عوامل مؤثر بر گرایش مردان به جراحی زیبایی

با اینکه از آغاز شکل نوین جراحی پلاستیک در ایران بیش از چند دهه نمی‌گذرد، اما به دلیل تحولات شتابان و گسترده ‌ا‌ی که در پیکره علمی و ساختاری آن به وجود آمده، این رشته به یکی از شاخه‌‌های فوق تخصصی مطرح علم پزشکی و جراحی کشور تبدیل شده است. همچنین ایران یکی از کشورهایی است که عمل‌های جراحی زیبایی در آن، بویژه در سال‌های اخیر طرفداران زیادی پیدا کرده است اما به دلیل آنکه قسمت قابل توجهی از متقاضیان جراحی زیبایی در مطب‌ها و درمانگاه‌ها تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند و از نظر ثبت و گزارش در دسترس نیستند، آمار دقیقی از این اعمال در دست نیست. با این حال، طبق گزارش انجمن بین‌‌المللی جراحی زیبایی پلاستیک، کشور ایران در سال 2016 میلادی به لحاظ تعداد عمل‌های زیبایی انجام شده در رتبه بیستم قرارگرفت. همچنین بر پایه این گزارش، چربی‌کشی (لیپوساکشن) و جراحی زیبایی بینی (رینوپلاستی) به ترتیب رایج‌ترین جراحی‌های زیبایی در ایران اعلام شده ‌اند.

اغلب متقاضیان جراحی‌ زیبایی در سراسر جهان را زنان تشکیل می‌دهند. در سال 2016 میلادی 86درصد از کل عمل‌های زیبایی در مقیاس بین‌المللی روی زنان انجام گرفته است. در ایالات متحده امریکا این میزان برای زنان 92درصد است. همچنین یافته‌‌های پژوهشی حاکی از آن است که زنان در مقایسه با مردان، تمایل و رغبت بیشتری را به انجام عمل‌های زیبایی گزارش می‌کنند. در مقابل، اگرچه مردان بسیار کمتر از زنان تحت این اعمال قرار می‌گیرند اما این میزان در سال‌های اخیر به سرعت در حال افزایش است. با این حال، به دلیل سهم حداکثری زنان از کل افرادی که عمل‌های زیبایی روی آنان انجام می‌گیرد، جراحی زیبایی به عنوان پدیده ‌ای زنانه معرفی شده است.

زنان برای جذب همسر مطلوب‌تر در رقابت با زنان دیگر از دو راهبرد رقابتی بهره می‌برند:

جراحی زیبایی که یکی از آخرین دستاوردهای بشر برای زیباتر کردن جذابیت جسمانی است، از روش‌های نوینی است که توسط زنان برای دستکاری ادراک مردان از سطح زیبایی خودشان به کار برده می‌شود. جراحی زیبایی همانند آرایش، نشانگر علامت‌‌دهی کاذبی است که به موجب آن، افراد شاخص‌های کیفیت ژنتیکی خود را که به طور مصنوعی بهبود یافته تبلیغ می‌کنند اما برخلاف آرایش، این گونه اعمال خطرهای جدی نیز برای سلامت فرد به دنبال دارند. نتایج برخی از پژوهش‌ها نشان می‌دهند افرادی که در چنین رقابت‌هایی قرار می‌گیرند، نگرش مثبت ‌تری به جراحی زیبایی دارند.

برخی از پژوهشگران نیز معتقدند تغییر در انتظارات و معیارهای فرهنگی- اجتماعی منجر به گرایش شدید مردان به جراحی زیبایی شده است. حتی برخی عنوان کرده ‌اند که جراحی زیبایی در واقع روشی نوآورانه برای تغییر پارامترهای هویت مردانه در دنیای امروز است. همچنین عوامل دیگری نیز مانند تمایل به داشتن ظاهر جوان‌تر، تبدیل شدن جراحی زیبایی به عنوان یک هنجار اجتماعی و افزایش دسترسی به عمل‌های زیبایی غیرتهاجمی، در ارتباط با دلایل گرایش مردان به جراحی زیبایی مطرح شده است.

بنابراین به نظر می‌رسد که ارزیابی‌های روانشناختی توسط جراحان پیش از عمل‌های جراحی زیبایی به منظور غربالگری، می‌تواند باعث کاهش تعداد جراحی‌های غیرضروری و افزایش رضایت از نتایج جراحی شود.