فائزه هاشمی: انتظار نداشتم فیلم من را کنار بگذارند

بهناز شيرباني در روزنامه شرق نوشت: «فائزه هاشمي بودن خوبه... وقتي فکر مي‌کنم اگر نبودم بهتر بود يا نه، درمجموع حس خوبي دارم»؛ اينها بخشي از صحبت‌هاي فائزه هاشمي در پلان‌هاي ابتدايي فيلم مستند «مثل يک زن» است؛ مستندي که با تصاويري از فائزه هاشمي درحالي‌که در يک شب باراني پشت فرمان اتومبيلش نشسته و تصوير او را از آينه جلوي ماشين مي‌بينیم آغاز مي‌شود.

مستندي که مدتي است حواشي بسياري به راه انداخته و سهم بيشتر اين حواشي مربوط به حذف اين فيلم از جشنواره سينما - حقيقت است؛ مستندي که گفته مي‌شود بنا بر خواسته رئيس سازمان سينمايي از اين جشنواره حذف شد و به گفته مژگان ايلانلو، کارگردان اين مستند، ماجراي حذف اين فيلم به رويکرد رئيس سازمان سينمايي درباره نمايش‌ندادن فيلم‌هايي که به زندگي چهره‌هاي سياسي زنده مي‌پردازد، برمي‌گردد.

شب گذشته، ٢٤ آذرماه، بعد از حذف مستند «مثل يک زن» از جشنواره سينما- حقيقت، مژگان ايلانلو تصميم گرفت تا فيلم را براي نخستين‌بار نمايش دهد. او پيش از نمايش فيلم درباره چرايي ساخته‌شدن اين فيلم گفت: «فيلم مستندي که تماشا خواهيد کرد، طي دو سال فيلم‌برداري شده و يک سال هم تدوين کار طول کشيد. درمجموع ساخت اين فيلم يک پروسه سه‌ساله زمان برد. سال گذشته فيلم براي نمايش آماده شد، اما به دليل اينکه فکر مي‌کرديم ممکن است فضاي توفاني انتخابات در فيلم تأثير بگذارد، فيلم را نمايش نداديم تا اينکه امسال در جشنواره سينما - حقيقت شرکت کرد. متأسفانه باوجود کسب پنج رأي کامل هيئت انتخاب جشنواره سينما- حقيقت، اين فيلم در آخرين لحظه از سوی رئيس سازمان سينمايي، آقاي حيدريان، از جدول حذف شد».

او در بخش ديگري از صحبت‌هايش گفت: «دليل آنها براي حذف فيلم اين بود که نبايد درباره افراد سياسي زنده، فيلمي در جشنواره وجود داشته باشد. در اين مدت رايزني‌هايي از سوی برخي از بزرگواراني که در جلسه حضور دارند انجام دادم، آنها محبت کردند، اما بعد از يک ماه رايزني به هيچ نتيجه‌اي نرسيدم و همچنان فيلم از جشنواره بازماند. خانم مولاوردي گفتند در هيئت دولت، آقاي صالحي اعلام کردند امکان نمايش اين فيلم وجود ندارد».

او صحبت‌هايش را اين‌طور به پايان رساند: «خوشحالم از اينکه فائزه هاشمي به‌عنوان يک چهره سياسي زن و چهره‌اي تأثيرگذار و جريان‌ساز و زنده اولين سياست‌مداري بود که در خانه‌اش را به سمت سينماي مستند باز و چراغ‌هاي خانه‌اش را روشن کرد و اجازه داد دوربين مستند خلوت و جلوت او را به‌وضوح و روشني نشان بدهد».

صحبت‌هاي فائزه هاشمي هم در مورد ساخت اين مستند جالب بود. او در بخشي از صحبت‌هايش گفت: «بسياري پيش از خانم ايلانلو قصد ساخت فيلم مستند درباره من را داشتند، من به هيچ‌کس نه نمي‌گويم، اما تنها کسي که ماند و ادامه داد خانم ايلانلو بود. هرآنچه در فيلم اتفاق افتاد، دستورات خانم ايلانلو بود و من فقط مجري بودم و در پروسه ساخت خيلي دخالت نکردم. با من مشورت مي‌کرد و من هم نظراتم را مي‌دادم. به خانم ايلانلو خسته نباشيد مي‌گويم و ممنونم حوصله کرديد و فيلم را ديديد». فائزه هاشمي بعد از نمايش فيلم درباره حس‌وحالي که بعد از نمايش فيلم داشت، گفت: «خيلي واضح نمي‌توانم در مورد فيلمي که درباره من ساخته شده است نظر بدهم، درکل اختيار را به خانم ايلانلو دادم که هرطور صلاح مي‌داند به زندگي من نگاه کند».

او درباره حذف اين مستند از جشنواره سينما- حقيقت نيز گفت: «دليل کنارگذاشتن اين فيلم از جشنواره سينما- حقيقت، به نظرم دليل منطقي‌ای نيست، اما دلم مي‌خواست اگر قرار بود اين فيلم از جشنواره کنار گذاشته شود، دولت آقاي روحاني اين کار را انجام نمي‌داد، چراکه فيلم تأييد هم شده بود و حداکثر کساني که با فيلم مشکل داشتند جلوي فيلم را مي‌گرفتند».

در اين نمايش خصوصي بسياري از چهره‌هاي سياسي حضور داشتند. آذر منصوري بعد از تماشاي اين فيلم به «شرق» گفت: «متأسفم اين فيلم در جشنواره سينما - حقيقت مجوز پخش نگرفت و منتشر نشد. طبيعتا اگر اجازه نمايش پيدا مي‌کرد مي‌توانست فتح بابي شود براي اينکه ابعاد ديگري از زندگي‌ خانم هاشمي به‌عنوان يک زن فعال سياسي و کنشگر شناسانده شود و البته مي‌توانست مقدمه‌اي شود براي اينکه فيلم‌سازان ما تلاش کنند که به‌نوعي زناني که در ايران فعال هستند و زناني که فعاليت سياسي مي‌کنند، بهتر ديده شوند».

او در بخش ديگري از صحبت‌هايش گفت: «ساخت چنين مستندهايي به بهبود جايگاه زنان ايران و افزايش اعتمادبه‌نفس زنان ايران و فراهم‌ترشدن فضا براي ورود زنان ايران به عرصه‌های اجتماعي و سياسي کمک مي‌کند. طبيعتا خانم هاشمي به دليل حضور در يک خانواده سياسي اين ظرفيت برايش وجود داشته که بتواند در اين عرصه حضور پيدا کند. «مثل يک زن» به‌عنوان يک مستند فيلم خوبي بود و اميدوارم در اين زمينه باز هم شاهد توليدات بيشتري باشيم».