اسرائیل و عربستان؛ دوستان جدید در خاورمیانه؟

خبرگزاری ایسنا: اسرائیل و عربستان تحت‌الشعاع تلقی مشترکشان از تهدید ایران فصل جدیدی در روابط دیپلماتیک آغاز کرده‌اند. این اتفاق می‌تواند منجر به یک توازن قدرت سیاسی کاملا جدید در خاورمیانه شود."

دویچه‌وله در تحلیلی نوشته است: «در اواسط نوامبر گادی آیزنکوت، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل در یک اتفاق رسانه‌ای بی‌سابقه در مصاحبه با وب‌سایت عربستانی ایلاف توصیف کرد که به طور کلی چطور از یک طرف روابط با ایران را در نظر می‌گیرد و از طرف دیگر روابط با عربستان.

عثمان العمیر، فعال رسانه‌ای صاحب ایلاف است که ارتباطات نزدیک به روزنامه الشرق الاوسط متعلق به پادشاه عربستان دارد، به این ترتیب آیزنکوت خود را در بطن رسانه‌های جریان اصلی عربستان قرار داده است.

آیزنکوت توضیح داد که اسرائیل آماده تبادل اطلاعات با کشورهای عربی در راستای مقابله با ایران است.

او در پاسخ به اینکه آیا اسرائیل تاکنون با عربستان به تبادل اطلاعات پرداخته، از یک نامه نقل قول کرد: "ما آماده تبادل اطلاعات در صورت ضرورت هستیم. ما منافع مشترک زیادی داریم".

او با این حال خیلی صریح یک نکته را مشخص کرد: ایران از نظر اسرائیل "بزرگترین تهدید علیه منطقه" است.

همچنین بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل به مساله تغییر مسیر روابط اسرائیل و عربستان به طور کلی و بدون اشاره مستقیم به عربستان سعودی پرداخت.

او در مراسمی یادبودی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد مرگ دیوید بن گوریون، بنیانگذار اسرائیل درباره "همکاری ثمربخش میان اسرائیل و جهان عرب" صحبت کرد.

او از پرداختن به جزئیات خودداری کرد اما گفت: مطمئن است که روابط رشد خواهد یافت.

وی تاکید کرد: "این ما را قادر می‌سازد که به تلاش در راستای دستیابی به صلح ادامه دهیم".

به نظر می‌رسد که دو طرف احتیاط ویژه‌ای در مورد برقراری یک نزدیکی دوجانبه از طریق کانال‌های غیررسمی به خرج می‌دهند.

این حقیقت که آیزنکوت با رسانه ایلاف مصاحبه کرده می‌تواند نشان دهنده یک راهبرد دفاعی عامدانه در حوزه روابط عمومی باشد.

انور عشقی، ژنرال سابق ارتش عربستان نیز به شیوه‌ای مشابه توضیح داده و تاکید می‌کند در مقطع فعلی روابط دو طرف صرفا غیررسمی هستند.

با این حال عشقی ماه ژوئیه گذشته در صدر یک هیات عربی که به بیت‌المقدس سفر کرد، قرار داشت.

این هیات در آنجا با اعضای پارلمان اسرائیل به نام کنست دیدار کرد.

این مذاکرات به طور رسمی از سوی دو طرف انجام شده و قرار بود روح جدیدی به ابتکار عمل صلح عربی تحت رهبری عربستان که از سال ۲۰۰۲ آغاز شد و هدفش کاستن از تنش‌ها میان اسرائیل و جهان عرب است، بدمد.

عشقی در مصاحبه با یک برنامه دویچه وله عربی بر این حقیقت تاکید کرد که او نه در اسرائیل بلکه در بیت‌المقدس بوده است، یعنی پایتخت فلسطینیان. یک چنین حرفایی هدفشان جلب رضایت عمده جهان عرب است که در ابتدا باید به این لحن جدید بعد از چندین دهه رویارویی نظامی و تبلیغاتی عادت کنند.

با این وجود عشقی اظهار داشت: شهروندان عربستان برای این نزدیکی آمادگی دارند. دلیل این تغییر در آراء عمومی کاملا مشخص است.

عشقی مدعی شد: این اسرائیل نبود که به سمت ما موشک پرتاب کرد بلکه این ایران بود. این آنها بودند که امنیت ملی ما را تهدید کردند.

اشاره عشقی به اتفاق اخیری است که در جریان جنگ عربستان و یمن اتفاق افتاد. اوایل نوامبر حوثی‌ها در یمن موشکی را از خاک این کشور به سمت شهر ریاض پایتخت عربستان شلیک کردند اما گفته شد که این موشک‌ از سوی نیروی هوایی عربستان رهگیری شد. دولت عربستان، ایران را متهم کرد به اینکه در پشت این حمله قرار داشته است.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان به شکل مداوم تنش‌های دیپلماتیک با ایران را تشدید کرده و این کشور را به عنوان تهدید برای امنیت ملی عربستان توصیف کرده است.

از طرفی اسرائیل نیز خود را با تهدید ایران روبرو می‌بیند.

گروه حزب‌الله لبنان از مساله جنگ داخلی سوریه استفاده کرده تا به سمت بلندی‌های جولان اشغالی پیشروی کند.

در ماه سپتامبر ارتش اسرائیل مانورهای نظامی گسترده‌ای برگزار کرد تا خود را برای یک رویارویی جدید با حزب‌الله آماده کند.

باید دید که این نزدیکی عربستان به اسرائیل چه تاثیری بر کلیت خاورمیانه خواهد گذاشت. جهان عرب برای چندین دهه با فلسطین اعلام همبستگی کرده است و به طور تاریخی کسانی نظیر صدام و بشار اسد با اسرائیل دشمنی داشتند.

تبلیغات آنها در راستای این دشمنی تاثیر عمیقی بر آراء عمومی گذاشته است.

قیس عبدالکریم، معاون دبیرکل جبهه دموکراتیک آزادی فلسطین صحبت‌های اسرائیل درمورد روابط جدید با عربستان را صرفا اعلامیه‌های رسانه‌ای می‌داند.

کریم به دویچه وله می‌گوید: هدف این صحبت‌ها این است که این احساس را بدهد روابط میان دو طرف در حال پیشروی به سمت ائتلافی است که برای اعلام موضع مشترک علیه ایران و هم‌پیمانانش در منطقه طراحی شده است.

او ادامه داد: تا زمانی که دولت عربستان علنا این روابط جدید را تصدیق نکند، امکان عادی سازی روابط این کشور با اسرائیل وجود نخواهد داشت.»