راهکار روحانی برای حل بحران سوریه

خبرآنلاین: حجت الاسلام حسن روحانی رئیس جمهور که به منظور شرکت در اجلاس سه جانبه ایران، روسیه و ترکیه به سوچی سفر کرده است، در این اجلاس به ایراد سخنرانی پرداخت.

متن این سخنرانی رئیس جمهور بدین شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای پوتین، رئیس جمهور محترم فدراسیون روسیه، جناب آقای اردوغان، رئیس جمهور محترم ترکیه، خانمها و آقایان

در ابتدا مایلم از جناب آقای پوتین به مناسبت برگزاری این اجلاس مهم در شهر زیبای سوچی صمیمانه قدردانی نمایم. جای بسی خشنودی است که کمتر از یک سال پس از آغاز فرایند آستانه توسط سه کشور جمهوری اسلامی ایران، فدراسیون روسیه و جمهوری ترکیه، تلاش های گسترده در زمینه رویارویی با تروریسم و افراط گرایی و فراهم سازی مقدمات حل سیاسی بحران سوریه به ثمر نشسته و چشم انداز نوینی برای پایان بحران سوریه گشوده شده است. بسیار خرسندیم که سه کشور ضمن تاکید بر تمامیت ارضی، حاکمیت، استقلال و وحدت کشور سوریه، متعهدند در جهت ایجاد صلح و ثبات در سوریه از نزدیک همکاری کنند.

بحران سوریه از ابتدا با دخالت مستقیم خارجی، از جمله از طریق استقرار، تجهیز و تسلیح و حمایت همه جانبه از جنگ طلبانی همراه بود که متعاقبا بدنه داعش و النصره را تشکیل داده و در جهت توسعه آتش تروریسم و افراط گرایی در آن دمیدند و همین خود به مهمترین عامل طولانی شدن بحران تبدیل شد. خوشبختانه اکنون در شرایطی هستیم که پایه های داعش فرو ریخته و بقیه گروه های تروریستی نیز در سراشیبی فروپاشی قرار گرفته اند.

این پیروزی بی شک مرهون رشادت ها و فداکاری های مردم عراق و سوریه و داوطلبان، سربازان و جوانان دلیری است که دژهای اهریمنی تروریسم را در هم کوبیدند و شراره های شرارت را خاموش کردند. آنها پیشگامان جامعه جهانی در ستیز با بربریت نفرت انگیزی هستند که به تهدید تمدن بشری برخاسته بود.

ضروری است تداوم مبارزه با تروریسم تا ریشه کنی آخرین هسته های تروریست های تکفیری در سوریه تداوم یافته و تمهیداتی مد نظر قرار گیرد تا مردم سوریه دیگر هیچگاه تحت سلطه تروریسم و عملیات تروریستی قرار نگیرند.

اگر ملت ها و کشورهای منطقه امروز می بایست درسی از بحران ساختگی سوریه بگیرند -- درسی که متاسفانه میلیونها سوری بی گناه بهای آن را با جان و مال خود پرداخته اند-- این است که بدانند بعضی از قدرت های مدعی مردمسالاری و حقوق بشر برای نیل به اهداف کوته بینانه سیاسی و اقتصادی خود در منطقه ما از هیچ اقدامی، حتی استفاده گسترده و ابزاری از تروریسم و خشونت، فروگذار نمی کنند. درسی که این قدرت ها نگرفته اند این است که آثار و تبعات حمایت از تروریسم و افراطی گری در یک منطقه محصور نمی ماند و در صورت عدم برخورد قاطع با تروریسم، اقصی نقاط جهان از این پدیده شوم در امان نخواهد بود.

اینک منطقه در آستانه شرایط جدیدی از خشونت افزایی قرار دارد و پرورندگان تروریسم با نگرانی و هراس از شکست داعش و انتقال افراطی گری خشن به داخل کشور خود می کوشند با بحران آفرینی و ابهام افزایی نسبت به تلاش های ثبات زای ایران، با اقدامات نیروهای مقاومت و از جمله جمهوری اسلامی ایران مقابله نمایند.

مردم سوریه در طول بیش از شش سال گذشته با تروریسم کور تکفیری که با حمایت وسیع مالی ، تسلیحاتی و اطلاعاتی بیگانگان ابعاد گسترده ملی و فرا ملی یافته بود مواجه بوده و در این مصاف نا برابر نیازمند حمایت دولت ها و ملت های دوست برای جلوگیری از سلطه ترورسیت ها و حامیانشان بر سرزمین عربی و اسلامی خود بوده اند.

جمهوری اسلامی ایران اولین دولتی بود که به ندای ملت و دولت سوریه برای کمک به رویارویی با تروریست ها پاسخ مثبت داد و با دعوت دولت قانونی سوریه و با هدف مقابله و نابودی تروریست های تکفیری و جلوگیری از تکرار الگوی بی ثبات ساختن کشورهای مسلمان با حملات خارجی و حمایت از آشوب داخلی، نظیر آن چه در افغانستان و عراق شروع شد، کمک های خود را به مردم سوریه برای بازگشت به زندگی همراه با کرامت و اعاده صلح و امنیت به کشورشان آغاز کرد.

ایران پیش از این هم در افغانستان و عراق هر چه در توان داشت برای تامین امنیت و بازسازی این دو کشور و مبارزه با تروریسم انجام داده و در این کار با نمایندگان قانونی و دولت این کشورها همکاری کرده است. ما در مبارزه با تروریسم بین المللی جدی هستیم و آماده ایم در صورت درخواست دیگر کشورهای منطقه، به آنها نیز در این مسیر کمک کنیم.

