صباح زنگنه: عربستان در تحولات اخیر دچار توهم شد

خبرآنلاین: صباح زنگنه کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با خبرآنلاین به بررسی تحولات اخیر خاورمیانه و آینده لبنان پرداخته است.

فضای حال حاضر لبنان را چگونه ارزیابی می کنید؟

لبنان از گذشته صحنه ای برای شکل گیری بحران و پیشبرد منازعه در خاورمیانه بوده است. اسرائیل هم به طمع خودش در منطقه ادامه می‌دهد و گاه‌گاهی لبنان را به‌عنوان منطقه‌ای برای بحران آفرینی و مشکل سازی تلقی می‌کند، حال این مشکل حمله هوایی، حمله زمینی یا ایجاد اختلاف بین گروههای مختلف باشد،یا تحریک یک کشور علیه لبنان؛ از این رو همواره لبنان همواره آبستن این نوع مسائل، اختلاف‌ها یا درگیری‌ها یا ناامنی‌ها بوده و یا خواهد بود.

عربستان هم که زمانی خودش را حلال مشکلات یا ایجادکننده توافقات داخل لبنان می‌دانست، اکنون به پیش برنده سیاست‌های اسرائیل تبدیل شده است؛ واقعیت اینست عربستان و رژیم صهیونیستی هر زمان احساس کنند که فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی بر روی آنها بیشتر شده، دوباره به ایجاد اختلاف، فتنه و تنش در این کشور دست خواهند زد. آن‌چه که می‌تواند همه مسائل را مانع شود، صرفا رشد آگاهی و همبستگی خود مردم لبنان و احزاب اصلی لبنانی می‌تواند باشد.

مواضع تند حریری علیه حزب الله را چگونه ارزیابی می کنید؟

به نظرم می‌آید سعد حریری در یک فشار چند‌جانبه قرار دارد. اولاً در برابرش رقبای متعددی از میان اهل سنت وجود دارند که حاضرند در انتخابات شرکت کنند و کاندیدای اهل سنت برای تصدی نخست وزیری شوند. لذا او نمی‌تواند تا آخر لبنان را در گروی سیاست‌ها و درخواست‌های سعودی کند. از طرف دیگر عربستان با سعد حریری مشکل دارد؛ هم به دلیل بدهکاری‌های عربستان به ایشان و هم به دلیل توافق ایشان با آقای میشل عون و با پارلمان و حزب‌الله.

اعزام سفیر به سوریه عملا تمام تلاش‌های سعودی‌ها را از بین برده است؛ آنها تلاش داشتند لبنان همچنان با سوریه در حالت اختلاف و عدم توافق قرار داشته باشد. اگر سعد حریری سخن کنارگذاشتن سلاح حزب‌الله را مطرح می‌کند، عملا یک شرط غیرقابل تحققی را دارد مطرح می‌کند تا احیانا بتواند امتیازهای دیگری به نفع عربستان سعودی بگیرد و فشار عربستان را از خودش کم کند. اخیرا شنیدیم که حریری از سخن سیدحسن نصرالله استقبال کرده بود؛ دبیرکل مقاومت اعلام کرده قطعا حزب‌الله به یمنی‌ها سلاح نداده و موشک‌هایی که استفاده می‌شود، موشک‌های خود یمنی‌ها بوده است. خب این هم یک راه خروجی است از این بن‌بستی که عربستان، سعد حریری را در آن قرار داده بوده است.

به نظرتان فضای پیش آمده در موضوع استعفای حریری بازی غیر قابل پیش بینی شده از سوی عربستان بود و هماهنگی خاصی با غرب وجود نداشت؟ آیا عربستان چنین روندی را پیش بینی نمی کرد؟

عربستان دچار توهم شد؛ توهم عربستان هم ناشی از این‌ بود که جرد کوشنر، داماد آقای ترامپ به سعودی‌ها نقل قولی از اسرائیلی‌ها کرده بود، مبنی بر این‌که اگر عربستان یک زمینه تشنج و زمینه تنشی در لبنان ایجاد کند، رژیم صهیونیستی به کمکش خواهد آمد و احیانا حمله‌ای خواهد کرد و هزینه‌های آن را عربستان می پردازد. یک چنین توهمی حاصل شده بود و در نهایت هم کوشنر قول داده بود که اگر اسرائیل هم وارد شود، حمایت آمریکا را هم جلب خواهد کرد. خب چنین وعده‌هایی برای عربستان خیلی وسوسه‌کننده است، اما وقتی که وارد این بازی شد، ملاحظه کرد که اسرائیلی‌ها واقع‌بین‌تر از سعودی‌ها هستند و آمریکایی‌ها هم از هر دو واقع‌بین‌تر هستند. آمریکایی دیگر حاضر نیستند سربازانشان را به منطقه بفرستند تا کشته شوند، اسرائیل هم حاضر نیست دست به یک ریسک بزرگی بزند که نتیجۀ آن خسارت اراضیش خواهد بود.