پیش‌ بینی آِینده عربستان از نگاه شیرین هانتر

ایرنا نوشت: استاد روابط بین الملل دانشگاه جورج تاون واشنگتن، عربستان را دچار ایران هراسی مفرط و خودبزرگ بینی قبل از سقوط دانست و گفت: عربستان و رژیم صهیونیستی به طور هماهنگ تلاش می کنند زمینه رویارویی آمریکا با ایران را فراهم کنند.

شیرین هانتر روز دوشنبه در گفتگو با ایرنا افزود: عربستان فکر می کند که می تواند با همکاری اسراییل و آمریکا، ایران را تجزیه کرده و به باور خود به مساله ایران و نفوذ منطقه ای آن پایان دهد.

وی با ناکام توصیف کردن سیاست های حکومت عربستان در منطقه، رهبران آن کشور را بدون درایت توصیف و تصریح کرد که رهبری عربستان دچار ایران هراسی مفرط و خودبزرگ بینی است و این نگاه به منطقه نمی تواند عواقب خوبی برای ریاض در پی داشته باشد.

نویسنده و استاد روابط بین الملل و تاریخ جهان اسلام ادامه داد: گذشته از بعضی سیاست های دولت فعلی ایران، مشکل آمریکا با ایران اساسا مربوط به ماهیت حکومت آن نیست. مساله آنها این است که ایرانی ها می خواهند به عنوان یک بازیگر مهم و مشروع در منطقه شناخته شوند. به نظر آمریکایی ها، ایران بیش از اندازه دنبال نفوذ در منطقه است.

هانتر اضافه کرد: حتی این مساله را آمریکا با ایران پیش از انقلاب هم داشت. محمد رضا شاه یک بار گفته بود که 'دوران سلطه چشم آبی ها به سر رسیده است'. این سخن شاه باعث تغییر نظر آمریکا به او شد. اکنون برخی در آمریکا به دنبال حل دائمی مساله ایران با تجزیه آن هستند.

نویسنده ایرانی-آمریکایی تاکید کرد: هم اسراییل و هم عربستان می خواهند آمریکا را وادار به جنگ با ایران کنند. در این زمینه عربستان می خواهد آمریکا را قانع کند که می تواند به حل مساله فلسطین کمک کند و اعراب را وادار کند که با اسراییل رابطه برقرار کنند.

شیرین هانتر درباره دلایل پشتیبانی همه جانبه دولت ترامپ از سیاست های عربستان گفت: عربستان سال های طولانی است که متحد راهبردی آمریکا بوده است و از این رو پشتیبانی همه جانبه دولت ترامپ از این کشور را باید در این بستر تحلیل کرد و آن را نباید موضوع تازه ای دید.

وی با تاکید بر اولویت داشتن حل و فصل مساله فلسطین برای آمریکا ادامه داد: موضوع دیگر این است که ترامپ می خواهد با جلب همکاری عربستان مساله فلسطین را حل کند. این تندروی های عربستان در لبنان، بعد از دیدارهای سرزده جرد کوشنر، مشاو و داماد ترامپ از ریاض صورت می گیرد. بنابراین به باور من مساله فلسطین هنوز موضوعی کلیدی در منطقه است.

نویسنده ایرانی-آمریکایی اضافه کرد: یعنی مساله فلسطین و امنیت اسراییل دو موضوع محوری منطقه هستند. عربستان اکنون خود را به عنوان کلید راه حل این بحران معرفی کرده است و ایران را مانع اصلی صلح اعراب و اسراییل نشان می دهد. در مقابل، ایران هم به سیاست خود در حمایت از محور مقاومت ادامه می دهد.

هانتر در پاسخ به اینکه موضع جریان های سیاسی در کنگره و کاخ سفید را درباره سیاست های آتش افروزانه رژیم سعودی و سخنان جنگ طلبانه آن علیه ایران چگونه ارزیابی می کنید؟ هم گفت: مساله این است که درباره سیاست های ترامپ اختلاف نظرهایی هست، بطور مثال درباره روسیه و رابطه با اروپا.

وی افزود: متاسفانه در مورد ایران یک نوع اجماعی در داخل آمریکا وجود دارد. کسانی همچون برنی سندرز که خارج از این اجماع صحبت کرده و از گفت وگو با ایران پشتیبانی می کنند، در حاشیه سیاست آمریکا قرار دارند. طرفدارهای اسراییل نقشی بسیار قوی و بسیار بیشتر از آنچه فکر کنیم بازی می کنند.

استاد دانشگاه آمریکا ادامه داد: برای همین، به نظر من، مشکل اصلی اسراییل است و تا زمانی که پشتیبانی آنها از عربستان ادامه دارد، عربستان جسارت آن را خواهد داشت که رفتار تند خود در منطقه را ادامه دهد. خصوصا که در دنیای عرب کسی نمانده که در مقابل عربستان بایستد.

