زیباکلام: جنبش دانشجویی، هنوز زنده است

رویداد ۲۴ نوشت: صادق زیباکلام معتقد است: محدودیت‌های موجود در دانشگاه‌ها بیشتر مبتنی بر تصمیم‌گیری‌هایی است که بر اساس تنگ‌نظری‌های رئیس دانشگاه، نماینده رهبری و معاون آموزشی اخذ می‌شود.

جنبش دانشجویی با دوران طلایی خود فاصله بسیاری گرفته است؛ دورانی که عطر شور و آرمان خواهی فضای دانشگاه های سراسر کشور را فراگرفته بود. این روزها و در آستانه روز دانشجو اما احساس می‌شود این جنبش دیگر رمقی ندارد و از آن بیشتر از تحرک و پویایی، سستی و رخوت به چشم می‌خورد. برخی بر این اعتقاد هستند که جنبش دانشجویی در ایران مرده و دیگر وجود ندارد، اما گروه دیگری معتقدند که جامعه امروز نیازی به فعالان دانشجویی به‌مانند گذشته ندارد و شرایط موجود تغییر کرده است.

در دوران دولت اصلاحات جنبش دانشجویی به‌تنهایی در بیان انتظارات مردم کفایت می‌کرد، جلو می‌رفت و هزینه آن را می‌پرداخت، اما از زمان روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد شرایط به‌طورکلی تغییر کرد به‌خصوص از سال ۸۸ تا ۹۲ جو حاکم بر دانشگاه‌ها سبب شد تا بسیاری از تشکلات دانشجویان تعطیل شوند به دلیل نگرانی از روزهای آینده اگر هم‌چنین نشد فعالان آن سکوت اختیار کردند.

با روی کار آمدن دولت روحانی گرچه تغییر چندانی در امور سیاست داخلی صورت نگرفت و یکی از نقدها به او در همین زمینه است، اما فضای سیاسی حاکم بر کشور به‌مانند دولت نهم و دهم نبود، بااین‌وجود جنبش دانشجویی تغییر چندانی نکرده و هنوز با دوران اصلاحات فاصله فراوانی دارد.

صادق زیباکلام، استاد دانشگاه و فعال سیاسی اصلاح‌طلب در گفت‎وگو با رویداد۲۴ در رابطه باوجود رخوت و سستی در جنبش دانشجویی گفت: جنبش دانشجویی دچار رخوت، سستی و مردگی نشده، زیرا زمانی که در استان‌ها و شهرستان‌ها چه به‌صورت تکی و چه به شکل مناظره با اصولگرایان مسائل کشور را موردبررسی قرار می‌دهم، دانشجویان هم بیشتر از ظرفیت اسمی و رسمی آمفی‌تئاترها در آنجا حاضر می‌شوند.

وی در این رابطه ابراز کرد: دلیل استقبال دانشجویان از مراسم‌های سیاسی هم این است، هراندازه که در بیرون از محیط دانشگاه فضای سیاسی جامعه بازتر شود حساسیت و باری که دانشگاه‌ها و دانشجوها باید حمل کنند، کمتر از گذشته خواهد بود زیرا زمانی که جامعه دچار قبض و بسط سیاسی شود و یا به هر دلیل شرایط خفقان بر آن حکومت کند در آن زمان دانشگاه‌ها نقش خیلی مهمی پیدا می‌کنند برای اینکه تنها جایی است که در آن امکان تجمع سیاسی، انتقاد از عملکرد و ابراز نارضایتی علیه حکومت وجود دارد ولی زمانی که فضای جامعه قدری از آزادی نسبی برخوردار شود، دلیلی ندارد که تمام تحرکات در دانشگاه‌های کشور تجمع پیدا کند.

این استاد دانشگاه در ادامه افزود: از سال ۹۲ که آقای روحانی دولت را در دست گرفته، فضای دانشگاه‌ها نسبت به دوران دوم احمدی‌نژاد بسیار بهتر شده است و آن شرایط پر اختناقی که در فاصله ۸۸ تا ۹۲ در دانشگاه‌های کشور حاکم بود و تقریباً تمامی تشکل‌ها، انجمن‌های اسلامی و ... را تعطیل کرد، حتی تابلوی انجمن اسلامی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران که زمان شاه هم سر جای خود بود، کنده شد و صدها دانشجو به کمیته‌های انضباطی احضار شدند، دیگر حاکم نیست و دانشجوها بابت فعالیت‌های سیاسی خودنگرانی ندارند.

زیباکلام در این خصوص که دانشگاه آزاد یا برخی از دانشگاه‌های دولتی از ورود سخنرانان اصلاح‌طلب ممانعت به عمل می‌آورند، بیان کرد: مقصود از آزادی به‌مانند آنچه در فرانسه، نروژ، آلمان، هند یا ژاپن وجود دارد، نیست. تا حدودی همچنان این محدودیت‌ها وجود دارد، اما شرایط بهتر شده است.

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب دراین‌باره که صرف پر شدن آمفی‌تئاترها نشان‌دهنده تازگی و به‌روز بودن جنبش دانشجویی نیست، توضیح داد: وجود سختی‌ها و تنگ‌نظری‌ها را قبول دارم، اما این موارد بیشتر به روسای دانشگاه‌ها برمی‌گردد و سلیقه فردی است. نیمی از سخنرانی‌ها و مناظره‌هایی که انجام می‌دهم، در دانشگاه آزاد صورت می‌گیرد ولی زمانی هم بوده که با آن مخالفت ورزیدند و در بین دانشگاه‌های آزاد هم تفاوت وجود دارد. بدین معنا که یک دانشگاه آزاد مخالفت کرده و دیگری خیر. در مورد دانشگاه‌های دولتی هم شرایط به همین شکل است.

وی در ادامه اضافه کرد: محدودیت‌ها در دانشگاه‌ها بیشتر تصمیم‌گیری‌هایی است که بر اساس تنگ‌نظری‌های رئیس دانشگاه، نماینده رهبری و معاون آموزشی اخذ می‌شود. چنین نیست که هرجایی که اصلاح‌طلبان حضور دارند، مجوز داده نشود. شرایط امروز همان‌طور که اشاره شد با دوران دولت احمدی‌نژاد قابل‌مقایسه نیست، البته هنوز خیلی مانده تا به دوران اصلاحات و شرایطی که دانشگاه‌ها داشتند، برسیم.