جایگاه ایران در سیاست عربستانِ «بن سلمان»

پایگاه خبری انتخاب: الاخبار نوشت: اینطور که به نظر می رسد، عصر جدید حکومت سعودیها که توسط بن سلمان و با نظارت و اشراف ‏پدرش اداره می شود، به خوبی با تاریخ تشکیل مملکت سعودی آشنا نیست. این مملکت، هر چند ‏که شکل یک دولت به خود گرفته است، هنوز به شیوه سلطنتی اداره می شود، در واقع سلطنتی ‏است در هیئت یک دولت. این در حالی است که همچنان ویژگیهای لازم برای تبدیل شدن به یک ‏دولت ملی در این حکومت دور از دسترس است.‏

در واقع قدرت سعودیها برای تولید دینامیک‌ها و تحرکات لازم در جهت حفظ وحدت داخلی یا به بیان ‏بهتر، وحدت سلطنت، همواره با تناقضهایی مواجه شده و از این رو، وحدت سلطنت دائما منوط به ‏تقسیم جامعه بوده است.‏

اصرار بر نادیده گرفتن و بی توجهی به برنامه های همبستگی ملی، بعنوان معبر و راهی الزامی در ‏راستای بنا نهادن دولت ملی، خطر تجزیه و فروپاشی این کشور را در بطن خود دارد. نسخه ‏سحرآمیز برای حفظ وحدت این کیان، چشم پوشی از تملک انحصاری قدرت و سلطنت در یک ‏خاندان است.‏

اما آیا آنچه در عربستان در حال وقوع است، تغییری در شکل حکومت است یا تحولی بنیادین و ‏انقلابی علیه نشانه های اصلی دولت سعودی؟

ما در برابر متغیرهایی در معادله قدرت و حاکمیت در عربستان سعودی هستیم:‏

۱-در سطح خاندان حاکم: ملک سلمان وارد مرحله انحصار قدرت در خاندان خود شده است.‏

۲-در سطح ائتلاف تاریخی بین دین و سیاست که در سال ۱۷۴۴بین محمد بن مسعود و شیخ ‏محمدبن عبد الوهاب صورت گرفت، این ائتلاف پس از تصمیم بن سلمان برای گردن نهادن به ‏لیبرالیسم اجتماعی که در تضاد با اعتقادات جریان دینی وهابی است، نفسهای آخر خود را می کشد. ‏همچنانکه بازداشتهای اخیر شاهزاده ها نیز تهدیدی جدی برای قدرت موسسات دینی بعنوان ‏شرکای سیاسی موسسات سیاسی است.‏

۳-انتقال از اقتصاد نفتی به اقتصاد متکی به مالیاتهای سنگین، به معنای تغییر جوهر روابط بین ‏جامعه و دولت سعودی است. ‏

در خارج از عربستان، سه مساله اصلی در رابطه با سیاستهای جدید بن سلمان وجود دارد:‏

‏-ایفای نقش سعودیها در ضمن استراتژی آمریکا و با نسخه ای پیشرفته تر از گذشته.‏

‏-تشکیل دوباره ائتلافهای منطقه ای که محور اصلی آنها عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی ‏باشد.‏

‏-افزایش تنشها با ایران و محور مقاومت، هر چند که این تنشها منجر به برخورد نظامی و جنگی ‏گسترده باشد.‏

در این شرایط، در صورتی که به اصطلاح انقلاب بن سلمان به همین شیوه ای که توسط او اداره می ‏شود باقی بماند، یعنی فروپاشی ساختارهای سنتی که این مملکت بر پایه آنها بنا شده، ادامه داشته ‏باشد، شکافی بزرگ در این کشور ایجاد می شود و یک مملکت بدون نظامی مقاوم پدید می آید که ‏همواره در معرض خطر تجزیه و هرج و مرج قرار دارد.‏