متاسفانه برخی کشورها در منطقه ما به تاسی از آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی ایجاد اختلاف و دودستگی بین ملت های منطقه بوده و منافعشان اقتضا می کند مسئولیت نتایج سیاست های بدخواهانه خود از جمله در زمینه گستراندن فرقه گرایی و قوم گرایی را متوجه دیگران کنند.

سیاست های ایران، که حضور فعال در فرایند آستانه یکی از جلوه های آن است، در نقطه مقابل تفرقه افکنان و آشوب طلبان است. راهبرد ایران در منطقه پیرامونی اش بر اساس همکاری نه رقابت، هماهنگی نه تقابل، همراهی با اراده ملتها نه پیروی از دولت های بیگانه و صلح طلبی نه جنگ افروزی بنا نهاده شده است.

من در اینجا اعلام می کنم که تمامی تلاش های جمهوری اسلامی ایران منطبق بر اصول و موازین بین المللی و منشور ملل متحد بوده و از طریق توسعه همکاری های مشروع غیر فرقه ای-غیر قومی و در جهت حمایت از منطقه باثبات سامان گرفته است. تعاملات ما در این اجلاس نیز نشان داد که چگونه سه کشور با تعامل و دوستی و همکاری، جرثومه فساد ترور و وحشت را از خاک سوریه برانداخته و سایه گسترده داعش را از این کشور زدودند و چشم انداز آینده روشنی را برای منطقه به تصویر کشیدند.

در شرایط کنونی رسالت بزرگ ما نه تنها مبارزه با تروریسم، بلکه تلاشی سترگ برای ریشه کنی اشکال تبعیض، فقر و خشونت در سراسر منطقه است. از همین روست که باید ارتباطات و نهادسازی های منطقه ای را تعمیق بخشیده و تقویت کرد. با این رویکرد می توان به توسعه مشترک منطقه اندیشید و به شکل گیری منطقه قوی تر و بهره بردن از برکات آن امید بیشتری بست.

اکنون که در آستانه برگزاری کنگره گفت و گوی سوری - سوری قرار داریم لازم میدانم بر نکات زیر به عنوان راهکارهای اساسی در حل بحران سوریه تاکید نمایم :

جنگ با تروریسم هنوز ‍پایان نیافته است . به هیچ وجه نباید پیروزی اخیر علیه داعش ما را از تداوم خطر تروریست های تکفیری در سوریه و منطقه غافل نماید . لذا ضروری است به مردم سوریه کمک کنیم تا با انسجام لازم تا شکست کامل تروریسم در کشور خود به مبارزه خود با این پدیده شوم ادامه دهند در این مبارزه احترام به حاکمیت ملی سوریه غیرقابل خدشه است . و اکنون هیچ بهانه ای برای حضور نظامی بیگانگان در خاک سوریه بدون توافق دولت مشروع آن کشور وجود ندارد .

بعد از سالها مبارزه با تروریست ها و حامیان آنها ، مردم سوریه در وضعیتی قرار دارند که با بهره گیری از شرایط جدید میتوانند آینده خود که در آن آزادی های اساسی تضمین شده ، تنوع قومی مورد احترام قرار گرفته و مردم سالاری تثبیت شود را بسازند . مردم سوریه به بیگانگان اجازه دخالت در امور داخلی خود را نمی دهند و با هر اقدامی که به تمامیت ارضی، حاکمیت ملی کامل؛ وحدت و استقلال آن کشورخدشه وارد کند مقابله خواهند کرد.

نقش جامعه بین المللی در آینده سوریه باید معطوف به کمک به مردم این کشور در جهت دستیابی به ثبات؛ رفع آلام انسانی و بازسازی این کشور بوده و بدنبال مداخله و یا تحمیل دیدگاه های خود بر مردم سوریه که بار اصلی مقابله با تروریسم تکفیری حمایت شده از خارج را با موفقیت بدوش کشیده اند نباشند. در این مسیر اقدامات فراگیر انساندوستانه بدون ملاحظات و دستور کار سیاسی و صرفا به منظور کاهش آلام مردم سوریه باید در صدر اولویت ها قرار گیرد. ایجاد محیط امن برای بازگشت داوطلبانه آوارگان و پناهندگان به موطن خود ضرورت فوری دیگری است که همکاری کشورها و سازمان های بین المللی را می طلبد. بازسازی سوریه و توسعه اقتصادی آن کشور نیازمند مشارکت فعال و همه جانبه جامعه جهانی با توجه ویژه به بازسازی زیرساخت های آسیب دیده و احیای ظرفیت های تولیدی سوریه از طریق مشارکت منطقه ای است.

جلسه امروز ما آغاز این مرحله نوین است. تلاش مشترک ما در ۱۱ ماه گذشته نشان دادکه تنها با همکاری و هماهنگی سیاسی و میدانی در مسیر انجام توافقات توانسته ایم به توفیقات قابل توجهی برای توقف درگیری ها در سوریه نایل آییم. مرحله جدید تسهیل گفتگوی ملی نیز همانند روند موفق آستانه نیازمند تداوم مشورت ها؛ هماهنگی ها و همکاری ها میان سه کشور در سطوح خواهد بود .

در پایان از ملت و دولت قزاقستان برای میزبانی نشست های آستانه، از دولت ترکیه و رئیس جمهور اردوغان، و از دولت روسیه و رئیس جمهور پوتین بخاطر همکاری و همراهی در چارچوب روند آستانه صمیمانه تشکر می کنم. امیدوارم ادامه این همکاری سه جانبه و سازنده، زمینه حل هر چه سریعتر بحران سوریه و پایان این منازعه فرساینده را فراهم کند.