خواب ناکافی، احساسات را به هم می‌ریزد

خبرگزاری ایسنا: خــواب حالتــی برگشــت‌­پذیر اســت کــه بــا ســکون، بی­‌حرکتـی نسـبی و افزایـش در آسـتانه پاسـخ بـه تحریـکات محیطــی نســبت بــه حالــت بیــداری مشــخص می­‌شود. نتایج یک پژوهش نشان می‌دهد که عدم برخورداری از خواب کافی، می‌تواند حتی درک احساسی افراد را به هم بریزد.

مطالعات نشان می‌­دهد که تغییرات در مدت‌زمان متوسط خواب، تأثیرات ناخوشایندی بر عملکردهای فیزیولوژی و شناختی افراد دارد، به‌طوری‌که در اثر کمبود خواب احساسات منفی، اضطراب، پریشانی و نشانه‌­های افسردگی افزایش و احساسات مثبت کاهش می‌­یابد.

بنا بر نتایج تحقیقات، کمبــود خــواب در کــودکان، موجـب کاهـش شدید در پاسـخ بـه احساسـات مثبـت و افزایـش قابل‌توجه در پاسـخ بـه احساسـات منفـی می‌شود. فقــدان خــواب منجــر بــه کاهــش قــدرت کنتــرل احساســات منفــی می‌­شــود کــه ایــن امــر بــه علــت در هـم گسـیختگی عملکـرد قشـر جلـوی پیشـانی بـه وجـود می‌­آیـد. برای مشخص کردن چگونگی ارتباط خواب با احساسات، ثبت و تحلیل سیگنال­‌های بیولوژیکی، از مطمئن‌­ترین روش‌­ها برای مطالعه پاسخ‌­های احساسی هستند.

در همین خصوص، محققانی از دانشگاه صنعتی سهند رابطــه میـان اثـر نسـبت خـواب در پاسـخ بـه تصاویـر احساسـی غـم و شـادی را به‌طور جامـع و با استفاده از سـیگنال‌­های نوار قلب و همچنین هدایــت الکتریکــی پوســت مــورد ارزیابــی قــرار داده‌اند.

در این تحقیق، ۴۷ نفر از دانشجویان دانشگاه صنعتی سهند انتخاب و سیگنال­‌های بیولوژیکی آن‌ها به‌طور تصادفی جمع‌­آوری شد. پیش از آزمایش نیز، شرکت‌کنندگان اطلاعاتی در مورد کیفیت و مدت‌زمان خواب خود ارائه دادند. سپس بــرای ایجــاد و ارزیابی احساســات در شــرکت‌­کنندگان و بررسی رابطه آن با میزان خواب آن‌ها، تصاویــری انتخــاب شد و به شرکت‌کنندگان نشان داده شد و در همین زمان سیگنال‌های ECG (نشان‌دهنده عملکرد قلب) و GSR (پاسخ حسی پوست) آن‌ها ثبت شد.

یافته­‌های پژوهش حاضر نشان می‌­دهد که پاسخ‌­های فیزیولوژیکی بدن افراد به تحریکات احساسی، رابطه مشخصی با طول مدت خواب آن‌ها دارد.

طبق نتایج به‌دست‌آمده، بالاترین درصد تفکیک به ویژگی‌­های غیرخطی سیگنال GSR در پاسخ به تصاویر غمگین اختصاص داشت.

نتایج تحلیل خطی نیز بیانگر عملکرد بهتر سیگنال GSR در نشان دادن تفاوت میان پاسخ­‌های احساسی دو گروه با مقدار متفاوت خواب بوده است.

به بیان محققان فوق، بـا توجـه بـه اینکـه تشـخیص ندادن صحیـح احساسـات، بـر تعامــلات افــراد به‌شدت اثرگــذار اســت، از نتایــج این مطالعــه می‌­تــوان در درک بهتــر تغییــرات فیزیولــوژی ناشــی از عــوارض اختــلالات خــواب در بازشناســی احساســات اســتفاده کرد.

نتایج این پژوهش که در فصل‌نامه «علوم اعصاب شفای خاتم» وابسته به مرکز تحقیقات علوم اعصاب شفا، بیمارستان خاتم‌الانبیا تهران منتشر شده، بار دیگر بر اهمیت برخورداری از خواب کافی در افراد برای عملکرد صحیح رفتاری و احساسی صحه می‌گذارد.