نگاهی به پرداخت بودجه مؤسسات فرهنگی

رویداد ۲۴ نوشت: محمد قسیم عثمانی در خصوص تأکید رئیس‌جمهور مبنی بر اینکه مجلس در برابر چنین فشارهای برخی مراکز بابت دریافت بودجه مقاومت به خرج دهد، تصریح کرد: بودجه مؤسسات فرهنگی از سوی کمیسیون فرهنگی مطرح می‌شود زیرا با این کمیسیون مرتبط هستند ولی ازآنجاکه تحت عنوان «کمک» صورت می‌گیرد قابل حسابرسی نیست و این‌یک اشکال جدی است.

روز گذشته حسن روحانی، رئیس‌جمهور در جلسه تقدیم لایحه بودجه ۹۷ به مجلس شورای اسلامی در خانه ملت ضمن تشریح ابعاد آن به فشارهایی که خارج از چهارچوب دولت حین نگارش بودجه وارد می‌آمد، اشاره کرد. فشارهایی که عمدتاً مربوط به حذف ردیف‌هایی در لایحه بودجه بوده است.

نکته سخنان روحانی در این بخش است که این فشارها عمدتاً از سوی مراکزی بر دولت وارد می‌شود که کمترین یا حتی هیچ نظارتی بر رفتار آن‌ها صورت نمی‌گیرد.

رئیس‌جمهوردراین باره گفت: «در طول سال‌های گذشته ردیف اندر ردیف بوده است. دوتا برادر در یک دستگاه بودند دو ردیف کردند پسرعمو آمده چهار ردیف شده. معلوم نیست این ردیف‌ها در اختیار کیست و چه کسی بر آن‌ها نظارت می‌کند. به ما کمک کنید باید بر این ردیف‌ها نظارت کنیم و مشخص شود این پول کجا مصرف می‌شود زیرا حتماً به شما مراجعه می‌کنند و فشار می‌آورند.»

روحانی همچنین به مشکلاتی که سیستم بانکی را دچار دردسر کرده، اشاره داشت و با تأکید بر اینکه اقتصاد کشور تا زمانی که امور بانکی اصلاح نشود، درست نخواهد شد، توضیح داد: «۲۵ درصد بازار پولی کشور در اختیار شش تعاونی بود و آن‌ها نه‌تنها راجع به سود تسهیلات هرروزی که می‌خواستند و اراده می‌کردند آن را به هم می‌ریختند بلکه هر زمان که اراده می‌کردند بازار ارز، سکه و املاک را به هم می‌زدند. من در اواخر دولت یازدهم خدمت مقام معظم رهبری رسیدم و عرض کردم که با چه معضلی مواجه هستیم وزندگی سه چهار میلیون نفر در حال تلف شدن است. این‌ها رفته بودند و همه را دیده بودند. از همه‌جا به من نامه می‌نوشتند که مثلاً فلان آدم به این خوبی که این‌همه خدمت کرده را چرا حساب و صندوقش را می‌بندید. آدم‌های عجیب‌وغریبی سفارش می‌کردند و معلوم بود که این‌ها با چه دغل‌کاری افکار انسان‌های خوب ما را هم به‌هم‌ریخته بودند.»

محمد قسیم عثمانی، عضو کمیسیون شوراها و سیاست داخلی که از سابقه عضویت در کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات نیز برخوردار است در گفت‌وگو با رویداد۲۴ در رابطه باوجود فشارهایی بر دولت زمان نوشتن بودجه گفت: در این فصل مراکز مختلف برای کسب ردیف بودجه یا تقویت آن تلاش می‌کنند و این مسئله در تمام دولت‌ها بدین شکل بوده است، ولی آیا فشاری که آقای رئیس‌جمهور از آن سخن به میان آورد همان امر معمول دستگاه‌ها، ارگان‌ها و موسسات مختلف به‌حساب می‌آید یا خیر در جریان نیستم، اما همواره نه‌فقط دولت یا رئیس‌جمهور بلکه کمیسیون تلفیق یا کمیسیون‌های تخصصی هم با چنین فشارهایی مواجه هستند.

وی در ادامه اظهار داشت: افراد مختلف به نیابت از دستگاه‌های گوناگون که عمدتاً دولتی محسوب می‌شوند مجلس را تحت‌فشار قرار می‌دهند که بتوانند سهم بیشتری از بودجه را دریافت کنند زیرا نظام بودجه‌ریزی کشور درست نیست و همه به این نتیجه دست یافتند که مبنا بودجه‌ریزی چانه‌زنی است، بنابراین این فشارها بیشتر می‌شود و قطعاً تا به امروز با نتایجی برای پیگیری‌کنندگان همراه بوده که هرساله تکرار می‌شود.

این عضو سابق کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات دراین‌باره که از سخنان رئیس‌جمهور چنین استنباط نمی‌شود که فشارها معمولی از سوی نهادهای دولتی اعمال می‌شود زیرا تأکید شده این مراکز پاسخگو نیستند و صرف هزینه‌ها شفاف نیست، ابراز کرد: احتمالاً منظور آقای روحانی همان جدول ۱۹ درگذشته و ۲۱ امروز است که مؤسسات فرهنگی را در برمی‌گیرد. این مؤسسات در قالب کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی همواره بودجه دریافت کرده‌اند و جداول مربوط به آن‌ها درگذشته هم وجود داشته و چنین نیست که در این سال خاص چنین فشارهایی وجود داشته باشد. البته معتقد هستم باید جای فشار از کلمه اصرار استفاده شود زیرا ممکن است با ذهنیت دیگری شکل گیرد این گروه‌ها پیگیر هستند تا درنهایت بودجه دولتی دریافت یا آنچه دارند را افزایش دهند.

عثمانی دراین‌باره که مراکز موردنظر موردحمایت چه کسانی قرار دارند که رئیس‌جمهور آن‌ها را عجیب‌وغریب مورد خطاب قرار داده، یادآور شد: تصویری از عجیب‌وغریب بودن این افراد در ذهن ندارم و مبهم است، اما درصورتی‌که منظور رئیس‌جمهور همین مؤسسات باشد آن‌ها در دولت و مجلس نزدیکانی دارند. کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی از گذشته چندین سال پیش و حداقل در ۱۰ سالی که به‌عنوان نماینده مجلس فعالیت می‌کردم، بوده و هرسال هم به تعداد و مبلغ آن‌ها اضافه می‌شود. این کار درواقع تضییع حقی است که در مورد سایر اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی اتفاق می‌افتد.

عضو کمیسیون شوراها و سیاست داخلی در خصوص تأکید رئیس‌جمهور مبنی بر اینکه مجلس هم در برابر چنین فشارهایی مقاومت به خرج دهد، تصریح کرد: درصورتی‌که رئیس‌جمهور مقاومت کرده بود و در بودجه آن‌ها را مدنظر قرار نمی‌داد چه لزومی داشت که به این شکل موضوع فوق را مطرح سازد. بودجه‌این مراکز از سوی کمیسیون فرهنگی مطرح می‌شود زیرا با این کمیسیون مرتبط هستند ولی ازآنجاکه تحت عنوان کمک صورت می‌گیرد قابل حسابرسی نیست و این‌یک اشکال جدی است.

وی در رابطه با راه‌حل رفع این اشکال توضیح داد: درصورتی‌که این مؤسسات خصوصی محسوب می‌شوند نباید به آن‌ها بودجه‌ای تعلق قرار گیرد ولی اگر قرار است به‌منظور تقویت بنیان‌های فرهنگی موردتوجه باشند باید واژه کمک برای توانایی انجام حسابرسی حذف شود.