی از جمله کاهش تعرفه واردات از ایران در اتحادیه اروپا تأکید كرد. او در این دیدار با اشاره به تولید ٩٤ درصد زعفران دنیا در ایران، از آمادگی همکاري براي ثبت و برندینگ با اتحادیه اروپا براي صادرات رسمی این محصول و نیز آمادگی ایران براي حذف موانع تعرفه‌اي و یکسان‌سازي ضوابط تجاري براي صادرات به اروپا خبر داد. حجتی موانع همکاري‌هاي بانکی با اروپا را یادآور شد که دستگاه‌هاي دولتی و تجار ایرانی براي تجارت با کشورهاي اروپایی از آن رنج می‌برند؛ موانعی که عمدتا از جانب اروپاست. آنچه این نوشتار نیز بر آن تأکید دارد، این است که اگرچه توسعه مبادلات تجاری هم‌تراز و کسب فناوری‌های اساسی و دانش‌بنیان می‌تواند در این برهه زمانی، پیام آرامش را به‌همراه داشته باشد؛ اما شرکای اروپایی نباید این گسترش تجاری را هزینه حمایت از تداوم برجام تلقی كنند.

چنین انتظاری و احتمالا اشتیاق غیرملی بعضی از جریانات از واردکنندگان، چه‌بسا موجب نامعادله در تراز صادرات و واردات در بخش کشاورزی شود. امید است اعتمادبه‌‌نفس در بخش کشاورزی و دلبستگی‌های ملی در حوزه تجاری تقویت شده و اتاق‌های بازرگانی کشورمان اکنون بیش از افتادن به دام وسوسه‌های واردات در اندیشه و تدارک صادرات باشند. صادرات تولیداتی از جمله گیاهان دارویی، خشکبار، خرما و حتی مرکبات و سیب درختی و... که بتواند نامعادلات را به ترازی دوسویه و برابر تبدیل كند.