تصمیمات شورا برای زلزله احتمالی در تهران

روزنامه شهروند در گزارشی نوشت: تمام غم و نگراني كه حالا براي زلزله كرمانشاه هست اما احتمال وقوع زلزله در تهران را گوشزد مي‌كند، زلزله‌اي كه كابوس تهران است و به قول رئيس شوراي شهر در تهران حتمي است.

این را نه فقط رئيس شورا كه تاكنون خيلي‌ها گفته‌اند و يك‌بار ديگر هم از سوي محمد سالاري، رئيس كميسيون معماري و شهرسازي شوراي شهر تهران در گفت‌وگو با «شهروند» تكرار شد. او البته اينطور حرف‌هاي خود را شروع كرد: «خدا نكند كه تهران زلزله بيايد، چون وسعت و عمق تخريب آنچنان گسترده خواهد بود كه تصور آن هم براي ما سخت است. تهران گسل‌هاي زلزله زيادي دارد كه وقوع زلزله در آن را حتمي مي‌كند، آن هم در شرايطي كه زيرساخت‌هاي اين شهر دچار مشكل قابل ‌توجهي است. ما كانال‌هاي تاسيسات شهري نداريم، به‌طوري كه تمام شبكه‌هاي توزيع نيروی ما به صورت سنتي، دفني است كه سيستم را آسيب‌پذير مي‌كند.

از سوي ديگر، ميزان بافت فرسوده در تهران با بيش از سه‌هزار و ٧٠٠ هكتار بسيار گسترده است و در كنار آن هم ١٤‌هزار هكتار بافت ناپايدار وجود دارد.» سالاري درباره ساختمان‌هايي توضيح داد كه تا ٢٠‌سال قبل بدون ايمني ساخته شده‌اند، چون در آن زمان مقررات ملي ساختمان نداشتيم: «بعد از تصويب و ابلاغ مقررات ملي ساختمان هم البته در بسياري از ساختمان‌ها اين مقررات اعمال نشد، بنابراين فضاي كالبدي شهر تهران مبتني بر رعايت‌نكردن اصول و قواعد فني و شهرسازي و معماري است.»

اين يك سوي ماجراست و طرف ديگر هم وضعيت نامتوازن مديريت بحران تهران است كه شرايط را سخت‌تر مي‌كند: «مديريت بحران در تهران در حوزه آموزش مردم، در حوزه ايجاد زيرساخت‌هاي لازم، تجهيزات مورد نياز و ايجاد هماهنگي‌ها مشكل جدي دارد. وقتي حادثه پلاسكو در تهران همه ظرفيت مديريت بحران شهر تهران و حتي ساير سازمان‌ها را در يك‌جا جمع مي‌كند اما باز هم مشكل هست، ببینيد اگر در يك مقياس بزرگتر در گستره شهر تهران اتفاق بيفتد، وضعيت به چه شكلي خواهد شد؟ با آن همه حاشيه‌نشيني و سكونتگاه‌هاي غيررسمي.» سالاري در ادامه اين حرف‌هايش توضيحاتي هم درباره استان‌هاي معين تهران هم داد: «شهرهاي اقماري اطرف تهران كه سكونتگاه‌هاي غيررسمي‌اند و حتي زيرساخت‌هاي لازم براي اداره معمولي شهر و روستاي خود را هم ندارند. اين شهرها بيشتر خدمات خود را از تهران مي‌گيرند و اگر مشكلي هم پيش بيايد، نمي‌توانند نقش معين را ايفا كنند. استان‌هاي همجوار ما مثل البرز هم كه نزديك تهران است و اگر اتفاقي پيش بيايد، آن‌جا هم تحت‌تاثير تهران قرار مي‌گيرد و چه بسا وضعيتش بسيار بدتر از تهران است.»

رئيس كميسيون شهرسازي اين را هم گفت كه استان‌هاي قزوين، سمنان، مازندران، گيلان و قم هم كه با فاصله زيادي مي‌توانند به‌عنوان استان معين نقش ايفا كنند: «در اين شهرها توانايي براي مديريت بحران تهران نيست و ظرفيت آنها در حوزه مديريت بحران و ايفاي نقش معين براي تهران بسيار محدود است.» او در نهايت توجه به مديريت بحران، احيا و نوسازي بافت‌هاي فرسوده، ايجاد كانال‌هاي تاسيسات شهري و ايجاد فضاهايي كه در هنگام بحران به درد مسئولان مديريت بحران بخورد، مهمترين اولويت‌هاي شهر تهران در برابر بحران را نام برد

استان‌هاي قم، البرز، مرکزی، گلستان، سمنان و مازندران از سال‌هاي گذشته به‌عنوان استان‌هاي معين تهران معرفي شده‌اند. ناهيد خداكرمي، عضو ديگري از شوراست كه البته در گفت‌وگو با «شهروند» ايده ديگري درباره استان‌هاي معين دارد: «بايد براي هر بخش تهران يك يا دو استان معين درنظر گرفته شود. در داخل تهران هم هر منطقه‌اي مسئول و معين منطقه ديگري باشد و نقش هر محله‌اي هم مشخص شود.» او معتقد است، تكليف سازمان‌هاي مردم‌نهاد هم بايد مشخص باشد و اينكه در اين مواقع چگونه كمك‌ها را به آسيب‌ديدگان برسانند: «بايد فضاهايی كه براي امدادونجات در برنامه ٥ساله شهرداري در نظر گرفته شده است، هرچه سريع‌تر تخليه شود: «در زمينه نيروي انساني به دانش روز دنيا نياز داريم. ما براي فوتبال شهامت آن را داريم كه مربي خارجي بگيريم، چون مي‌گويیم علم آن را نداريم يا مثلا از تجهيزات روز دنيا استفاده مي‌كنيم اما در بحث مهمي مثل مديريت بحران با آزمون و خطا مدير انتخاب مي‌كنيم،

اين در حالي است كه مديران ما هم بايد در كلاس «آ» باشند و مشخص شود كه چه مهارتي براي ساماندهي مديريت بحران دارند.» خداكرمي اين را هم گفت كه در اين زمينه نياز داريم به‌ صورت جدي به اين بحث ورود كنيم، چون تنها هم وظيفه شهرداري و شورا نيست و همه سازمان‌ها بايد به صورت يكپارچه در اين حوزه تلاش كنند: «بايد از آرامش قبل از طوفان خارج شويم. تجهيزات بايد تقسيم شود و به ويژه در استان‌هاي معين هم تجهيزاتي كه نياز هست را تامين كنيم؛ ‌تجهيزاتي كه متناسب با تجهيزات روز دنياست. كشور ما حادثه‌خيز و زلزله‌خيز است، بنابراين فرقي نمي‌كند تجهيزات در تهران باشد يا ازگله و در اين زمينه بايد به‌طور يكپارچه عمل كنيم.» اين عضو شورا معتقد است كه در ساختار مديريت بحران شهر تهران هم بايد دانش و به‌روزسازي مورد توجه قرار گيرد تا اگر لازم باشد، در سطح بين‌المللي آموزش ببينند يا از افراد متخصصي كه در خارج از كشور هستند، به كار گرفته شوند