شیرین هانتر درباره آینده روابط سعودی و آمریکا هم گفت: صرف نظر از اینکه در داخل عربستان چه تحولاتی رخ دهد، به نظر من عربستان و آمریکا در آینده قابل پیش بینی متحدان نزدیکی برای هم دیگر باقی خواهند ماند.

**چین و روسیه آماده ایجاد توازن قوای جهانی نیستند

استاد روابط بین الملل دانشگاه جورج تاون یک عامل اساسی تندروی های عربستان را تداوم فضای تک قطبی بین المللی دانست و گفت: یکی از اشکالات سیاست ایران است که متاسفانه هنوز بر این اعتقاد است که روابط بین المللی بر اساس حق و حقوق برقرار است. درحالی که این توازن قدرت است که ماهیت روابط بین المللی را تعیین می کند.

هانتر افزود: در گذشته نوعی موازانه قوا میان شوروی و آمریکا وجود داشت. اکنون این مرز دیگر چندان وجود ندارد. در مسایلی روسیه و آمریکا بین خود سوریه مذاکره می کنند. آن ها تلاش کردند درگیری میان نیروهای هوایی آنها در سوریه رخ ندهد و مرزهایی برای خود تعریف کرده و آن را ملاحظه می کنند اما روسیه نمی خواهد که نقش موازنه کننده را در مقابل آمریکا در قبال ایران داشته باشد.

وی ادامه داد: باید دانست علت تندروی های عربستان این است که ماموریتی به سعودی ها داده شده است. البته به محمد بن سلمان دستور حمله به یمن را نداده بودند اما وقتی این کار را کرد، کسی جلوی او را نگرفت. بعد هم دیدیم چه حجم عظیمی از جنگ افزار به عربستان فروخته شد.

این استاد دانشگاه آمریکا اضافه کرد: این هم تا حدی به از بین رفتن موازنه قوا در سطح بین المللی مرتبط است. یعنی موازنه قوایی که در دوره شوروی بود، دیگر وجود ندارد. چین هم هنوز به دنبال بازی کردن نقش جدی در خارج از منطقه آسیای شرقی نیست تا توازن قوا را در عرصه بین المللی برقرار کند. برای همین، کشورهای غربی یکه تاز شده اند.

استاد روابط بین الملل دانشگاه جورج تاون واشنگتن درباره دستاوردهای خاندان سعودی از سیاست های تند منطقه ای خود گفت: عربستان به نظر در شرایطی است که باید گفت در مرحله خود بزرگ بینی قبل از سقوط است.

شیرین هانتر افزود: به باور من عربستان به تنهایی هیچ کاری نمی تواند بکند. عربستان سعودی بر نفوذ مالی خود اتکا دارد اما به دلیل نبود درایت، نتیجه عکس از سیاست های خود گرفته است. با این حال من نگران هستم که عربستان و اسراییل بتوانند دولت آمریکا را قانع کنند که دست به اقدام نظامی علیه ایران بزند.

وی در پاسخ به اینکه این تلاش چقدر واقع بینانه است؟ گفت: من همیشه توصیه می کنم که باید برای بدترین سناریو آماده باشیم. بدترین کار این است که ساده از کنار تهدیدهای نظامی آمریکا عبور کنیم.

این استاد دانشگاه آمریکا اظهار کرد: بعضی از سیاستمداران آمریکا همچون جیمز متیس وزیر دفاع، نفرت عجیبی از ایران دارند و فکر می کنند ایران عامل مرگ سربازان آمریکایی در عراق و لبنان بوده است. آمریکایی ها هنوز مساله گروگان گیری را فراموش نکرده اند. آمریکا هنوز به دنبال انتقام گیری از این اقدام است که باید گفت ضربه بزرگی بوده است.

هانتر تصریح کرد: من نگران هستم که با وجود فرد ناآگاه و پیش بینی ناپذیری همچون ترامپ در کاخ سفید، در برابر تحریک اسراییل و عربستان کوتاه آمده و وارد اقدام نظامی علیه ایران شود. شما می دانید که جورج بوش پسر کسی بود که شخصا با حمله نظامی به ایران مخالفت کرد.

این در خاطرات 'کوندالیزا رایس'، وزیر خارجه پیشین آمریکا آمده است. من نمی دانم فرد نامتعادلی چون ترامپ چگونه عمل خواهد کرد، بخصوص که نمی توان گفت که دیگر مقام های آمریکا تا چه اندازه در برابر حمله نظامی با ایران ایستادگی کنند.