هزینه سنگین آلودگی هوا بر دوش اقتصاد ایران

خبرآنلاین: بر اساس نتایج یک پژوهش، آلودگی هوا در شهرهای ایران سالانه ۹ میلیارد دلار فقط به حوزه بهداشت هزینه تحمیل می کند، هزینه ای که در ظاهر به چشم نمی آید.

نتیجه یک پژوهش انجام شده توسط اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران نشان می دهد که کیفیت نازل هوا، ساکنین تهران را به طرق متعددی نظیر سلامت فیزیکی، محیط زیست و اقتصاد تحت تأثیر قرار می دهد. در کنار مسائل زیست محیطی متعدد نظیر آلودگی آب و خاک، تخریب یا بهره برداری بیش ازحد منابع طبیعی، چرای بیش از حد و تبدیل زمین ها به مزارع کشاورزی و فرسایش، آلودگی هوا مشکل شماره یک ایران و به خصوص تهران محسوب می شود.

در رتبه بندی که چند سال پیش در خصوص میزان آلودگی شهرها از سوی سازمان ملل متحد انجام شده، از میان ۱۳۳ کشور، رتبه ایران را در شاخص های زیست محیطی ۱۱۷ اعلام شد که رتبه ای قابل تامل است.

اثر آلودگی هوا بر اقتصاد، اثرات مستقیم و غیرمستقیم ناشی از سلامت افراد و مسائل زیست محیطی را دربرمی گیرد. کاهش آلودگی هوا می تواند منافع قابل ملاحظه ای برای بهبود زندگی اجتماعی- اقتصادی ساکنین تهران به همراه داشته باشد.

کاهش در بیماری و مرگ ومیر دارای منافع اجتماعی مستقیم بوده و بهره وری صنایع مشغول بــه کار در تهران را ســبب کاهــش هزینه های افزایش می دهد، ضمنا درمانی می شود. مطالعات متعددی در داخل کشور به منظـور ارزش گذاری خسارتهای آلودگی هوا صورت گرفته است که اکثر این مطالعات هزینه های درمان بیماریهای ناشی از آلودگی هوا را به عنوان زیان های اقتصادی آلودگی هوا مدنظر قرار گرفته اند.

هزینه های هتلینگ، دارو و تجهیزات پزشکی، بیمه و... همگی شامل این نوع از هزینه هاست. نکته قابل ذکر در این خصوص آن اسـت که هزینه های مذکور تنها هزینه های مستقیم و قابل مشاهده برای بیماری های حاد است در حالی که بسیاری از بیماری های حاصل از آلودگی هوا به صورت مزمن و با تاثیرات بلندمدت هستند که هزینه های متوجه این نوع از بیماریها را به راحتی نمی توان مورد سنجش و اندازه گیری قرار داد.

از سویی دیگر آلودگی هوا نه تنها بر سلامت انسانها اثرگذار است، بر سلامت دام و طیور، گیاهان و محصولات کشاورزی نیز مضر خواهد بود.

برآورد هزینه های ناشی از این مسئله نیز به نظر می رسـد نیاز به بررسی و تامل بیشتری دارد.

از سوی دیگر،خسارت های محتمل آلودگی هوای تهران به ویژه ریزگردها بر مسـتهلک شدن بناها و ماشین آلات است. در صورت تسریع روند استهلاک بناها و ماشین آلات و نیز اختلال در فعالیت ماشین آلات، خسارت های آلودگی بیش از آنچه که تخمین زده شده است خواهد بود.

کاهش آلودگی هوا از پتانســیل ارتقای بی واســطه بهره وری در صنایع جنگلداری، کشاورزی، ماهیگیری و گردشگری از طریق کاهش خسارات وارده به این صنایع برخوردار است.

این هزینه ها که تولیدکنندگان و دولت با آن از طریق مالیات و قیمت های مواجه هستند نهایتا توسط ساکنین شهرهای بزرگ پرداخت می شود.

هرچند ممکن است هزینه های کاهش آلودگی هوا بلا باشد، مطالعات اخیر هزینه- فایده در مورد کاهش آلودگی هوا نشان می‌دهند که در سطوحی از آلودگی، منافع بالقوه کاهش آلودگی هوا برای مردم بسیار بیشتر از هزینه های کاهش آن است.